Sarna, Holokaust i nostalgia inteligenta. Wokół Sarniej pułapki Artura Daniela Liskowackiego. Esej zoo(tanato)graficzny
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr16.art8Schlagwörter:
Works of Artur Daniel Liskowacki, Animal studies, Zoothanatology, HolocaustAbstract
The aim of this article is the micrological reading of Artur Daniel Liskowacki’s essay entitled Sarnia pułapka [Deer Trap] (from the volume Kronika powrotu [Chronicle of Return], 2012). The text under analysis is treated as an example of zoo(thanato)graphy (a term related to Derrida’s and Ubertowska’s formulas), the narration that could be described as the animal posthumous biography. In Deer Trap, Liskowacki makes an attempt to reconstruct the animal perspective, constitute the animal subject, and reflects on the reactions of animals and humans in border situations related to a deadly threat. The element which reconnects the interspecies community is, according to the writer, the physiology of fear. This motif of his considerations leads the author to the studies of war and Holocaust.
Literaturhinweise
BARCZ A., Realizm ekologiczny. Od ekokrytyki do zookrytyki w literaturze polskiej, Katowice, Wydawnictwo „Śląsk”, 2016.
BIAŁOSZEWSKI M., Tajny dziennik, Kraków, Wydawnictwo Znak, 2012.
BORKOWSKA G., Pozytywiści i inni, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999.
COETZEE J.M., Elizabeth Costello, przeł. Z. Batko, Kraków, Wydawnictwo Znak, 2006.
CZAJA D., Zwierzęta w klatce (języków), „Konteksty” 2009, nr 4.
CZAPLIŃSKI P., Mikrologi ze śmiercią. Motywy tanatyczne we współczesnej literaturze polskiej, Poznań, Wydawnictwo UAM, 2001.
DERRIDA J.. Demeure. Fiction and Testimony [W:] BLANCHOT M., The Instant of my Death. Demeure. Fiction and Testimony, transl. E. Rottenberg, Stanford, Stanford University Press, 2000.
DOBROSIELSKI P., SULEJ K., Zwierzę [W:] J. Kowalska-Leder, P. Dobrosielski, I. Kurz,M. Szpakowska (red.) Ślady Holokaustu w imaginarium kultury polskiej, Warszawa, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2017.
DYAKOWSKI B., Nasz las i jego mieszkańcy, Poznań, Zysk i S-ka, 2016.
GLAZAR R., Stacja Treblinka, przeł. E. Czerwiakowska, Warszawa, Ośrodek KARTA, 2011.
KISIEL M., Poróżnienie w śmierci. O „Dwóch śmierciach” Władysława Szlengla [W:] M. Jochemczyk, M. Kokoszka, B Mytych-Forajter (red.), Balaghan: mikroświaty i nanohistorie, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2015, s. 77–84.
KOSSAK S., Bezpieczeństwo u boku człowieka [W:] tejże, Opowieści, Białystok, Fundacja Sąsiedzi, 2017.
KOTYCZKA M. (red.), Śmierć zwierzęcia. Współczesne zootanatologie, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014.
KOWALSKA-LEDER J., „Nie wiem, jak ich mam cenić…”. Strefa ambiwalencji w świadectwach Polaków i Żydów, Warszawa, IBL PAN, 2019.
LEOCIAK J., „Jak owce na rzeź” – figura Zagłady [W:] S. Buryła, J. Leociak, D. Krawczyńska (red.), Literatura polska wobec Zagłady (1939 1968), IBL PAN, Warszawa 2012, s. 159–165.
LEOCIAK J., Komentarz pod postem na profilu Wojciecha Śmiei, Facebook [dostęp: 20.12.2020].
LESZCZYŃSKI A., Ludowa historia Polski, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B., 2020.
LISKOWACKI, A.D., Sarnia pułapka [W:] tenże, Kronika powrotu (2012–2002), Szczecin, FORMA, 2012.
MAŁCZYŃSKI J., Krajobrazy Zagłady. Perspektywa historii środowiskowej, Warszawa, IBL PAN, 2018.
MIERNECKA M., „Teraz tam literaci jeżdżą, piszą albo nic nie robią”. Dom Pracy Twórczej w perspektywie geografii literackiej, „Rocznik Komparatystyczny” 2019, nr 10.
NAŁKOWSKA Z., Przy kominku; Sarna [W:] tejże, Opowiadania. Księga o przyjaciołach. Między zwierzętami, Warszawa, Czytelnik, 1986.
SINGER I.B., Korespondent [W:] tegoż, Seans i inne opowiadania, przeł. G. Kurzątkowska, Gdańsk, Phantom Press International, 1993.
STRYCKER N., Rzecz o ptakach, przeł. M. Radziszewski, Warszawa, Muza, 2020.
SZLENGEL W., Dwie śmierci [W:] tegoż, Co czytałem umarłym, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979.
UBERTOWSKA A., Holokaust. Auto(tanato)grafie, Warszawa, IBL PAN, 2014.
VOGLER H., Wstęp do fizjologii strachu, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1990.
WOHLLEBEN P., Duchowe życie zwierząt, przeł. E. Kochanowska, Kraków, Wydawnictwo Otwarte 2017.
