"Patriotic Priests" Movement in Bydgoszcz and the region
DOI:
https://doi.org/10.34767/KB.2024.45.08Keywords:
the fight with the church, patriotic priests, BydgoszczAbstract
The “Patriotic Priests” Movement had not gained a foothold in Bydgoszcz, although it developed above the national average in Bydgoszcz Province. It concerned in particular the northern part of the region that was part of the Diocese of Chełmno, which management tolerated this movement, as opposed to the management of the Diocese of Gniezno. This movement had actually two phases: until 1956 and until 1990. In the first phase, its main ideology was Christian pacifism and anti-German sentiment, and in the second phase - building of a new, socialist society.
References
Źródła
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy, Wydział do Spraw Wyznań, sygn. 853/4.
Zrzeszenie Katolików „Caritas”, Oddział Wojewódzki w Bydgoszczy, sygn. s. 72.
Komitet Wojewódzki PZPR w Bydgoszczy
sygn. 51/XV/6 - Sprawozdanie z udziału księży w Narodowym Plebiscycie Pokoju z terenu województwa bydgoskiego (rok 1951);
sygn. 51/IV/7 - Protokół z poszerzonej egzekutywy Komitetu Województwa Pomorskiego z dnia 5 V 1956;
sygn. 51/VII/68 - Protokół z odprawy „trójek” odpowiedzialnych za zbieranie podpisów pod apelem Światowego Komitetu Obrońców Pokoju (1951 r.). „Monitor Polski”.
Opracowania
Bankowicz B., W imię Boga i Ludowej Ojczyzny (Z dziejów Komisji Księży przy ZBoWiD1949-1955), „Zderzenia” 1990, nr 5, s. 37.
Krzysztofiński M ., Biskup Ignacy Tokarczuk i jego stanowisko do duszpasterstwa LWP na terenie diecezji przemyskiej, Rzeszów 2024, maszynopis powielany.
Olszar H., Duchowieństwo postępowe w państwie totalitarnym na przykładzie Wojewódzkiego Koła Księży „Caritas” w Katowicach, Katowice 2013.
Owczarek S., Być zaangażowanym, być księdzem, Warszawa 1982, Zrzeszenie Katolików „Caritas”, s. 108.
Pastuszewski S., Administracja wyznaniowa w województwie bydgoskim w latach 19571975, [w:] Urząd do Spraw wyznań, t. 3, Warszawa 2023, IPN, s. 186.
Przed Narodowym Plebiscytem Pokoju. Apel księży pomorskich do braci konfratrów, sióstr i braci zakonnych, „Ilustrowany Kurier Polski” 1951, nr 47, s. 1-2.
Stachewicz K., Dzieje ruchu „księży patriotów” w Polsce Ludowej, „Ethos” 1997, nr 1, s. 230. Stanisławski W „Księża patrioci” w PRL, czyli siodłanie hipopotama, s. 3, dostęp internetowy.
Stpiczyńska A., „Pokojowa” działalność „księży patriotów ” na Pomorzu Nadwiślańskim, „Dzieje Najnowsze” 2011, nr 4. s.18.
Zamiatała D., Zrzeszenie Katolików „Caritas” a polityka władz komunistycznych w Polsce w latach 1950-1970, „Remem brance and Justice” 2021, nr 1, s. 227-252.
Żaryn J., „Księża patrioci” - geneza powstania formacji duchownych katolickich, [w:] Polska1944/45-1989. Studia i materiały, t. I, red. K. Kersten, Warszawa 1995, Instytut Historii PAN, s. 123-149.
Żaryn J., Kościół a władza w Polsce (1945-1950), Warszawa 1997.Żurek J., Kim byli „księża patrioci”?, „Biuletyn IPN ” 2003, nr 1, s. 65-72.
Żurek J., „Księża patrioci” a władza bezpieczeństwa; zagadnienia kontroli (na przykładzie Górnego Śląska), „Studia Sandomierskie” 2006.
Żurek J., „Ruch księży patriotów” w województwie katowickim w latach 1949-1956, Katowice 2009, IPN.
Żurek J., Dom udzielony. Kontrola oraz inwigilacja „księży patriotów” w czasach stalinowskich, „Christianitas” 2024, nr 19-20.
