Obraz Kaukazu w polskich przekładach wierszy Кавказ i Посвящение к поэме «Демон» Michaiła Lermontowa
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr16.art9Słowa kluczowe:
Caucasus, semantic dominant, Lermontov, Polish translations, poetryAbstrakt
This paper aims at reconstructing the semantic dominant in Polish-language translations of Mikhail Lermontov’s poems. As research material, poems Caucasus (1930) and Dedication to the Poem “The Demon” (1838) were discussed. Their thematic and compositional axis was focused on the Caucasus and the accompanying associative context built by both phonetic and visual elements. The formal and representational layers of poems were analyzed to determine the level of equivalence between Lermontov’s images of the Caucasus Mountains and their re-visualizations in the TT.
Bibliografia
Artoni D., Dust and Stone: Caucasian Sketches in Lermontov, Mandelstam and Grossman, “Samizdat” (XI), 2016, s. 63–90.
Barańczak S., Mały, lecz maksymalistyczny Manifest translatologiczny albo: Tłumaczenie się z tego, że tłumaczy się wiersze również w celu wytłumaczenia innym tłumaczom, iż dla większości tłumaczeń wierszy nie ma wytłumaczenia, „Teksty Drugie” nr 3, 1990, s. 7–66.
Bednarczyk A., W poszukiwaniu dominanty translatorskiej, Warszawa, PWN, 2008.
Bednarczyk A., Jeszcze raz o dominancie. Piosenka autorska – dominanta meliczna, „Między Oryginałem a Przekładem” nr 18, 2012, s. 39 57.
Bednarczyk A., O samoświadomości tłumacza (na przykładzie autorskich kontrprzekładów, „Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie” 11/2022, s. 52-68.
Gajewski W., Odpowiedzialność tłumacza a skutki subiektywnego postrzegania dominanty translatorskiej, „Między Oryginałem a Przekładem” nr 18, 2012, s. 193–214.
Jatczak G., Kaukaz w ostatnim roku życia i twórczości Michaiła Lermontowa, „Studia Rossica Posnaniensia”, vol. XXXVII, 2012, s. 87–97.
Layton S., The Creation of an Imaginative Caucassian Geography, “Slavic Review” No 3, vol. 45, 1986, p. 470–483.
Lermontow M., Wybór poezji. Liryki, t. 1, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956.
Lermontow M., Wiersze i poematy, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980.
Mayenowa R. M., Saloni Z. (red.), Rosyjska szkoła stylistyki, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970.
Szczerbowski T., O terminie „dominanta” w teoriach języka, literatury i przekładu. Anna Bednarczyk. „W poszukiwaniu dominanty translatorskiej, „Przekładaniec” nr 20, 2009, s. 175–182.
Weyland M., Przekładając Pana Tadeusza, [w:] O. Kubińska, W. Kubiński (red.), Przekładając nieprzekładalne III. O wierności, Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, oprac. zespół pod red. J. Czachowskiej i A. Szałagan, t. 5, L–M, Warszawa, WSiP, 1997.
Бархударов Л., Язык и перевод (Вопросы общей и чаcтной теории перевода), Москва, Международные отношения, 1975.
Бродский Л., М. Ю. Лермонтов. Биография 1814–1832, т. 1, Москва, Издательство Правда, 1954.
Брюсов B., Фиалки в тигеле, http://dugward.ru/library/brusov/brusov_fialki_v_tigle.html, [dostęp: 20.04.2024].
Гроссман Л., Лермонтов и культуры Востока, Москва, Изд-во АН СССР, 1941.
Комиссаров В., Современное переводоведение, Москва, ЭТС, 2002.
Хидирова Э., Поэтический мир М. Ю. Лермонтова, „Cuadernos de Rusística Española” № 6, 2010, с. 160.
Лермонтов M., Полное собрание сочинений в 5 т-ах., Москва, Academia, 1935.
Лермонтов M., Автобиографические заметки, Фундаментальная Электронная Библиотека Русская Литература и Фольклор, https://feb-web.ru/feben/lermont/texts/lerm06/vol06/le6-385-.htm?cmd=pб [dostęp: 30.04.2024].
Лермонтов M., Кавказ, Интернет Библиотека Андрея Комарова, https://ilibrary.ru/text/1082/p.1/index.html, [dostęp: 22.01.2024].
Попов А. В., Лермонтов на Кавказе. Первые поездки на Кавказ, http://lermontov-lit.ru/lermontov/mesta/popov-lermontov-na kavkaze/pervye-poezdki.htm, [dostęp: 22.12.2023].
