Nauczanie języka polskiego jako obcego uchodźców wojennych z Ukrainy w świetle badań ankietowych
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr16.art14Słowa kluczowe:
second language teaching, foreign language teaching, Polish language, Slavic languages, quantitative researchAbstrakt
The article concerns the motivation and attitude of students and the effects of Polish as a foreign language courses conducted for refugees from Ukraine at the University of Szczecin after February 24, 2022. The results of the survey conducted on a group of 257 respondents indicate that students have a strong and diverse motivation to learn Polish. Students treated the courses as an essential element of learning. Still, at the same time, over 75% of participants indicated that the way to master the language effectively is to use Polish in every situation. Nearly half considered it essential to master the grammar of the Polish language. Students indicated the most difficult elements of learning Polish: writing, pronunciation of specific words and speaking in general. The skills requiring only passive language knowledge caused minor problems. The results indicate that organizing Polish language courses for refugees is extremely necessary. Students learn the language and gain confidence in using it in everyday situations.
Bibliografia
BASZCZAK Ł., KIEŁCZEWSKA A., KUKOŁOWICZ P. i in., Pomoc polskiego społeczeństwa dla uchodźców z Ukrainy, [online], Polski Instytut Ekonomiczny, 2022.
BIERNACKA M., Trudności w nauczaniu wymowy polskiej cudzoziemców w świetle wyników badań ankietowych, „Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, 2015, nr 22, s. 251–265.
CHMIELEWSKA-KALIŃSKA I., DUDEK B., STRZELECKI P., Sytuacja życiowa i ekonomiczna uchodźców z Ukrainy w Polsce. Raport z badania ankietowego zrealizowanego przez OO NBP, [online], Narodowy Bank Polski, 2022.
CZAPLA A., Błędy leksykalne Ukraińców uczących się języka polskiego w Polsce, „Linguodidactica”, 2020, XXIV, s. 29–44.
CZEBANENKO A., Typowe błędy i trudności językowe pojawiające się w trakcie nauczania Ukraińców języka polskiego jako obcego, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis”, 2016, nr 7 (223), s. 31–37.
DĄBROWSKA A., DOBESZ U., PASIEKA M., Co warto wiedzieć. Poradnik metodyczny dla nauczycieli języka polskiego jako obcego na Wschodzie, Warszawa, Universitas, 2010.
DŁUGOSZ P., KRYVACHUK L., IZDEBSKA-DŁUGOSZ D., Problemy ukraińskich uchodźców przebywających w Polsce [online], Lublin, 2022.
DUSZCZYK, M., KACZMARCZYK, P., The war in Ukraine and Migration to Poland: Outlook and challenges, „Intereconomics”, 2022, nr 3 (57), s. 164–170.
FOLAND-KUGLER M., Uczymy polskiego na Wschodzie, Warszawa, Wydawnictwa Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli, 2001.
GĘBAL P., Integracyjno-inkluzyjny model dydaktyki języka polskiego jako drugiego [W:] P. Gębal (red.), Edukacja wobec migracji: konteksty glottodydaktyczne i pedagogiczne, Kraków, Księgarnia Akademicka, 2018, s. 63–80.
GĘBAL P. E., Interkomprehensja, strategie mediacyjne i nauczanie języków obcych [W:] E. Lipińska, A. Seretny (red.), Tłumaczenie dydaktyczne w nowoczesnym kształceniu językowym, Kraków, Uniwersytet Jagielloński – Wydział Polonistyki, 2016, s. 77–93.
GÓRSKA A., Błędy studentów z Ukrainy – zapobieganie i eliminacja w grupach o zróżnicowanych możliwościach (na podstawie doświadczeń Centrum Partnerstwa Wschodniego Uniwersytetu Opolskiego), „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, 2015, nr 22, s. 357–370.
HOFMAŃSKI W., Leksykalno-komunikacyjne aspekty słowiańskiej interkomprehensji, „Prace Językoznawcze”, 2019, nr 2 (XXI), s. 57–69.
HOŁY-ŁUCZAJ M., Granice języka polskiego. Postawy wykładowców akademickich wobec kompetencji językowych studentów ukraińskich w kontekście migracji edukacyjnych do Polski, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, 2022, nr 1(183), s. 157–180.
IZDEBSKA-DŁUGOSZ D., Ukraińcy o własnych błędach w polszczyźnie – przykład statystycznej analizy danych w glottodydaktycznych badaniach eksploracyjnych, „Przegląd Wschodnioeuropejski”, 2017, nr 8(2), s. 237–253.
IZDEBSKA-DŁUGOSZ D., Błędy gramatyczne w polszczyźnie studentów ukraińskojęzycznych, Kraków, Księgarnia Akademicka, 2021.
IZDEBSKA-DŁUGOSZ D., Nauczanie polskiej deklinacji i składni w grupach wschodniosłowiańskich, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, 2021, nr 28, s. 117–132.
IZDEBSKA-DŁUGOSZ D., Uchodźcy z Ukrainy w Polsce: znajomość polszczyzny, plany na przyszłość, nauka języka [W:] S. Butko, M. Gębka-Wolak (red.), Polsko-ukraińskie spotkania językowe, Toruń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2022, s. 213–226.
JANOWSKA I., Profil dorosłego uczącego się języka polskiego jako obcego, czyli kto, gdzie, dlaczego i w jaki sposób uczy się języka polskiego w naszym kraju, „Neofilolog”, 2019, nr 37, s. 75–86.
KONONENKO I., Język ukraiński i polski: studium kontrastywne, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012.
KOWALEWSKI J., Dlaczego popełniłeś ten błąd? Próba glottodydaktycznego opisu i klasyfikacji błędów popełnianych przez uczących się języka polskiego jako obcego na Ukrainie, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, 2015, nr 22, s. 337–355.
KOWALEWSKI J., Jak uczyć języka polskiego i kultury polskiej na Ukrainie, Kraków, Jaskulski Zbigniew. Zakład Usług Poligraficznych, 2013.
KRAWCZUK A., Błędy leksykalne i leksykalno-stylistyczne w polszczyźnie Ukraińców, „Postscriptum Polonistyczne”, 2009, nr 1(3), s. 167–183.
KRAWCZUK A., Co i jak myślą o polszczyźnie jej ukraińskojęzyczni użytkownicy (na podstawie badań nad świadomością normatywną studentów polonistyki lwowskiej) [W:] Rabczuk A. (red.), Edukacja międzykulturowa. Forum glottodydaktyczne. Materiały z konferencji naukowej, Warszawa, Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców Polonicum Uniwersytetu Warszawskiego, s. 95–116.
KRAWCZUK A., Od gramatyki do pragmatyki. Problemy polszczyzny na Wschodzie [W:] A. Achtelik, J. Tambor (red.), Sztuka czy rzemiosło? Nauczyć Polski i polskiego, t. 3, Katowice, Wydawnictwo Gnome, 2013, s. 49–64.
ŁUKASZEWICZ B., Survival po polsku. Potrzeby komunikacyjne cudzoziemców rozpoczynających naukę języka polskiego [W:] M. Marcinkowska-Bachlińska, E. Curkan-Dróżka (red.), Multi-Lingua-Didactica, t. 2, Łódź, Primum Verbum, 2017, s. 88–102.
MALISZEWSKI B., Pokonując interferencje – nauczanie sprawności pisania w początkujących grupach wschodniosłowiańskich [W:] W. Próchniak, M. Smoleń-Wawrzusiszyn (red.), Nauczanie języka polskiego jako obcego. Tradycje i innowacje, Lublin, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 2016, s. 129–138.
OSTROMĘCKA-FRĄCZAK B., Jak Słowianie mówią po polsku? [W:] A. Dąbrowska (red.), Wrocławska dyskusja o języku polskim jako obcym, Wrocław, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, 2004, s. 29–36.
POPOVA O., Typologia błędów najczęściej popełnianych przez studentów ukraińsko- i rosyjskojęzycznych (na podstawie doświadczeń w nauczaniu języka polskiego jako obcego w Centrum Języka i Kultury Polskiej w Berdiańsku), „Poradnik Językowy”, 2019, nr 6(765), s. 19–28.
SERETNY A., LIPIŃSKA E., ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Kraków, Universitas, 2005.
WODZICKI M., HERBIK-PISZCZAKO E., PICHOLA I. i in., Uchodźcy z Ukrainy w Polsce. Wyzwania i potencjał integracji, [online], 2022, Monitor Deloitte.
ZARZYCKA G., Dialog międzykulturowy. Teoria i opis komunikowania się cudzoziemców przyswajających język polski, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2000.
ZYMNIN A., KOWALSKI M., KARASIŃSKA A. i in., Uchodźcy z Ukrainy w Polsce, [online], 2022, Platforma Migracyjna EWL. Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.
