Bydgoskie odsłony Polskiej Kroniki Filmowej

Abstrakt

Polska Kronika Filmowa była rozpowszechniana w kinach jako specjalny dodatek do filmów fabularnych przez niemal 50 lat (1944‒1994). Jej realizatorzy sięgali po różnorodne tematy z całego świata i kraju, którym nadano ciekawą formę realizacyjną. Zabiegano o nawiązywanie bliższych kontaktów z masowym widzem, co wymagało podawania mu problemów z życia codziennego, najlepiej silnie umocowanych w realiach lokalnych. Kroniki wciąż stanowią ważne źródło inspiracji badawczej, umożliwiają wieloaspektową analizę zawartości pod względem antropologicznym, historycznym i medioznawczym. Wartość poznawcza kronik jest nieoceniona, niezależnie od ingerencji i ograniczeń cenzuralnych, jakim przez lata podlegała. Korzystanie z materiałów PKF wymaga jednak od historyka dobrego przygotowania i umiejętności odnajdywania kontekstów historycznych w przekazach informacyjnych. Znany badacz i filmoznawca, Marek Hendrykowski, twierdzi nie bez racji, że „fałsz na taśmie filmowej nigdy nie bywa absolutny i definitywny”. Spośród niemal 3900 PKF, w niniejszym artykule wybrano kilkadziesiąt wątków tematycznych, ukazujących działania gospodarcze, inicjatywy kulturalne, obchody rocznicowe, wydarzenia sportowe, najważniejsze zabytki i ciekawych ludzi Bydgoszczy (w artykule zarejestrowano 109 odsłon bydgoskich). Jeśli ocenić intensywność odsłon kroniki dotyczących miasta nad Brdą, to zdecydowanie wyróżniają się lata 40. i dekada lat 60. Wśród pokazywanych „bydgoskich” tematów PKF zauważyć można dominację treści dotyczących zakładów przemysłowych i propagandowych wizualizacji zmian w gospodarce oraz infrastrukturze miasta. Często przedstawiano raporty z placów budów i uroczystości związane z uruchomieniem produkcji. PKF rejestrowała obchody rocznicowe (np. rocznice tzw. krwawej niedzieli 1939 r.), przeróżne imprezy i wydarzenia kulturalno-oświatowe, naukowe i artystyczne. Często towarzyszyła koncertom i imprezom, które odbywały się w Filharmonii Pomorskiej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy.