Tendencje rozwoju produkcji roślinnej na Ukrainie w latach 2010-2021
DOI:
https://doi.org/10.34767/GAT.2025.13.01Słowa kluczowe:
rolnictwo, produkcja roślinna, Ukraina, tendencje rozwojuAbstrakt
Produkcja rolna jest kluczowym obszarem działalności gospodarczej na Ukrainie, kluczowym dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego na Ukrainie i w Europie. Celem artykułu jest prześledzenie trendów rozwojowych produkcji roślinnej na Ukrainie w latach 2010–2021, ze szczegółowymi celami: (1) identyfikacją i analizą dynamiki produkcji roślinnej, (2) oceną roli i znaczenia dużych przedsiębiorstw oraz (3) oceną zróżnicowania regionalnego, ze szczególnym uwzględnieniem czterech centralnych regionów – Winnicy, Połtawy, Chersonia i Chmielnickiego. Do analizy wielkości i obserwacji trendów w produkcji roślinnej we wszystkich regionach w latach 2011–2021 wykorzystano metody statystyczne, ale szczegółowe trendy przedstawiono tylko dla czterech wskazanych regionów. Trendy produkcyjne wskazują na przesunięcie w kierunku wysokowydajnych, zorientowanych na eksport zbóż i roślin oleistych (słonecznik) oraz spadek upraw wymagających dużych nakładów pracy i infrastruktury (warzywa, owoce, ziemniaki). Różnice regionalne wynikają z warunków naturalnych i infrastruktury przetwórczej; jednak ogólnie rzecz biorąc, regiony zmierzają w kierunku konsolidacji, specjalizacji i ekspansji produkcji towarowej.
Bibliografia
Agriculture of Ukraine 2022.Сільське господарство України 2022. 2023. Statistical Publication, State Statistics Service of Ukraine, Kyiv, p. 13-153 [in English, in Ukrainian].
AgroDigest Ukraine 2025. [In:] https://kse.ua/AgroDigest_Ukraine_January_2025.pdf, (Date of access: 15.03.2024).
Ambroziak Ł., Gniadek, J., Sierocińska, K., Strzelecki, J., Wąsiński, M. 2022. Kryzys podażowy na rynku żywnościowym, jako efekt inwazji na Ukrainę. Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa, p. 4-41. ISBN 978-83-66698-71-0 [in Polish].
Balcerowicz E. 2024. Rolnictwo Polski i Ukrainy we wspólnej Europie. https://case-research.eu/app/uploads/2024/10/EB_przyszlosc-polskiego-i-ukrainskiego-rolnictwa-w-Europie_notka-poseminaryjna_ost.pdf [in Polish] (Date of access: 15.03.2024) [in Polish] (Date of access: 15.03.2024)
Bazhenova H. 2023. Demograficzne wyzwania Ukrainy. Komentarze IEŚ Nr 973 [in Polish] (Date of access: 09.10.2025).
Dryancour G. 2023. Rebuilding Ukraine’s Agriculture after the Full-Scale War: A Humanitarian and Economic Imperative. 2023. CEMA aisbl - European Agricultural Machinery, p. 1-26 [in English].
Europa. Encyklopedia Geograficzna Świata. 1996. Wydawnictwo OPRESS, Kraków, p. 451-459. ISBN: 83-85909-22-2 [in Polish].
Gontareva I. 2022. Efektywność przedsiębiorstw rolnych w Ukrainie i Unii Europejskiej – ocena i czynniki reprodukcji. Wieś i Rolnictwo 2 (195), p. 63-82. ISSN 0137-1673, E-ISSN 2657-5213, DOI: 10.53098/wir022022/03 [in Polish].
Kopiński, D., Markiewicz, J., Sierocińska, K., Strzelecki, J. 2023. Gospodarka wojenna: Ukraina po roku od rosyjskiej inwazji. Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa, p. 4-43 [in Polish].
Łopatynskyi M. Y. 2016. Zrównoważony rozwój sektora rolnego na Ukrainie w kontekście strategii „Europa 2020”. Gospodarka w Praktyce i Teorii 42(1), p.25-32. DOI.org/10.18778/1429-3730.42.02 [in Polish].
Łyżwa E. 2019. Inwestycje jako determinanta rozwoju sektora rolnego na Ukrainie. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Problemy Rolnictwa Światowego tom 19 (XXXIV), Zeszyt 3, p. 67–74. DOI: 10.22630/PRS.2019.19.3.47 [in Polish].
Matuszak S. 2021. Spichlerz świata? Rozwój rolnictwa na Ukrainie. Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, Warszawa, 6. ISBN 978-83-67159-07-4 [in Polish].
Petryshyn H. 2022. Sytuacja gospodarcza w Ukrainie przed wybuchem wojny rosyjsko-ukraińskiej. [In:] Społeczeństwo i Polityka 3(72), p. 61-80. DOI: 10.34765/sp.0322.a04 [in Polish].
Sałek P. 2015. Obecność ukraińskich spółek sektora rolno-żywnościowego na giełdzie papierów wartościowych w Warszawie. Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, T. 102, Z. 2, p. 88-96 [in Polish].
STRATEHIIA REHIONALNOHO ROZVYTKU KhMELNYTSKOI OBLASTI na 2011-2020 rr. ZATVERZHENO Rishennia Khmelnytskoi oblasnoi rady vid 18 travnia 2011 roku (СТРАТЕГІЯ РЕГІОНАЛЬНОГО РОЗВИТКУ ХМЕЛЬНИЦЬКОЇ ОБЛАСТІ на 2011-2020 рр. ЗАТВЕРЖЕНО Рішення Хмельницької обласної ради від 18 травня 2011 року) №24-4 [In:] https://adm-km.gov.ua//doc/doc37_RD_Strategy.pdf [In: Ukrainian]. (Date of access: 03.05.2025).
Szeligowski D. 2020. Deficyt wody na okupowanym Krymie. https://www.pism.pl/publikacje/Deficyt_wody_na_okupowanym_Krymie [in Polish]. (Date of access: 03.05.2025).
Ukraina i jej rolnictwo: 93 agroholdingi pracują na 6,25 mln ha. 2024. (za: https://agrokonsument.pl/ukraina-i-jej-rolnictwo-93-agroholdingi-pracuja-na-625-mln-ha/) [in Polish]. (Date of access: 22.03.2025).
Ukraina i jej rolnictwo: nie tylko agroholdingi. 2024 (za: https://agrokonsument.pl/ukraina-i-jej-rolnictwo-nie-tylko-agroholdingi/) [in Polish]. (Date of access: 22.03.2025)
Ukraina ma ogromny potencjał na zwiększenie produkcji rolnej. Kto go wykorzysta? 2024. https://www.cenyrolnicze.pl/wiadomosci/wiesci-rolnicze/pozostale-wiesci-rolnicze/37189-ukraina-ma-ogromny-potencjal-na-zwiekszenie-produkcji-rolnej-kto-go-wykorzysta [in Polish]. (Date of access: 15.03.2024).
Ukraina. Przewodnik po rynku. 2018. Polska Agencja Inwestycji i Handlu S.A., p. 4-45. ISBN: 978-83-62132-98-0 [in Polish].
Ukraina uprawia więcej buraków cukrowych niż przed wojną i szykuje się na wzmożony eksport cukru. 2023. https://www.cenyrolnicze.pl/wiadomosci/rynki-rolne/okopowe/32331-ukraina-uprawia-wiecej-burakow-cukrowych-niz-przed-wojna-i-szykuje-sie-na-wzmozony-eksport-cukru [in Polish]. (Date of access: 03.05.2025).
WB Data, https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL.MA.ZS?locations=UA, (Date of access: 09.10.2025).
WB Data, https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.FRST.ZS?locations=UA, (Date of access: 09.10.2025).
WB Data, https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.ARBL.ZS?locations=UA, (Date of access: 09.10.2025).
WB data, https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.AGRI.ZS?locations=UA, (Date of access: 09.10.2025).
Zając A., Bogusz M. 2024. Wpływ wojny na Ukrainie na sytuację ekonomiczno-finansową wybranych branż polskiego sektora rolno-spożywczego. Problemy Rolnictwa Światowego tom 24(XXXIX), Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 4, p. 42-57. DOI: 10.22630/PRS.2024.24.4.15 [in Polish].
Zolotnytska J., Kowalczyk S. 2022. Ukraina na światowym rynku rolnym. Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie 65/3, p. 5-25. DOI: 10.33119/KNoP.2022.65.3.1 [in Polish].
Internet sources:
FAOSTAT: https://www.fao.org/faostat/en/#country/230 (Date of access: 15.03.2025).
https://www.cenyrolnicze.pl/wiadomosci/rynki-rolne/okopowe/32331-ukraina-uprawia-wiecej-burakow-cukrowych-niz-przed-wojna-i-szykuje-sie-na-wzmozony-eksport-cukru (Date of access: 03.05.2025).
https://stat.gov.ua/uk/datasets/ploshchi-valovi-zbory-ta-urozhaynist-silskohospodarskykh-kultur-0 (Date of access: 07.07.2024).
https://stat.gov.ua/uk/page-contents/kodyfikator-administratyvno-terytorialnykh-odynyts-ta-terytoriy-terytorialnykh-hromad (Date of access: 15.03.2025).
http://dt.ua/UKRAINE/vid-rosiyskoyi-agresiyi-v-ukrayini-zaginuli-mayzhe-10-tis-gromadyan-ukrayini-mzs-234002_.html (Date of access: 15.03.2025).
https://pl.weatherspark.com/h/y/148571/2016/Historyczne-warunki-pogodowe-w-roku-2016-na-Rivne-International-Airport-Ukraina (Date of access: 03.05.2025).
https://pl.weatherspark.com/h/y/148725/2017/Historyczne-warunki-pogodowe-w-roku-2017-na-Kharkiv-International-Airport-Ukraina (Date of access: 03.05.2025).
https://pl.weatherspark.com/h/y/150053/2018/Historyczne-warunki-pogodowe-w-roku-2018-na-Aeroportul-Interna%C8%9Bional-%22B%C4%83l%C8%9Bi-Leadoveni%22-Mo%C5%82dawia (Date of access: 03.05.2025).
https://pl.weatherspark.com/h/y/148725/2020/Historyczne-warunki-pogodowe-w-roku-2020-na-Kharkiv-International-Airport-Ukraina (Date of access: 03.05.2025)
UKRSTAT:https://www.ukrstat.gov.ua/operativ/pro_stat/pererahunki/naselenia/naselenia_2020.pdf (Date of access: 15.03.2025).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
