My understanding of climate law and its role in lawyer’s education
DOI:
https://doi.org/10.34767/DP.2025.02.04Słowa kluczowe:
prawo klimatyczne, edukacja prawnicza, prawo publiczneAbstrakt
Tekst poświęcony jest prawu klimatycznemu oraz konieczności rozszerzenia o nie programów studiów akademickich, szczególnie prawniczych. Jego celem jest krytyczna analiza dotychczasowej doktryny w omawianym zakresie, także jej braku. Jednocześnie celem tekstu jest zaproponowanie określonych rozwiązań pojęciowych, metodologicznych i dydaktycznych wobec postulowanego włączenia prawa klimatycznego do kształcenia prawników. W tym celu skorzystano z metody dogmatyczno-prawnej oraz prawno-historycznej. Prawo klimatyczne jest szeroko rozumiane jako zasady regulujące różne działania mające na celu dobro klimatu, uwzględniające klimat jako wartość w działalności gospodarczej lub codziennych czynnościach jednostek. Można je opisać jako „prawo dotyczące wpływu na klimat”. Ma ono interdyscyplinarny charakter i wymaga, aby oprócz aspektów prawnych uwzględniało również kwestie techniczne, społeczne i gospodarcze. Oprócz prawa administracyjnego kwestie klimatyczne zaczynają odgrywać znaczącą rolę również w prawie finansowym, karnym i handlowym. Prawo klimatyczne w coraz większym stopniu staje się platformą integrującą prawo publiczne. Zmiany klimatyczne stwarzają również wyzwania w obszarach, których wcześniej z nimi nie kojarzyliśmy, takich jak edukacja prawnicza. Prawo klimatyczne powinno być przedmiotem nauczanym na uniwersytetach, nie tylko na wydziałach prawa, na wzór ochrony własności intelektualnej, gdzie działania na rzecz klimatu wydają się być ważniejszą kwestią.
Bibliografia
Act of 27 April 2001 – Environmental Protection Law (Journal of Laws 2025, item 647, as amended).
Adamczak-Retecka M., Odpowiedzialność odszkodowawcza za szkody klimatyczne z perspektywy prawa Unii Europejskiej (Liability for climate damage from the perspective of European Union law), Gdańsk 2017.
Bąkowski T., Planowanie i zagospodarowanie polskich obszarów morskich. Tematyka administracyjnoprawna (Planning and development of Polish maritime areas. Administrative and legal issues), Gdańsk 2018.
Bojar-Fijałkowski T., Climate challenges for health and the environment – on the need for changes to Polish spa law, “GIS Odyssey Journal” 2023, Vol. 3, No. 1.
Bojar-Fijałkowski T., Environment and its protection in spatial planning of Polish sea areas – selected issues, [in:] 26th Geographic Information Systems Conference and Exhibition ‘GIS ODYSSEY 2019’ Conference proceedings, eds. I. Basista, P. Cichociński, E. Dębińska, M. Gajos-Gržetić, Split - Cerklje - Kielce 2019.
Bojar-Fijałkowski T., O sprawną administrację publiczną dla ochrony praw i interesów środowiska oraz w środowisku, [w:] Prawa i interesy w ochronie środowiska. Perspektywa międzynarodowa, unijna i krajowa (On efficient public administration for the protection of environmental rights and interests and in the environment, [in:] Rights and interests in environmental protection. Perspective of international, EU and national law), red. M. Baran,B. Iwańska, I. Przybojewska, Warszawa 2024.
Bojar-Fijałkowski T., Reflections on crossing the boundaries between public and private law in implementing the ‘European Green Deal’, “Administrative and Environmental Law Review” 2021, Vol. 2, Iss. 2.
Bojar-Fijałkowski T., The EU taxonomy as a business assessment tool: opportunities and threats, chances to use new technologies, “GIS Odyssey Journal” 2024 Vol. 4, No. 1.
Bojar-Fijałkowski T., Unijna taksonomia jako potencjalny warunek pomocy państwa dla przedsiębiorców – uwagi na gruncie gospodarczego prawa środowiska (EU taxonomy as a potential condition for state aid to entrepreneurs – comments on the basis of economic environmental law), „Studia Prawnoustrojowe” 2024 No. 63.
Ciechanowicz-McLean J., Prawo ochrony klimatu (Climate Protection Law), Warsaw 2016.
Ciechanowicz-McLean J., Nyka M., Environmental Law, Warsaw 2016.
Climate Law in Australia, eds. T. Bonyhady, P. Christof, Sydney 2007.
Czub K., Prawo własności intelektualnej (Intellectual Property Law), Warszawa 2021.
Mehling M., Asselt van H., Kulovesi K., Morgera E., Teaching Climate Law: Trends, Methods and Outlook, “Journal of Environmental Law” 2020, Vol. 32, Iss. 3.
Plater Z.B., Environmental Law and Three Economies: Navigating a Sprawling Field of Study, Practice and Societal Governance in Which Everything Is Connected to Everything Else, “Harvard Environmental Law Review” 1999, No. 23.
Prawo własności intelektualnej (Intellectual Property Law), red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Warszawa 2009.
Rakoczy B., Elastyczność zasady zrównoważonego rozwoju w kontekście adaptacji do zmian klimatu (The flexibility of the principle of sustainable development in the context of adaptation to climate change), “Gdańskie Studia Prawnicze” 2021, R. 25, No. 3(51).
Rakoczy B., Prawo ochrony środowiska w styku z innymi obszarami systemu prawa, [w:] Zagadnienia systemowe prawa ochrony środowiska, (Environmental law at the intersection with other areas of the legal system, [in:] Systemic issues of environmental law), red. P. Korzeniowski, Łódź 2015.
Salamonowicz M., Prawo własności intelektualnej jako przedmiot na studiach prawniczych: zakres, metody i efekty akademickiego kształcenia (Intellectual Property Law as a Subject in Legal Studies: Scope, Methods and Effects of Academic Education), „Studia Prawnoustrojowe” 2015, No. 28.
Sax J.L., Environmental Law in the Law Schools: What We Teach and How We Feel About It, “Environmental Law Reports” 1989, No. 19.
Teaching and Learning Climate and Environmental Justice in Law Schools. Global Perspectives on Transforming the Curriculum, eds. R. Grimes, S. Levett, R. Samaras, R. Williams, London 2026.
The Conversation, www.theconversation.com/rights-for-nature-how-granting-a-river-personhood-could-help-protect-it-157117 [dostęp: 30.05.2025].
Young M. A., Climate Change and Law: a Global Challenge for Legal Education, “The University of Queensland Law Journal” 2021, Vol. 40, No. 3.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Licencja ta umożliwia ponownym użytkownikom rozpowszechnianie, remiksowanie, dostosowywanie i tworzenie materiałów na dowolnym nośniku lub w dowolnym formacie, pod warunkiem wskazania twórcy. Licencja pozwala na wykorzystanie komercyjne.