Ekspresywizmy rosyjskie w przekładzie na język angielski
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr15.art10Słowa kluczowe:
expressive vocabulary, curse, invective, vulgarism, translation, the English languageAbstrakt
The present article is devoted to the translation of Russian expressive vocabulary (curses and invectives) into English. The study material was extracted from selected short stories of Vasily Shukshin and their English translations done by Robert Daglish, Holly Smith, Natasha Ward & David Iliffe, Laura Michael & John Givens, Kathleen M. Cook, George Gutsche. The goal of translating expressive vocabulary is to make it possible for the target-text reader to experience the same kind of emotions the source-text reader experiences, for it is mainly concerned with searching for structures that carry equal emotional charge as the original. The subject of analysis were the translation equivalents used by translators, which, similarly to the original units should recreate emotional and expressive charge of the original and serve a similar function.
Bibliografia
Biernacka-Ligięza I., „Kląć na czym świat stoi” – analiza wulgaryzmów najczęściej wykorzystywanych w języku polskim i angielskim, [w:] G. Habrajska (red.), Język w komunikacji, t. 2, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej, Łódź 2001, s. 255–262.
Dubisz S. (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
Garcarz M., Wulgaryzmy a przekład, czyli życie wulgaryzmów od oryginału do przekładu, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica” 2006, nr 2, s. 159–173.
Graupmann J., Leksykon tematów tabu, Klub dla Ciebie, Warszawa 2007.
Grochowski M., Słownik polskich przekleństw i wulgaryzmów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.
Hądzlik-Białek M., Metody przekładu wulgaryzmów w tłumaczeniu filmowym w kontekście przemian w komunikacji językowej, „Półrocznik Językoznawczy Tertium. Linguistic Journal” 2018, nr 3(1), s. 90–99.
Hądzilk-Dudka M., Wulgaryzmy a przekleństwa w kontekście przemian w komunikacji językowej, „Studia Filologiczne Uniwersytetu Jana Kochanowskiego” 2014, t. 27, s. 151–160.
Kowalikowa J., Znaczenie i funkcja wyrazów tzw. brzydkich we współczesnej polszczyźnie mówionej, [w:] Z. Kurzowa, W. Śliwiński (red.), Współczesna polszczyzna mówiona w odmianie opracowanej (oficjalnej), Universitas, Kraków 1994, s. 107–113.
Łoś J., Gramatyka polska, cz. II. Słowotwórstwo, Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Lwów–Warszawa–Kraków 1925.
Markowski A., Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.
Mitrenga B., Terminologia związana z ekspresywnością języka i leksyką ekspresywną w ujęciu historycznym. Prolegomena, „Polonica” 2020, nr 40, s. 105–121.
Pycia P., Przekraczając granice. Problem przekładu wulgaryzmów i przekleństw, [w:] B. Tokarz (red.), Przekłady Literatur Słowiańskich, t. 3, cz.1. Bariery kulturowe w przekładzie artystycznym, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2017, s. 135–148.
Saniewska P., Brzydkie słowa, czyli o używaniu wulgaryzmów przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną w sytuacjach emocjogennych – wstępne rozpoznanie, [w:] D. Saniewska (red.), Emocje, język, literatura, Wydawnictwo „Libron”, Kraków 2016, s. 353–364.
Sawicka G., Język a konwencja, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2006.
Шукшин В. М., Бессовестные, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 394–399.
Shukshin V., A Matchmaking, przeł. R. Daglish, [w:] Short Stories, Raduga Publishers, Moscow 1990, s. 199–211.
Шукшин В. М., Волки, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 204–207.
Shuksin V., Wolves (1), przeł. R. Daglish, [w:] I Want to Live, Progress, Moscow 1973, s. 147–157.
Shukshin V., Wolves (2), przeł. L. Michael, J. Givens, [w:] Stories from a Siberian Village, the Northern Illinois University Press, DeKalb, Illinois 1996, s. 127–133.
Шукшин В. М., Как помирал старик, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 238–240.
Shukshin V., The Old Man’s Dying, przeł. N. Ward, D. Iliffe, [w:] Roubles in Words, Kopeks in Figures and Other Stories, Marion Boyars Publishers Ltd., London-New York 1985, s. 83–88.
Шукшин В. М., Космос, нервная система и шмат сала, [w:] Полное собрание рассказовв одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 149–155.
Shukshin V., Outer Space, the Nervous System and a Slab of Fatback, przeł. R. Daglish, [w:] Short Stories, Raduga Publishers, Moscow 1990, s. 47–58.
Шукшин В. М., Крепкий мужик, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 337–340.
Shukshin V., The Tough Guy, przeł. K. M. Cook, [w:] Short Stories, Raduga Publishers, Moscow 1990, s. 212–219.
Shukshin V., Tough Guy, przeł. L. Michael, J. Givens, [w:] Stories from a Siberian Village, De Kalb, the Northern Illinois University Press, Illinois 1996, s. 39–45.
Шукшин В. М., Микроскоп, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 305–310.
Shukshin V., The Microscope (1), przeł. N. Ward, D. Iliffe, [w:] Roubles in Words, Kopeks in Figures and Other Stories, Marion Boyars Publishers Ltd., London-New York 1985, s. 13–23.
Shukshin V., The Microscope (2), przeł. L. Michael, J. Givens, [w:] Stories from a Siberian Village, the Northern Illinois University Press, DeKalb, Illinois 1996, s. 29–38.
Шукшин В. М., Миль пардон, мадам!, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 255–259.
Shukshin V., I Beg Your Pardon, Madam!, przeł. H. Smith, [w:] Short Stories, Raduga Publishers, Moscow 1990, s. 117–127.
Шукшин В. М., Мой зять украл машину дров!, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 482–489.
Shukshin V., My Son-in-Law Stole a Truckload of Wood!, przeł. L. Michael, J. Givens, [w:] Stories from a Siberian Village, the Northern Illinois University Press, DeKalb, Illinois1996, s. 68–80.
Шукшин В. М., Сураз, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 350–362.
Shukshin V., The Bastard (1), przeł. G. Gutsche, [w:] Snowball Berry Red and Other Stories, Ardis Publishers, Ann Arbor 1979, s. 58–78.
Shukshin V., The Bastard (2), przeł. R. Daglish, [w:] Short Stories, Raduga Publishers, Moscow 1990, s. 150–17
Шукшин В. М., Чудик, [w:] Полное собрание рассказов в одном томе, Эксмо, Москва 2012, s. 249–254.
Shukshin V., Quirky, przeł. R. Daglish, [w:] Short Stories, Raduga Publishers, Moscow 1990, s. 106–116.
Shukshin V., Oddball, przeł. L. Michael, J. Givens, [w:] Stories from a Siberian Village, the Northern Illinois University Press, DeKalb, Illinois 1996, s. 81–89.
Tomaszkiewicz T., Przekład audiowizualny, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2015.
Wiatrowski P., Ekspresywizmy leksykalne w „Przewodniku Katolickim” z lat 1895–2005, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” 2010, nr 17(37), s. 163–189.
Wyszyńska J., Emocje na wojnie w hiszpańskim przekładzie opowiadań Tadeusza Borowskiego, [w:] P. Fast, T. Brzostowska-Tereszkiewicz, J. Pisarska (red.), Przekład i emocje, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 2017, s. 135–150.
Zarzeczny G., Mazurek M., Co komunikują polskie wulgaryzmy?, [w:] K. Ruta, K. Zalejarz (red.), Procesy rozwojowe współczesnej polszczyzny, cz.1. Najnowsze zjawiska w polszczyźnie, Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań 2009, s. 174–183.
Zgółkowska H. (red.), Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 1997, t. 10.
Козыера М. М., Особенности употребления ненормативной лексики и сложности ее перевода с английского языка на русский (на материале фильма «Дневник Бриджит Джонс», „Вестник РГГУ”, серия: Литературоведение. Языкознание. Культурология, 2012, nr 8 (88), s. 87–94.
Мокиенко В. М., Русская бранная лексика: цензурное и нецензурное, „Русистика” 1994, nr 1/2, s. 50–73, http://www.philology.ru/linguistics2/mokiyenko-94.htm, [dostęp: 02.04.2023].
