Osoba najbliższa a związek partnerski - analiza przepisów prawa karnego materialnego i postępowania karnego
DOI:
https://doi.org/10.34767/DP.2025.01.01Słowa kluczowe:
prawo karne materialne, postępowanie karne, osoba najbliższa, związek partnerski, wspólne pożycieAbstrakt
Ochrona praw osób najbliższych w rozumieniu prawa karnego sensu largo, jest jednym z podstawowych uprawnień wynikających tak z rodzimego jak również europejskiego ustawodawstwa. W rezultacie autor zwrócił szczególną uwagę na jedną z kategorii osób, które mieszczą się w pojęciu osoby najbliższej tj. osoby pozostające w wspólnym pożyciu. W prezentowanej pracy poddano analizie wykładnie terminu „pozostawania we wspólnym pożyciu” zarówno z perspektywy prawa karnego materialnego jak i procesowego z uwzględnieniem dogmatyki oraz judykatury. Prezentowany artykuł jest wyrazem zmian interpretacyjnych pojęcia „pozostawania we wspólnym pożyciu” na przestrzeni ostatnich dekad z jednoczesnym sygnałem wyrażonym wnioskami de lege ferenda w zakresie zmian ustawodawczych ukierunkowanych na wprowadzenie legalnej definicji omawianego zwrotu prawnego występującego w prawie karnym sensu largo.
Bibliografia
Andrejew I., Świda W., Wolter W., Kodeks karny z komentarzem, Warszawa 1973.
Gałuszka A., Emocje – ich znaczenie i zadania, „Journal of Education, Helath and Sport” 2022, nr 12.
Grajewski J., Paprzycki L.K., Steinborn S., Kodeks postępowania karnego. Komentarz. T. 1, Kraków 2006.
Grudecki M., Komentarz do art. 115 kk [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. J. Kulesza, Warszawa 2025.
Gruszecka D., Komentarz do art. 182 kpk, [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, wyd. 4, Warszawa 2020.
Hartwich F., Konkubinat- dylematy prawne, „Palestra” 2007, nr 3-4.
Kotlarska-Michalska G., Małżeństwo jako związek, wspólnota, instytucja, podsystem i rodzaj stosunku społecznego, „Rocznik Socjologii Rodziny” 1998, t. 10.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (tj. Dz.U. z 2009 r. poz. 946 ze zm.).
Kotowska I.E., Drugie przejście demograficzne i jego uwarunkowania, [w:] Przemiany demograficzne w Polsce w latach 90. w świetle koncepcji drugiego przejścia demograficznego, red. I.E. Kotowska, Warszawa 1999.
Majewski J., Komentarz do art. 115 kk, [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. A. Błachnio, J. Kosonoga-Zygmunt, P. Zakrzewski, J. Majewski, Warszawa 2024.
Matynia J., Pojęcie osób pozostających we wspólnym pożyciu – analiza dogmatyczna, „Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna” 2017, t. 6, nr 2.
Piotrowski R., W sprawie projektu ustawy o związkach partnerskich (opinia), „Przegląd Sejmowy” 2012, nr 4.
Popiel M., Tokarska M., Glosa do uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 25 lutego 2016 r., I KZP 20/15, Palestra 2017, nr 1-2.
Stefański R.A., Prawo odmowy zeznań w nowym kodeksie postępowania karnego, „Prokuratura i Prawo” 1998, nr 7-8.
Tarnowska D., Udział osoby najbliższej w postępowaniu karnym, „Prokuratura i Prawo” 2008, nr 12.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., Kodeks karny (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 383 ze zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r., Kodeks Postępowania Karnego (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 46,304 ze zm.).
Wierzchosławski S., Przeobrażenia demograficzne współczesnej Europy i perspektywy jej rozwoju, [w:] Studia Europejskie, red. R. Domański, Poznań 1993.
Wiśniewski C., Osoba najbliższa w polskich kodeksach karnych, „Miscellaanea Historico – Iuridica” 2014, t. 13, z. 2.
Orzecznictwo
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2010 r., V KK 296/09, OSNKW 2010, nr 6, poz. 51.
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2015 r., IV KO 98/14, OSNKW 2015, nr 8, poz. 67.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r., III CZP 26/02, OSNC 2003, z. 2, poz. 20.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2009 r., III CZP 99/2009, OSNC 2010, nr 5, poz. 74.
Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 .r, sygn. akt I KZP 20/15.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września1973 r., IV KR 197/73, LEX nr 63773.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1975 r., V KR 93/75, LEX nr 63538.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1976 r., V KR 184/76, OSNKW 1977 nr 3, poz. 27.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1981 r., I KR 240/81, OSNKW 1981 nr 12, poz. 73.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 1988 r., I KR 50/88, OSNKW 1988, nr 9-10, poz. 71.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2008 r., V KK 12/08, LEX nr 438485.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 grudnia 1997 r., II AKa 51/97, Apel.-Lub. 1998, nr 1, poz. 7.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2006 r., II AKa 157/06, Lex nr 283401.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2009 r., II AKa 176/09, LEX nr 570556.
Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 października 2023 r., II AKa 359/23, LEX nr 3672999.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Licencja ta umożliwia ponownym użytkownikom rozpowszechnianie, remiksowanie, dostosowywanie i tworzenie materiałów na dowolnym nośniku lub w dowolnym formacie, pod warunkiem wskazania twórcy. Licencja pozwala na wykorzystanie komercyjne.
