About Film as a Historical Source for the History of the Polish People’s Republic
DOI:
https://doi.org/10.34767/TH.2024.15.06Keywords:
film, historical source, Polish People’s RepublicAbstract
There is no doubt today that film can be a valuable historical source. If it is used to study the history of the Peopleʼs Republic of Poland, it turns out that it can say a lot about social life or the current politics of the party. In research on film as a historical source, traditional source criticism can be successfully applied. It should be supplemented with methods used in film studies and literary studies. This is the subject of visual history. A picture has a greater impact on the imagination than a word. One should be very critical of it, yet, at the same time, the cinema of the People's Republic of Poland should not be left neglected. Even At least because of the strength of its influence. Many people imagine the past as they have seen it on the screen. The Polish Peopleʼs Republic didnʼt look just like in the so-called cinema of moral anxiety, nor just like in the films of Stanisław Bareja. A comparison of films from different genres, trends, and directors can reveal more.
References
Archiwum Filmoteki Narodowej
– sygn. A-214, poz. 54, Protokół z Komisji Ocen Filmów i Scenariuszy w dniu 28 II 1955, Ocena filmu „Sprawa pilota Maresza”
– sygn. A-329, poz. 2, Protokół z posiedzenia Komisji Kwalifikacyjnej w dniu 15 II 1949, Kwalifikacja filmu „Skarb” „Film” – 1958, nr 21, nr 29; 1959, nr 14, nr 19, nr 37
Literatura
Archiwa we współczesnych badaniach filmoznawczych, red. B. Giza, P. Zwierzchowski, K. Mąka-Malatyńska, Warszawa 2020
Bukowiecki L., Pierwsza polska komedia powojenna, „Trybuna Ludu”, 1949, z 7 lutego.
Hłasko M., Piękni dwudziestoletni, Warszawa 1989
Kielban Ł., Cenzura pozytywna i negatywna ‒ możliwości twórcze instytucji cenzorskich 1945‒1956 na przykładzie „Ireny do domu”, w: Media audiowizualne w warsztacie historyka, red. D. Skotarczak, Poznań 2008
Kochanowski J., Rewolucja międzypaździernikowa. Polska 1956‒1957, Kraków 2017
Konteksty źródłowe w badaniach filmoznawczych, red. B. Giza, B. Gierszewska, M. Bator, Warszawa 2022
Madej A., Kino, władza, publiczność. Kinematografia polska w latach 1944‒1949, Bielsko-Biała 2022
Media audiowizualne w warsztacie historyka, red. D. Skotarczak, Poznań 2008
Nastałek-Zygadło G., Filmowy portret problemów społecznych w czarnej serii (1956‒1958), Warszawa 2013
Nikodem J., Nowe źródło historyczne widziane oczyma filmologa. Uwagi na marginesie pracy M. Hendrykowskiego „Film jako źródło historyczne”, „Studia Źródłoznawcze”, T. XI: 2003
Olejniczak-Szukała W., Film fabularny jako źródło historyczne, w: Media audiowizualne w warsztacie historyka, red. D. Skotarczak, Poznań 2008
Pełczyński G., Dziesiąta muza w stroju ludowym. O wizerunkach kultury chłopskiej w kinie PRL, Poznań 2002
Sikorski A., Uwagi o specyficznym charakterze filmowego źródła historycznego, w: Problemy nauk pomocniczych historii Materiały na II konferencję poświęconą naukom pomocniczym historii), Katowice 1973
Skotarczak D., Filmowe przedstawienia robotnika w kinie PRL, w: Film o historii. Szkice z Dziejów wizualnych, red. M.E. Kowalczyk, J. Szymala, Kraków 2019
Skotarczak D., Historia wizualna, Poznań 2012, 2013
Skotarczak D., Kilka uwag na temat wizerunku dwudziestolecia międzywojennego w kinie PRL, w: Historia jako pokusa. Spojrzenie przez pryzmat Westerplatte, Gdańsk 2021
Skotarczak D., Image of Upper Social Classes in the Polish Feature Film in 1947‒1989, „Res Historica”, 2020, nr 50
Skotarczak D., Kresy Wschodnie w filmie polskim początku lat osiemdziesiątych, „Pleograf. Historyczno–Filmowy Kwartalnik Filmoteki Narodowej”, 2022, nr 3
Skotarczak D, Próby rozliczeń z ekipą Edwarda Gierka w komedii filmowej lat osiemdziesiątych, „Pleograf. Historyczno‒Filmowy Kwartalnik Filmoteki Narodowej” 2021, nr 4 (https://pleograf.pl/index.php/proby-rozliczen-z-ekipa-edwarda-gierka-w- komedii-filmowej-lat-80/, [dostęp: 30.11.2022]
Skotarczak D., Obraz społeczeństwa PRL w komedii filmowej, Poznań 2004
Skotarczak D., Od Astaire’a do Travolty. Amerykański musical filmowy w kontekście historii Stanów Zjednoczonych 1929‒1979, Poznań 1996
Skotarczak D., Powiemy wam, jak było. Historia w kinie PRL, w: Historie alternatywne i kontrfaktyczne: wizje ‒ narracje ‒ metodologia, red. E. Solska, P. Witek, M. Woźniak, Lublin 2017
Tejchma J., Kulisy dymisji. Z dzienników ministra kultury 1974‒1977, Kraków 1991
Topolski J., Problemy metodologiczne korzystania ze źródeł literackich w badaniu historycznym, w: Dzieło literackie jako źródło historyczne, red. Z. Stefanowska, Warszawa 1978, s. 7‒30
Topolski J., Teoria wiedzy historycznej, Poznań 1983
Wagner R., Film fabularny jako źródło historyczne, „Kultura i Społeczeństwo”, 1974, nr 2
Witek P., Andrzej Wajda jako historyk. Metodologiczne studium z historii wizualnej, Lublin 2016
Zwierzchowski P., Filmowe reprezentacje PZPR, Bydgoszcz 2022
