Archeologia i film. Od filmowej archeologii do archeologii mediów
DOI:
https://doi.org/10.34767/TH.2024.15.02Słowa kluczowe:
archeologia, film, relacje wzajemneAbstrakt
Artykuł o relacjach między archeologią i filmem stanowi próbę ukazania różnorodnych aspektów tego zagadnienia z wykorzystaniem metod historycznych, porównawczych i antropologicznych. Oprócz filmowych fantazji archeologicznych, występują przykłady rzetelnego obrazowania archeologii w filmie fabularnym. Są one jeszcze doskonalsze w filmach dokumentalnych. Najdalej posunięta jest (nie) oczywistość archeologicznej metafory przeszłości mediów i filmu. Porównując ze sobą wszystkie analizowane przykłady, dochodzimy do wniosku, że nasze postępowanie nawiązywało do formuły koła hermeneutycznego, gdyż prowadziło od wstępnego rozumienia związków archeologii i filmu w kulturze popularnej, poprzez wyjaśnianie rangi tych relacji w archeologicznych filmach dokumentalnych, aż do pogłębionego zrozumienia związku archeologii i filmu we współczesnych koncepcjach archeologii mediów.
Bibliografia
Bahn P. G., Archeologia. Przewodnik, tłum. R. Oracz, Warszawa 2004
Brezillon M., Encyklopedia kultur pradziejowych, tlum. J. Gąssowski, Warszawa 2001
Johnson J.W.G., Na bezdrożach teorii ewolucji, tłum. J. Kempski, Warszawa-Struga 1989
Kultura Otomani-Füzesabony – rozwój, chronologia, gospodarka, red. J. Gancarski, Krosno 1999
Loska K., Encyklopedia filmu science fiction, Kraków 2004
Markiewicz M., Trójwymiarowa wizualizacja grobów odkrytych na halsztackim cmentarzysku w Domasławiu, stan. 10/11/12, „Przegląd Archeologiczny”, T. 61: 2013
Pawleta M., Obrazy przeszłości w narracjach współczesności, w: Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot, A. Zalewska, Poznań 2012
Pawleta M., Przeszłość we współczesności. Studium metodologiczne archeologicznie kreowanej przeszłości w przestrzeni społecznej, Poznań 2016
Pawleta M., Zapłata R., Archeologia i nowe media; cyfrowa przyszłość, w: Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot, A. Zalewska, Poznań 2012
Petzinger G. von, Pierwsze znaki. Najstarsze symbole świata, tlum. A. Szurek, Kraków 2018
Piotrowska M., Rola i znaczenie filmu w popularyzacji historii a kształtowanie społecznej świadomości historycznej, „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ, Nauki Humanistyczne”, T. 3: 2016, nr 14
Rosner K., Wstęp, w: P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja, tlum. P. Graff, Warszawa 1989
