Musie as a sign of patriotism and a tool to fight against Germanization based on the example of activity of Bydgoszcz musie societies
DOI:
https://doi.org/10.34767/KB.2022.43.01Keywords:
Bydgoszcz, musie societies, amateur musical movement, patriotic song, GermanizationAbstract
Musie has for years accompanied the Poles. It was perfectly depicted during the period of partitions of Poland, when in the face of the anti-Polish policy of the Prussian authorities preventing activity of Polish political organizations, this task was assigned to social and economic organizations. The first singing groups that originated independent choirs were established under their management. One of the examples is the Halka Singing Society that was founded in Bydgoszcz in 1883. In the period of inereasing nationalist struggle, with their artistic and non-artistic actmties, the choirs had contributed considerably to popularization of patriotic spirit, propagation of the Polish language and reading, teaching of history, and above all promotion of Polish national, folk and religious songs. Songs played a special role in this process. Singing in the Polish language expressed courage and national pride. It was a great manifestation of Polish identity, a perfect method and tool to oppose Germanization practices of the Prussian authorities. A huge role in this process was played by the repertoire chosen by the Poles. The Prussian authorities had also noticed the role and power of musie. It can be proved by the list of songs performance of which was prohibited that appeared as early as 1850. This, however, did not discourage the Poles who intensified their activities in their defense of Polish character. This fight for freedom was joined by Bydgoszcz choirs that were active in the second half of the 19th century and the early 20th century.
References
Źródła drukowane:
Geschichte der Bromberger Liedertafel, Bromberg 1892.
Pamiętnik pięćdziesięciolecia Towarzystwa Śpiewu „ Halka”, Bydgoszcz 1933.
Pamiętnik z X. Walnego Zjazdu Kół Śpiewackich w Poznaniu 28 i 29 czerwca 1914, Poznali 1914.
lat pracy’ społecznej, organizacyjnej i artystycznej 1883-1958, Bydgoszcz 1958.
lat Towarzystwa Śpiewu Halka 1883-1983, Bydgoszcz 1983.
Statut Związku Kół Śpiewaczych Polskich na Wielkie Księstwo Poznańskie, Poznali 1892.
Prasa:
Do pieśni”, „Dziennik Bydgoski”, 1910, nr 171.
Obchód 25-letniego jubileuszu Halki, „Dziennik Bydgoski” , 1910, nr 17.
Witajcie!, „Dziennik Bydgoski”, 1910, nr 171.
Zarząd „Harmonii” w Nakle. Witamy, „Dziennik Bydgoski” 1912, nr 181.
Opracowania:
Adriański Z., Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, Warszawa 1994.
Brodniewicz T„ Wielkopolski Związek Śpiewaczy w latach 1892-1939 [w] Spiewactwo polskie na Ziemi Bydgoskiej. Bydgoszcz 2000.
Dzwonkowska K. , Święta Cecylia - patronka muzyki i chórów [w] Spiewactwo polskie na Ziemi Bydgoskiej. Bydgoszcz 2000.
Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Kraków 2005.
Janiszewska-Mincer B„ Cenzura pruska wobec polskiej pieśni patriotycznej w latach 1850-1920 [w[w Spiewactwo polskie na Ziemi Bydgoskiej. Bydgoszcz 2000.
Janiszewska-Mincer B., Chóry niemieckie w Bydgoszczy w II połowie XIX wieku [w] Twórcy i animatorzy muzyki na Pomorzu i Kujawach, Bydgoszcz 2002.
Janiszewska-Mincer B., Rola duchowieństwa katolickiego w Bydgoszczy w obronie narodowości polskiej od połowy XIX wieku do roku 1920 „Kronika Bydgoska” (wydanie specjalne), Bydgoszcz 1999, s. 81-90.
Janiszewska-Mincer B„ Znaczenie pieśni polskiej pod zaborem pruskim od połowy XIX wieku. Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej im. F. Nowowiejskiego, nr 11, Bydgoszcz 1998, s. 5
Jubileuszowy zjazd śpiewacki w Bydgoszczy, „Śpiewak” 1910, nr 9, s. 4-5.
Kamińska-Kłos B„ Pieśń patriotyczna, jej znaczenie i miejsce w edukacji muzycznej, „Muzyka. Historia. Teoria. Edukacja” 2019, nr 9, s. 80-93.
Kłaput-Wiśniewska A., Amatorskie zespoły muzyczne w XVIII i -XIX-wiecznej Bydgoszczy [w] Amatorskie muzykowanie na Pomorzu i Kujawach, red. A. Kłaput-Wiśniewska, Bydgoszcz 2018.
Kłaput-Wiśniewska A., Asymilacja wzorców kulturowych w działalności stowarzyszeń muzycznych w Bydgoszczy na przełomie XIX i XX wieku [w] W kręgu dwóch kultur.
Społeczeństwo polskich ziem zachodnich w XIX i XX stuleciu, red. Sz. Wierzchosławski, A. Niewęgłowska, T. Krzemiński, Toruń 2017.
Kłaput-Wiśniewska A., Echa powstania styczniowego w kulturze muzycznej Pomorza i Kujaw do 1939 roku. „Ziemia Kujawska” 2016, t. 25.
Kłaput-Wiśniewska A., Kompozytorzy w Bydgoszczy. Ku twórczemu środowisku, Bydgoszcz 2017.
Kopaliński W., Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa 1985.
Kotowski A., Zarys dziejów garnizonu bydgoskiego w latach 1815-1919 [w/ Bydgoszcz wojskowa. Szkice z dziejów garnizonu bydgoskiego od czasów najdawniejszych do współczesności, red. A. Kotowski, S. Sadowski, Bydgoszcz 2017.
Kozłowski J. Wielkopolska po pruskim zaborem w latach 1815-1918, Poznań 2004.
Kuczma R„ Krawcy, szewcy... Polscy pionierzy muzyki w Bydgoszczy, [w:] Twórczy i animatorzy muzyki na Pomorzu i Kujawach, Bydgoszcz 2002.
Kuczma R„ Mała Encyklopedia - litera „D”, „Kalendarz Bydgoski” 2000, s. 283-284.
Kuczma R., Żurawski J., Chóry polskie w Bydgoszczy na przełomie XIX i XX w. [w] Z dziejów muzyki polskiej, t. II, Bydgoszcz 1961.
