Poglądy etyczne Władysława Witwickiego
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr19.art5Słowa kluczowe:
Władysław Witwicki, Kazimierz Twardowski, scientific ethics, ethical absolutismAbstrakt
Władysław Witwicki developed ethics in an anti-irrationalist spirit, believing that it should have a scientific character. His ethical views were, in many essential points, consistent with the ethics of Kazimierz Twardowski; this agreement concerned issues such as recognizing the empirical and independent nature of ethics, adopting an ethical criterion in the form of enabling and facilitating social life, rejecting psychological hedonism, accepting determinism combined with responsibility, and ethical absolutism. However, they differed in their assessment of the significance of religion for ethics - Twardowski believed that religion could facilitate the practice of virtues, while Witwicki thought that ethics should be entirely independent of religion. It can be said that Witwicki in an original, creative way continued Twardowski’s ethics, maintaining its fundamental assumptions.
Bibliografia
Ajdukiewicz, K. (1959). Pozanaukowa działalność Kazimierza Twardowskiego. Ruch Filozoficzny, 19 (1–2).
Horecka, A. (2013). Kratyzm Władysława Witwickiego. Rocznik Historii Filozofii Polskiej, t. 6.
Jadczak, R. (1988). Władysław Witwicki o wartościach moralnych. Przegląd Humanistyczny, nr 7 (274).
Jadczak, R. (1994). Przedmowa. W: Twardowski, K. Etyka. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Jedynak, S. (1988). Etyka Władysława Witwickiego. Przegląd Humanistyczny, nr 7 (274).
Kant, I. (1906). Uzasadnienie metafizyki moralności. Nakład Polskiego Towarzystwa Filozoficznego.
Nowicki, A. (1980). Inedita Władysława Witwickiego (1878–1948). Ankieta w sprawie utraty wiary religijnej. Euhemer – Przegląd Religioznawczy, nr 3 (117).
Nowicki, A. (1982). Witwicki. Wiedza Powszechna.
Rzepa, T. (1991). Psychologia Władysława Witwickiego. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Singer, P. (2003). Etyka praktyczna. Książka i Wiedza.
Spencer, H. (1884). Zasady etyki. Skład Główny w biurze i ekspedycji Spółki Nakładowej.
Ślęczek–Czakon, D. (1988). Myśl etyczna w szkole lwowsko–warszawskiej. Folia Philosophica, t. 5.
Twardowski, K. (1895a). Etyka wobec teorii ewolucji. Przełom, nr 18.
Twardowski, K. (1895b). Filozofia współczesna o nieśmiertelności duszy. Przełom, nr 14.
Twardowski, K. (1895c). Metafizyka duszy. Przełom, nr 15.
Twardowski, K. (1899). Czy człowiek zawsze postępuje egoistycznie?. Irys, r. 1, z. 5.
Twardowski, K. (1907). Odczyt o zadaniach etyki naukowej. Przegląd filozoficzny, r. X, z. 1.
Twardowski, K. (1971). O sceptycyzmie etycznym. Etyka, nr 9.
Twardowski, K. (1973). O zadaniach etyki naukowej. Etyka, nr 12.
Twardowski, K. (1992). Pesymizm i optymizm. W: Twardowski, K. Wybór pism psychologicznych i pedagogicznych. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Twardowski, K. (1994a). Etyka. W: Twardowski, K. Etyka. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Twardowski, K. (1994b). Etyka praktyczna. W: Twardowski, K. Etyka. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Twardowski, K. (1997). Dzienniki, cz. I (1915–1927); cz. II. (1928–1936). Wydawnictwo Adam Marszałek.
De Frans, W. (2013). Małpy i filozofowie. Copernicus Center Press.
Witwicki, W. (1905a). Analiza psychologiczna pragnień jako podstawa etyki. Muzeum, r. 21, z. 12.
Witwicki, W. (1905b). Tezy o zadaniach etyki naukowej. Przegląd Filozoficzny, r. VIII, z. 4.
Witwicki, W. (1917). Uwagi o solidarności. Muzeum, r. 32, z. 2.
Witwicki, W. (1922). Rozmowa o egoizmie i altruizmie. Odbitka z „Naszej Pracy”.
Witwicki, W. (1936). Rozmowa o jedności prawdy i dobra. Filomata.
Witwicki, W. (1938). Co to jest dyskusja i jak ją trzeba prowadzić. Nakład Lwowskiej Biblioteczki Pedagogicznej.
Witwicki, W. (1947). Platon jako pedagog. Nasza Księgarnia.
Witwicki, W. (1948). Sprężyny działania ludzkiego. Czytelnik.
Witwicki, W. (1949). Wstęp. W: Lukian z Samostaty, Dialogi wybrane. Książnica–Atlas.
Witwicki, W. (1957). Pogadanki obyczajowe. PWN.
Witwicki, W. (1959). Wiara oświeconych. PWN.
