Conflict Sites in Poetic Microhistories. On the Latest Poems by Polish and Ukrainian Female Authors
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr17.art01Keywords:
conflict site, microhistory, recent women’s poetry, Poland, UkraineAbstract
The article analyzes selected concretized conflict sites in the latest Polish and Ukrainian women’s poetry as well as the subjective experience of oneself within history and in relation to it. The poetic proposals of microhistories go beyond the traditional aspects of constructing narratives about history, activating a subjective perspective and privileging the microscale. They confirm that the drama of shared existence recorded by “The Grand History” is just as significant as the drama of individual existence which, in the official version, would be doomed to oblivion. The article signals two types of conflict sites: the first – a vivid depiction dominated by a void that nothing can occupy; the second – existing places that have been repurposed, serving a function different from the original one. The exemplifying material consists of texts by contemporary Polish authors (Anna Frajlich, Julia Hartwig and Anna Augustyniak) and of poems by Ukrainian female poets which appeared in three bilingual series of the Ukrainian Poetry Library titled “In the Face of War” (published between 2022-2023).
References
Augé M., Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, tłum. Chymkowski R., przedmowa Burszta W. J., Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.
Augustyniak A., Anna Q, Mikołów, Instytut Mikołowski, 2022.
Biblioteka Poezji Ukrainy [online]; https://oficyna.pogranicze.sejny.pl/collections/biblioteka-poezji-ukrainy (dostęp: 20.07.2024).
Brewer J., Microhistory and the Histories of Everyday Life [online], https://www.studocu.com/in/document/university-of-delhi/history/microhistory-and-the-histories-of-everyd/42897853 (dostęp: 10.07.2024).
Carls A.-C., Wychodząc poza życie. Upamiętnianie Holocaustu w poezji Anny Frajlich, [w:] Ligęza W., Pasterska J. (red.), „Tu jestem / zamieszkuję własne życie.” Studia i szkice o twórczości Anny Frajlich, Kraków, Księgarnia Akademicka, 2018.
Czaja D. (red), Inne przestrzenie, inne miejsca. Mapy i terytoria, Wołowiec, Wydawnictwo CZARNE, 2013.
Czermińska M., Kategoria miejsca autobiograficznego w literaturze doby migracji, [w:] Gosk H. (red.), Narracje migracyjne w literaturze polskiej XX i XXI wieku, Kraków, Wydawnictwo UNIVERSITAS, 2012.
Czermińska M., Miejsca autobiograficzne. Propozycja w ramach geopoetyki, „Teksty Drugie”, 2011, nr 5.
Czornohuz J., Owoce wojny, tłum. Zadura B., Sejny, Fundacja „Pogranicze”, 2023.
Domańska E., Mikrohistorie. Spotkania w międzyświatach, Poznań Wydawnictwo Poznańskie, 2005.
Dorosz B., O Annie Frajlich i jej wierszach (z nagrodą w tle), [w:] Ligęza W., Pasterska J. (red.), „Tu jestem / zamieszkuję własne życie.” Studia i szkice o twórczości Anny Frajlich, Kraków, Księgarnia Akademicka, 2018.
Dutka E., Centra, prowincje, zaułki. Twórczość Julii Hartwig jako auto/bio/geo/grafia, Kraków, Wydawnictwo UNIVERSITAS, 2016.
Frajlich A., Łodzią jest i jest przystanią, Szczecin, Bezrzecze, Wydawnictwo FORMA, 2013.
Frajlich A., W pośpiechu rzeka płynie, Szczecin, Bezrzecze, Wydawnictwo FORMA, Dom Kultury 13 Muz., 2020.
Hartwig J., Bez pożegnania, Warszawa, Wydawnictwo Sic!, 2004.
Jakymczuk L., Produkcja czułości, tłum. Kamińska A., Sejny, Fundacja „Pogranicze”, 2023.
Jasiński A., Nowy Jork – Dwanaście lat po zamachu z 11 września [online]; https://bibliotekanauki.pl/articles/369649.pdf (dostęp: 26.07.2024).
Kalinowski D., Mikołajczak M., Kuil-Kalinowska A. (red.), Geografia wyobrażona regionu. Literackie figury przestrzeni, Kraków ,Wydawnictwo UNIVERSITAS, 2014.
Karwowska B., Druga płeć na wygnaniu. Doświadczenie migracyjne w opowieści powojennych pisarek polskich, Kraków, Wydawnictwo UNIVERSITAS, 2013.
Kiwa I., Czarne róże czasu, tłum. Kamińska A., Sejny-Lwów, Fundacja „Pogranicze” i „Wydawnictwo Dzhezva”, 2022.
Koprowska K., Miejsce urodzenia a projektowanie tożsamości – przymiarki, „Teksty Drugie”, 2019, nr 2.
Koprowska K., Klucz do domu, którego nie ma. „Czarny potok” Leopolda Kruczkowskiego jako studium oikocydu, „Teksty Drugie”, 2020, nr 3.
Kruk H., Żywica, tłum. A. Kamińska, Sejny-Lwów, Fundacja „Pogranicze” i „Wydawnictwo Dzhezva”, 2022.
Lewicka M., Miejsce, [w:] Saryusz-Wolska M., Traba R. (red.), współpraca Kalicka J., Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, 2014.
Ligęza W., „W dziwnej szkole pokory / gdzie uczą żywioły.” O liryce Anny Frajlich (okres pierwszy), [w:] Frajlich A., Wiersze zebrane, t. 1: Przeszczep, Toronto, Szczecin, Bezrzecze 2022.
Michalicyna K., Głosy, tłum. Pszoniak J., Sejny-Lwów, Fundacja „Pogranicze” i „Wydawnictwo Dzhezva”, 2022.
Morzyńska-Wrzosek B., „Wglądamy w siebie nieco głębiej...” O refleksji tożsamościowej w polskiej poezji kobiet XX i XXI wieku, Bydgoszcz, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2020.
Musakowska J., Żelazo, tłum. Kamińska A., Sejny-Lwów, Fundacja „Pogranicze” i „Wydawnictwo Dzhezva”, 2022.
Osadko H., 73 emocje, tłum. Wolny-Hamkało A. i Czyżewski K., Sejny-Lwów, Fundacja „Pogranicze” i „Wydawnictwo Dzhezva”, 2022.
Rybicka E., Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich, Kraków, Wydawnictwo UNIVERSITAS, 2014.
Saryusz-Wolska M., Spotkania czasu z miejscem. Studia o pamięci i miastach, fotografie Hohmuth J., Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2011.
Sławek T., Ciemne światło wojny, „Teksty Drugie”, 2018, nr 4.
Sławek T., Gdzie? Rozważania oikologiczne, „Anthropos?”, 2011, nr 16–17 [online], https:// open.icm.edu.pl/server/api/core/bitstreams/2aa45f18-4074-4f5a-87ad-c8bb6707ddad/content (dostęp: 20.07.2024).
Sudoł N., Zieleniak. Ku pamięci ofiar gwałtów wojennych [online]; https://stowarzyszeniebez.org/zieleniak-ku-pamieci-ofiar-gwaltow-wojennych/ (dostęp: 19.08.2024).
Szalewska K., Urbanalia – miasto i jego teksty. Humanistyczne studia miejskie, Gdańsk, „słowo/obraz/terytoria”, 2017.
Schlögel K., W przestrzeni czas czytamy. O historii cywilizacji i geopolityce, tłum. Drozdowska I., Musiał Ł., posłowie Orłowski H., Poznań, Wydawnictwo Poznańskie, 2009.
Szuwałowa I., Niewyrażalne, tłum. Kamińska A., Sejny-Lwów, Fundacja „Pogranicze” i „Wydawnictwo Dzhezva”, 2022.
Trochym N., Wróg nie śpi, tłum. Czyżewski K., Sejny-Lwów, Fundacja „Pogranicze” i „Wydawnictwo Dzhezva”, 2022.
Wądolny-Tatar K., 11 września 2001 w poezji (Szymborska, Lipska, Hartwig), „Pamiętnik Literacki”, 2012, nr 4.
Zieleniak – punkt zborny [online]; http://dulag121.pl/encyklopediaa/zieleniak-punkt-zborny/(dostęp: 19.08.2024).
