Poetycka biografia emigrantki w Opowieści o cudzoziemcach Józefy Radzymińskiej
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr11.art18Słowa kluczowe:
emigration literature, autobiography, Argentina, World War II, geopoeticsAbstrakt
The purpose of this article is to reconstruct the emigration experiences of the main characters in Jozefa Radzymińska’s poem Opowieść o cudzoziemcach and to identify points of contact with the biography of the writer herself, who lived in Argentina for fourteen years after World War II. Radzymińska described the influence of great historical processes on the lives of individuals, she reflected in the work the stages of becoming an emigrant (i.e. shock, suffering, struggling with reality, stabilization), and she referred to her own experiences, which is confirmed in her reminiscence works. Opowieść o cudzoziemcach belongs to a circle of literature that preserves the history of Polish exile. The autobiographical motifs present in the poem, as well as the combination of the individual perspective with the collective experience, allowed the writer to reflect not only the realities faced by Polish emigrants, but above all to draw a portrait of their souls torn by a longing for their homeland.
Bibliografia
BRAUN K., Los i etos polskiego pisarza emigracyjnego, [W:] Andres Z., Pasterski J., Wal A. (red.), Polska proza na obczyźnie. Problemy-Dyskursy-Uzupełnienia, t. 1, Rzeszów, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2007, s. 9-26.
BRYSZEWSKA M., 100x100 Polonia en Buenos Aires, Buenos Aires 2018.
CZERMIŃSKA M., Miejsca autobiograficzne. Propozycja w ramach geopoetyki, „Teksty Drugie”, 5 [131], 2011, s. 183-199.
DYBCIAK K., Systemy komunikacji literackiej wielkich literatur emigracyjnych, „Teksty Drugie”, 3 (51), 1998, s. 29-41.
LIGĘZA W., Wizje Ameryki Łacińskiej w prozie Bobkowskiego, Gombrowicza i Straszewicza, [W:] Andres Z., Pasterski J., Wal A. (red.), Polska proza na obczyźnie. Problemy-Dyskursy-Uzupełnienia, t. 1, Rzeszów, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2007, s. 51-77.
LUBAS-BARTOSZYŃSKA R., Tożsamość i autobiografia, „Przestrzenie Teorii” 2, Poznań 2003, s. 139-157.
MAZUREK J., Kraj a emigracja. Ruch ludowy wobec wychodźstwa chłopskiego do Ameryki Łacińskiej (do 1939 roku),Warszawa, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego, 2006.
MICHALSKI R., Tokarze własnej rozpaczy, Biul. Rozgłośni „Kraj” 1956, nr 32.
PASTERSKA J., „Lepszy” Polak? Obraz emigranta w prozie polskiej na obczyźnie po 1945 roku, Rzeszów, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2008.
PASTERSKA J., „Obca cudzoziemska ojczyzna”. Obrazy Argentyny w prozie wspomnieniowej Janiny Surynowej-Wyczółkowskiej, Józefy Radzymińskiej i Zofii Chądzyńskiej [W:] Nowacka B., Szałasta-Rogowska B. (red.), Literatura polska obu Ameryk, Katowice–Toronto, Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014, s. 571–588.
PIELACIŃSKA N., SENIÓW A., Argentyna w prozie wspomnieniowej Józefy Radzymińskiej, Szczecin, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2020.
PINDEL T., Za horyzont. Polaków latynoamerykańskie przygody, Kraków, SIW Znak, 2018.
PYZIK S. P., Polacy w Argentynie i innych krajach Ameryki Południowej, przeł. A. Nowakowska, Warszawa, Fundacja Semper Polonia, 2004.
RADZYMIŃSKA J., Biały Orzeł nad Rio de la Plata, Warszawa, Wydawnictwo MON, 1971.
RADZYMIŃSKA J., Czternaście lat mroku, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1978.
RADZYMIŃSKA J., Odchodzi w przeszłość, Warszawa, Oficyna Literacka Patria, 2001.
RADZYMIŃSKA J., Opowieść o cudzoziemcach, Buenos Aires, Imprenta Lasecki y Olsiewicz, 1953.
RADZYMIŃSKA J., Rękopisy odnalezione, Warszawa, Oficyna Literacka Patria, 1999.
WINCZAKIEWICZ J., Poemat o emigrantach, „Ostatnie Wiadomości”, Mannheim 1953, nr z 6 XII [rec.: Opowieść o cudzoziemcach].
WNUK A., Powieść poetycka wobec autobiografii, „Świat Tekstów. Rocznik Słupski”, 9, 2011, s. 15-34.
Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, CZACHOWSKA J., SZAŁAGAN A., (red.), t. 7, Warszawa, WSiP, 2001.
ZIENIEWICZ A., Pakty i obrazy. Kryzys fikcji jako figura literacka, „Teksty Drugie”, 1-2, 2004, s. 267-282.
