The Concept of a Close Person and Cohabitation in Criminal Law sensu largo: A Substantive and Procedural Analysis

Authors

  • Patryk Theuss Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

DOI:

https://doi.org/10.34767/DP.2025.01.01

Keywords:

substantive criminal law, criminal proceedings, next of kin, partnership, cohabitation

Abstract

The protection of the rights of the next of kin, in the sense of criminal law in the largo sense, is one of the basic rights under both domestic and European legislation. As a result, the author paid special attention to one of the categories of persons who fall within the concept of next of kin, i.e. persons in cohabitation. The presented work analyzes the interpretation of the term “cohabitation” both from the perspective of substantive and procedural criminal law, taking into account dogma and jurisprudence. The presented article is an expression of the interpretative changes of the concept of “remaining in common cohabitation” over the past decades with a simultaneous signal expressed by de lege ferenda proposals for legislative changes aimed at introducing a legal definition of the discussed legal phrase occurring in criminal law sensu largo.  

References

Andrejew I., Świda W., Wolter W., Kodeks karny z komentarzem, Warszawa 1973.

Gałuszka A., Emocje – ich znaczenie i zadania, „Journal of Education, Helath and Sport” 2022, nr 12.

Grajewski J., Paprzycki L.K., Steinborn S., Kodeks postępowania karnego. Komentarz. T. 1, Kraków 2006.

Grudecki M., Komentarz do art. 115 kk [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. J. Kulesza, Warszawa 2025.

Gruszecka D., Komentarz do art. 182 kpk, [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, wyd. 4, Warszawa 2020.

Hartwich F., Konkubinat- dylematy prawne, „Palestra” 2007, nr 3-4.

Kotlarska-Michalska G., Małżeństwo jako związek, wspólnota, instytucja, podsystem i rodzaj stosunku społecznego, „Rocznik Socjologii Rodziny” 1998, t. 10.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (tj. Dz.U. z 2009 r. poz. 946 ze zm.).

Kotowska I.E., Drugie przejście demograficzne i jego uwarunkowania, [w:] Przemiany demograficzne w Polsce w latach 90. w świetle koncepcji drugiego przejścia demograficznego, red. I.E. Kotowska, Warszawa 1999.

Majewski J., Komentarz do art. 115 kk, [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. A. Błachnio, J. Kosonoga-Zygmunt, P. Zakrzewski, J. Majewski, Warszawa 2024.

Matynia J., Pojęcie osób pozostających we wspólnym pożyciu – analiza dogmatyczna, „Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna” 2017, t. 6, nr 2.

Piotrowski R., W sprawie projektu ustawy o związkach partnerskich (opinia), „Przegląd Sejmowy” 2012, nr 4.

Popiel M., Tokarska M., Glosa do uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 25 lutego 2016 r., I KZP 20/15, Palestra 2017, nr 1-2.

Stefański R.A., Prawo odmowy zeznań w nowym kodeksie postępowania karnego, „Prokuratura i Prawo” 1998, nr 7-8.

Tarnowska D., Udział osoby najbliższej w postępowaniu karnym, „Prokuratura i Prawo” 2008, nr 12.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., Kodeks karny (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 383 ze zm.).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r., Kodeks Postępowania Karnego (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 46,304 ze zm.).

Wierzchosławski S., Przeobrażenia demograficzne współczesnej Europy i perspektywy jej rozwoju, [w:] Studia Europejskie, red. R. Domański, Poznań 1993.

Wiśniewski C., Osoba najbliższa w polskich kodeksach karnych, „Miscellaanea Historico – Iuridica” 2014, t. 13, z. 2.

Orzecznictwo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2010 r., V KK 296/09, OSNKW 2010, nr 6, poz. 51.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2015 r., IV KO 98/14, OSNKW 2015, nr 8, poz. 67.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r., III CZP 26/02, OSNC 2003, z. 2, poz. 20.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2009 r., III CZP 99/2009, OSNC 2010, nr 5, poz. 74.

Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 .r, sygn. akt I KZP 20/15.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września1973 r., IV KR 197/73, LEX nr 63773.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1975 r., V KR 93/75, LEX nr 63538.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1976 r., V KR 184/76, OSNKW 1977 nr 3, poz. 27.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1981 r., I KR 240/81, OSNKW 1981 nr 12, poz. 73.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 1988 r., I KR 50/88, OSNKW 1988, nr 9-10, poz. 71.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2008 r., V KK 12/08, LEX nr 438485.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 grudnia 1997 r., II AKa 51/97, Apel.-Lub. 1998, nr 1, poz. 7.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2006 r., II AKa 157/06, Lex nr 283401.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2009 r., II AKa 176/09, LEX nr 570556.

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 października 2023 r., II AKa 359/23, LEX nr 3672999.

Downloads

Published

2026-03-12

How to Cite

The Concept of a Close Person and Cohabitation in Criminal Law sensu largo: A Substantive and Procedural Analysis. (2026). Legal Dogmatics, 2(1), 13-24. https://doi.org/10.34767/DP.2025.01.01