Niedaleko pada kokos od palmy. O innowacjach przysłowiowych we współczesnej polszczyźnie
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr14.art12Słowa kluczowe:
Paremiology, innovation mechanisms, proverbs, anti-proverbsAbstrakt
The research on the phenomenon of variantivity in natural languages should comprise all their subsystems. Much attention has been given to phonetic, morphological, lexical, phraseological phenomena, while strictly paremiological ones have been handled to a lesser extent to date. The discussed issue of proverbial innovations in the contemporary Polish language partly fills in the research gap. The factographic material collected in the paper has shown a significant nominative and expressive potential of paremic units fulfilled as a result of numerous modifications of the canonical form of the proverbs used commonly in the Polish language. The said results could be obtained from the paremiological material excerpted with the use of www.google.com search engine in generally available online resources. The criterion adopted for selecting the initial units was the indicator of their frequency based on the socalled paremiological minimum. Afterwards, a secondary modified proverb was compared to its original, which enabled a description of basic innovation mechanisms and identification of the function of a specific registered innovation.
Bibliografia
Butler D., Dlaczego zanikają przysłowia w dwudziestowiecznej polszczyźnie?, „Poradnik Językowy” 1989, z. 5, s. 332–337.
Chlebda W., Mały prywatny katalog pilnych zadań frazeologicznych, [w:] A.M. Lewicki (red.), Problemy frazeologii europejskiej VIII, Lublin 2007, s. 15–31.
Kłosińska K., Słownik przysłów czyli przysłownik, Warszawa 2004.
Krzyżanowski J. (red.), Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich, t. I-IV, Warszawa 1969–1978.
Lukszyn J. (red.), Tezaurus terminologii translatorycznej, Warszawa 1998.
Reznikov A., Anti-Proverbs of the 21st Century. A Sociolinguistic Dictionary, Burlington-Vermont 2012.
Szpila G., Minimum paremiologiczne języka polskiego – badanie pilotażowe, „Język Polski” 2002, nr 1, s. 36–42.
Szpila G., Krótko o przysłowiu, Kraków 2003.
Szutkowski T., O sposobach zautomatyzowanej ekscerpcji innowacji przysłowiowych w zasobach internetowych, [w:] D. Dziadosz. A. Krzanowska (red.), Słowianie. Kultura. Język. Wybrane zagadnienia z języków, literatur i kultur słowiańskich i germańskich, Szczecin 2018, s. 211–224.
Szutkowski T., Paremiologia i ekologia języka, [w:] A. Arkhanhelska, T. Arkhanhelska, O. Levchenko, I. Mileva, S. Rudenko, O. Tyshchenko, T. Szutkowski, Lingvokultorologický a lingvoekologický přístup ke studiu jednotek jazyka a řeči: Monografie, Olomouc 2013, s. 251–281.
Szutkowski T., Współczesna paremiografia rosyjska i polska. Stan. Problemy. Perspektywy, Szczecin 2015.
Świerczyńska D., Przysłowia są… na wszystko, Warszawa 2001.
Zdunkiewicz-Jedynak D., Wykłady ze stylistyki, Warszawa 2008.
Aлексеенко М. [Alekseenko M.], К проблеме лингвистического статуса фразеологических трансформ, „Slavica Stetinensia” 2002, nr 12, s. 111–120.
Вальтер Х., Мокиенко В.М. [Walter H., Mokienko V.M.], Антипословицы русского народа, Санкт-Петербург 2005.
Норман Б. [Norman B.], Почему антипословицы – «анти»?, [w:] M. Aleksiejenko, H. Walter (red.), Słowo. Tekst. Czas X. Jednostka frazeologiczna w tradycyjnych i nowych paradygmatach naukowych, Szczecin 2010, s. 308–316.
