REKREACJA I CZAS WOLNY W WARUNKACH PRZYMUSOWEJ MIGRACJI: ANALIZA ZACHOWAŃ W CZASIE WOLNYM OBYWATELI UKRAINY MIESZKAJĄCYCH W POLSCE
DOI:
https://doi.org/10.34767/GAT.2025.13.03Słowa kluczowe:
czas wolny , rekreacja,, Ukraińcy , imigranciAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest analiza zachowań wypoczynkowych obywateli Ukrainy mieszkających za granicą, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Badanie przeprowadzono w 2023 r. Skoncentrowano się na preferencjach dotyczących spędzania czasu wolnego, zmianach w zachowaniach rekreacyjnych po przeprowadzce oraz czynnikach wpływających na wybór form wypoczynku. Do opracowania wyników badań zastosowano zarówno jakościowe, jak i ilościowe techniki badawcze Wyniki pokazują, że większość badanych preferuje aktywne formy spędzania wolnego czasu. Jednakże, po przeprowadzce za granicę, obserwuje się ogólną tendencję spadkową w zakresie aktywnego wypoczynku, zwłaszcza w turystyce, fitnessie i tańcu. Zauważalny jest wzrost zainteresowania aktywnościami domowymi i pasywnymi, takimi jak oglądanie telewizji i filmów oraz słuchanie muzyki. Czynniki ekonomiczne, bariery językowe oraz trudności adaptacyjne wpływają na zmniejszenie zainteresowania niektórymi formami aktywnego wypoczynku. Badanie podkreśla znaczenie infrastruktury rekreacyjnej oraz psychologicznych aspektów związanych z migracją, które kształtują zachowania rekreacyjne obywateli Ukrainy mieszkających w Polsce.
Bibliografia
Aizlewood A., Bevelander P., Pendakur R. 2006. Recreational Participation Among Ethnic Minorities and Immigrants in Canada and the Netherlands. Journal of Immigrant & Refugee Studies 4(3), 1–32. DOI: 10.1300/J500v04n03_01
Alla J.B., Ajibua M.A. 2012. Level of leisure activity involvement among academic and non-academic staff of tertiary institutions in Ondo State. International Review of Social Sciences and Humanities 4(1), 220-228.
Antoniewski R., Koryś I. 2002. Imigranci o nieuregulowanym statusie: społeczne i ekonomiczne aspekty funkcjonowania w Polsce. Prace Migracyjne 47, Institute of Social Studies, University of Warsaw [in Polish].
Atkinson, R. Flint, J. 2001. Accessing Hidden and Hard-to-Reach Populations: Snowball Research Strategies. Social Research Update, 33.
Berasategi Sancho N., Roman Etxebarrieta G., Alonso Saez I. Idoiaga N. 2023. Leisure as a Space for Inclusion and the Improvement of Life Satisfaction of Immigrants. International Migration & Integration 24, 425–439. DOI: 10.1007/s12134-021-00917-y
Bertacchini E., Venturin, A., Zotti, R. 2002. Drivers of cultural participation of immigrants: evidence from an Italian survey. J Cult Econ 46, 57–100. DOI: 10.1007/s10824-020-09405-0.
Biernacki P. Waldorf D. 1981. Snowball Sampling: Problems and Techniques of Chain Referral Sampling. Sociological Methods & Research 10(2), 141–163. DOI: 10.1177/004912418101000205
Blackshaw T. 2016. Re-imagining Leisure Studies. Routledge, London.
Bombol M. 2005. Ekonomiczny wymiar czasu wolnego. Monografie i Opracowania. Szkoła Główna Handlowa, 537 [in Polish].
Bridekirk J., Hynie M., SyRIA.lth. 2018. Education, employment and mental health outcomes for Syrian refugee newcomers. Psynopsis 40(4), 16. Available at: https://cpa.ca/docs/File/Psynopsis/2019-Vol40-4/index.html [Date of access: 24.07.2025].
Brightbill Ch.K. 1960 The Challenge of Leisure. Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ.
Brzozowska A., Grzymała-Kazłowska A. 2014. Procesy inkluzji migrantów a więzi i sieci społeczne wśród małżeństw mieszanych. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica 50. DOI: 10.18778/0208-600X.50.04 [in Polish with English abstract].
Busel V. 2004. Great explanatory dictionary of modern Ukrainian. Perun, Irpin [in Ukrainian].
Chvertko L., Kyryliuk I. 2023. Prevention of socio-economic exclusion of Ukrainian war refugees by means of tourist activities: the experience of Poland. Zeszyty Naukowe 23(1), 48-61.
Clawson M., Knetsch J. 1974. Leisure in modern America. [In:] Murphy J. (Ed.), Concepts of Leisure. Prentice-Hall, Englewood Cliffs.
Condor K. 2006. Sotsiolohiia: hlosarii terminiv i poniat. Kondor., Kyiv [in Ukrainian].
Cushman G., Laidler A. 1990 Recreation, Leisure and Social Policy. Occasional Paper No. 4, Department of Parks, Recreation & Tourism, Lincoln University, Canterbury, NZ.
Dobroier N.V. 2023. Leisure anthropology of Ukrainian refugees in Poland. Anthropological Measurements of Philosophical Research. DOI: 10.15802/ampr.v0i23.283596.
Etikan I., Musa S.A., Alkassim R.S. 2016. Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics 5(1), 1-4. DOI: 10.11648/j.ajtas.20160501.11.
Goncharenko S. 1997. Ukrainskyi pedahohichnyi slovnyk. Lybid, Kyiv [in Ukrainian].
Gonia A., Jezierska-Thöle A. 2022. Sustainable Tourism in Cities—Nature Reserves as a ‘New’ City Space for Nature-Based Tourism. Sustainability 14, 1581. DOI: 10.3390/su14031581.
Hills P., Argyle M. 1998. Positive moods derived from leisure and their relationship to happiness and personality. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/
S0191886998000828 [Date of access: 20.12.2022].
Horolets A., Stodolska M., Peters K.B.M. 2021. Migrants' everyday lives and migration regimes: A study of migrants' leisurely use of urban parks. Sociological Studies 2, 125-146. DOI: 10.24425/sts.2021.137291.
Horteles, A. 2012. Migrants’ leisure and integration. Research, Reports, Recommendations. Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.
https://data.unhcr.org/en/situations/ukraine/ – official website United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR)
Hynie M. 2018. Refugee integration: research and policy. Peace and Conflict: Journal of Peace Psychology 24(3), 265-276. DOI: 10.1037/pac0000326.
Józefowicz I. 2015. Tereny nadrzeczne jako miejsce spędzania czasu wolnego mieszkańców Bydgoszczy. Journal of Education, Health and Sport 5(12), 555-562. DOI: 10.5281/zenodo.44218 [in Polish with English abstract].
Józefowicz I., Michniewicz-Ankiersztajn H. 2020. Green and blue spaces as the area for residential investments in a modern city - example of Bydgoszcz (Poland), Geography and Tourism 8 (2), 85-96. DOI: 10.36122/GAT20200818.
Kaplan M. 1975. Leisure: Theory and Policy. Wiley, New York. Available at: https://umbrella.lib.umb.edu/discovery/fulldisplay?vid=01MA_UMB:01MA_UMB&d ocid=alma99291353503746&lang=en&context=L [Date of access: 19.12.2022].
Kindler M. 2011. Risky Business? Ukrainian Migrant Women in Warsaw's Domestic Work Sector. Amsterdam University Press, Amsterdam.
Kindler M., Górny A., Jaźwińska E. 2022. Między nami? Więzi i kontakty społeczne z Polakami w życiu codziennym osób z Ukrainy w Warszawie i okolicach. Studia Socjologiczne 1(244), 105-136. DOI: 10.24425/sts.2022.140598 [in Polish with English abstract].
Kolny, B. 2004. Czynniki kształtujące zachowania konsumentów w czasie wolnym. Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego 2, 303–322 [in Polish with English abstract].
Michniewicz-Ankiersztajn H., Józefowicz I. 2019. Kanał Bydgoski i jego potencjał w kreowaniu zrównoważonych produktów turystycznych i ekoturystycznych na przykładzie miejskiego szlaku zielonego Greenway, Czasopismo Geograficzne 90(1), 105-122 [in Polish with English abstract].
Middleton T.R.F., Schinke R.J., Habra B., Lefebvre D., Coholic D., McGannon K. 2021. The changing meaning of sport during forced immigrant youths' acculturative journeys. Psychology of Sport and Exercise 54, 101917. DOI: 10.1016/j.psychsport.2021.101917.
Mieszkańcy Ukrainy objęci ochroną czasową. 2023. Informacje sygnalne. Główny Urząd Statystyczny, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/migracje-zagraniczne-ludnosci/mieszkancy-ukrainy-objeci-ochrona-czasowa,19,1.html [in Polish].
Murphy J. 1981 Concepts of Leisure. Prentice-Hall, New Jersey. Available at: https://philpapers.org/rec/MURCOL [Date of access: 17.12.2022].
Noy, C. 2008. Sampling Knowledge: The Hermeneutics of Snowball Sampling in Qualitative Research. International Journal of Social Research Methodology 11(4), 327–344. DOI: 10.1080/13645570701401305
Patton M.Q. 2002. Qualitative research & evaluation methods (3rd ed.). Sage, Thousand Oaks, CA.
Przecławski K. 1993. Czas wolny dzieci i młodzieży w Polsce. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. Warszawa [in Polish].
Roman, A., Roman, M. 2023. Czas wolny jako jedna z potrzeb człowieka. [In:] A. Kosendiak (Ed.), Aktywne formy spędzania czasu wolnego. Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, 17–41 [in Polish].
Rudakevych I. 2012. Heoprostorovi aspekty rozvytku turystychnoi infrastruktury Ivano-Frankivskoi oblasti. Ternopilskyi natsionalnyi pedahohichnyi universytet imeni V. Hnatiuka, Ternopil [in Ukrainian].
Schmidt, E.B., Elmose-Østerlund, K., Ibsen, B. 2025. A survey study of physical activity participation in different organisational forms among groups of immigrants and descendants in Denmark. BMC Public Health 25, 345. DOI: 10.1186/s12889-025-21314-5.
Shivers J. 1981. Leisure and Recreation Concepts: A Critical Analysis. Boston. Available at: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00222216.1986.11969669 [Date of access: 7.01.2023].
Stepaniuk, J. 2020. Wymiary i mechanizmy procesu integracji ukraińskich migrantek ze społeczeństwem polskim. Społeczeństwo i Polityka 1(62). DOI: 10.34765/sp.0120.a06 [in Polish with English abstract].
Taylor Z., Józefowicz I. 2012. Intra-urban daily mobility of disabled people for recreational and leisure purposes. Journal of Transport Geography 24, 155-172. DOI: 10.1016/j.jtrangeo.2011.12.008
Veal, A. J. 1992. Definitions of leisure and recreation. Australian Journal of Leisure and Recreation 2(4), 44-48, 52, Republished by School of Leisure, Sport and Touri sm, University of Technology, Sydney, as Working Paper No. 4, Accessed at: www.business.uts.edu.au/lst/research
Zandecki A. 1999. Education and quality of life. Dynamics of secondary school youth orientation. EDYTOR, Toruń-Poznan [in Polish].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
