Architectural-landscape design of the Nowofarny Cemetery in Bydgoszcz and the origins of the necropolis (1905–1920)
DOI:
https://doi.org/10.34767/KB.2023.44.14Keywords:
Bydgoszcz, Ernst Larass, Roger Sławski, Nowofarny CemeteryAbstract
Th e Nowofarny Cemetery in Bydgoszcz is an important necropolis in the urban layout of the city. According to archives, its origins date back to the early 20th century. Th e idea concerning establishing of a Catholic cemetery was originated by the Rev. Ryszard Markwart (1868–1906). Its
landscaping project, modeled aft er Baroque gardens, was designed by engineer and garden designer Ernst Larass (1866–1942). Th e cemetery buildings were constructed based on the drawings by Roger Sławski (1871–1963),
who during this time, in cooperation with the Rev. R. Markwart, planned construction of the Holy Trinity Church for Bydgoszcz Catholics. Th e cemetery regulations had been in force since its foundation, supervised since 1920 by such inspectors as Władysław Gogoliński (1878–1919) and Andrzej Sikorski (1873–1939).
References
Anons, „Dziennik Bydgoski”, 11 marca 1908, nr 59.
Błażejewski S., hasło: Markwart (Marquart) Ryszard, [w:] Bydgoski słownik biograficzny, t. 2, J. Kutta (red.), Bydgoszcz 1995.
Borucki K., Tablice pamiątkowe w Bydgoszczy, Bydgoszcz 1963.
Dwie kobiety do kopania, „Dziennik Bydgoski”, 26 marca 1916, nr 72.
Gliwiński E., Kwatery żołnierskie na bydgoskich cmentarzach, „Kalendarz Bydgoski na rok 2000”, R. XXXIII.
Grzybowski P., Cmentarz Starofarny i jego rola w świetle historii pozostałych cmentarzy bydgoskich, „Kronika Bydgoska”, T. XIII, Bydgoszcz 1993.
Klause G., Kościół p.w. św. Trójcy w Bydgoszczy – dzieło Rogera Sławskiego, „Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu” 2008, z. 13.
Klause G., Roger Sławski (1871–1863) architekt, Poznań 1999.
Kulpiński H., Przewodnik po cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy, Bydgoszcz 1991.
Kutta J., hasło: Filipiak Jan, [w:] Bydgoski słownik biograficzny, t. 1, J. Kutta (red.), Bydgoszcz 1994.
Mirecka H., „Stary” i „Nowy” cmentarz, [w:] Opowieści bydgoskie I. Okres zaboru pruskiego, Drygałowa W. (red.), Poznań 1970.
Na groby, „Dziennik Bydgoski”, 3 listopada 1911, nr 253.
Na groby, „Dziennik Bydgoski”, 1 listopada 1914, nr 252.
Na nowym cmentarzu, „Dziennik Bydgoski”, 3 listopada 1912, nr 252.
Nasi jubilaci. Andrzej Sikorski, „Dziennik Bydgoski”, 16 marca 1939, nr 62.
Nekrolog śp. Władysława Gogolińskiego, „Dziennik Bydgoski”, 8 stycznia 1919, nr 5.
Nekrolog śp. Władysława Gogolińskiego, „Dziennik Bydgoski”, 9 stycznia 1919, nr 6.
Nekrolog Jakóba Ziętaka, „Dziennik Bydgoski, 19 stycznia 1919, nr 15.
Nekrolog żołnierza wojsk polskich nazwiska dotąd niestwierdzonego, „Dziennik Bydgoski”, 25 czerwca 1919, nr 143.
Piechocka E., O czym mówią cmentarze?, „Kalendarz Bydgoski na rok 1979”, R. XII.
Pogrzeb żołnierza polskiego, „Dziennik Bydgoski”, 27 czerwca 1919, nr 145.
Sowińska H., Twórca „Domu Polskiego”, „Kalendarz Bydgoski” 2008.
Ś.p. ksiądz Markwart, „Dziennik Poznański”, 19 sierpnia 1906, nr 188.
Śp. Władysław Gogoliński, „Dziennik Bydgoski”, 9 stycznia 1919, nr 6.
Uroczystość Wszystkich Świętych, „Dziennik Bydgoski”, 1 listopada 1908, nr 251.
W święto umarłych. Niezliczone tłumy wiernych zapełniły cmentarze, „Dziennik Bydgoski”, 3 listopada 1928, nr 254.
W.T., Pogrzeb śp. Stanisława Wojciechowskiego, „Dziennik Bydgoski”, 5 czerwca 1919, nr 128.
W uroczystość Wszystkich Świętych, „Dziennik Bydgoski”, 1 listopada 1917, nr 251.
Woźniak-Hlebionek A., Larassowie ‒ bydgoscy architekci zieleni w XIX wieku, „Kronika Bydgoska” 2007, T. 29.
Woźniak Z., Bydgoskie cmentarze, [w:] Bydgoska gospodarka komunalna, Maniszewski M. (red.), Bydgoszcz 1996.
Woźny J., Ogrodnictwo cmentarne, [w:] Pamiętnik jubileuszowej wystawy ogrodniczej w Poznaniu, 25.IX–3.X. 1926.
Wspomnienie pośmiertne Jakób Ziętak, „Dziennik Bydgoski”, 26 stycznia 1919, nr 21.
Zaduszki, „Dziennik Bydgoski”, 4 listopada 1913, nr 255.
Zgon zasłużonego obywatela, „Dziennik Bydgoski”, 10 maja 1919, nr 107.
