Polemika Józefa Mehoffera z hrabią Karolem Lanckorońskim jako przedmiot refleksji estetycznej Berty Zuckerkandl
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr12.art2Słowa kluczowe:
Berta Zuckerkandl, Józef Mehoffer, paintings of the Cathedral Treasury, Karol Lanckoroński, WawelAbstrakt
The article presents the opinion of Berta Zuckerkandl, a Viennese journalist and art critic, about the dispute that arose between Józef Mehoffer, a painter, stained glass artist, graphic artist, representative of modernism around 1900, and Karol Lanckoroński. The basis is the publication Zuckerkandl Hat ein Kunst-Mäcen das Veto-Recht? [Does a patron of arts have a veto right?] published in the journal „Die Kunst für Alle: Malerei, Plastik, Graphik, Architektur” in 1903. The quoted text was translated from the language German into Polish. Karol Lancoroński wrote A bit about the works at Wawel, while Mehoffer replied in Remarks on art: Reply to the letter from count. Karol Lanckoroński on the restoration of the Wawel Cathedral. Zuckerkandl criticizes the patron and responds to the dispute. In the text, which is characteristic of the way of writing about the assessment of contemporary art by Zuckerkandl, which as an art critic many times supported the artists, it also included excerpts from the painter’s letter. The opinion-forming reviewer was interested in the dispute between the painter Józef Mehoffer and Count Karol Lanckoroński regarding the admissible forms of modern art introduced into the interiors of monuments, especially churches, in which she sided with Mehoffer. The author presents the views of Mehoffer, Lanckoroński and Zuckerkandl.
Bibliografia
Ackerl I., Wiener Salonkultur um die Jahrhundertwende, [W:] Nautz J., Vahrenkamp R. (red.), Die Wiener Jahrhundertwende: Einflüsse, Umwelt, Wirkungen, Wien 1996.
Baranowa A., Krytycy wiedeńscy o „Sztuce” – Ludwig Hevesi, Hermann Bahr, Berta Zuckerkandl, [W:] taż (red.) Stulecie Towarzystwa Artystów Polskich Sztuka, Kraków 2001.
Enderle-Burcel G., Berta Zuckerkandl–Gottfried Kunwald: Briefwechsel 1928-1938, Wien 2018.
Kudelska D., Karol Lanckoroński „nieco o nowych robotach na Wawelu”, [W:] Jaźwierski J., Kasperowicz R., Kitowska-Łysiak M., Pastwa M., (red.) Mit–symbol–mimezis, Lublin 2009.
Kudelska, D., Dukt pisma i pędzla. Biografia intelektualna Jacka Malczewskiego, Lublin 2008.
Lanckoroński K., Nieco o nowych robotach w Katedrze na Wawelu, Wiedeń 1903.
Lucian M.O., In meinem Salon ist Österreich: Berta Zuckerkandl und ihre Zeit, Wien- München 1985.
Mehoffer, J., Uwagi o sztuce: odpowiedź na list hr. Karola Lanckorońskiego w sprawie restauracyi Katedry na Wawelu, Kraków 1903.
Miziołek J., Wiedeńska konferencja Karol Lanckoroński i jego epoka/Karol Lanckoroński und seine Zeit (9-10 grudnia 2013), „Biuletyn Historii Sztuki 76” 2014 , nr 2.
Obermeir S., Die journalistischen Anfänge von Berta Zuckerkandl. Eine Untersuchung ihrer Kunstkritiken von 1894 bis 1902, Wien 2005.
Oppenauer M., Der Salon Zuckerkandl, Im Kontext von Wissenschaft, Politik und Öffentlichkeit, Populärwissenschaftliche Aspekte der Wiener Salonkultur, Weitra 2012.
Peham H., Die Salonièren und die Salons in Wien. 200 Jahre einer besonderen Institution, Wien-Graz-Klagenfurt 2014.
Pomian K., Zbieracze i osobliwości: Paryż, Wenecja XVI-XVIII wiek, Warszawa 1996.
Puciata-Pawłowska J., Sprawa polichromii Józefa Mehoffera w Skarbcu Katedry Wawelskiej w świetle polemik i wypowiedzi artysty, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo 5” 1974, nr 52.
Redl R., Berta Zuckerkandl und die Wiener Gesellschaft. Ein Beitrag zur österreichischen Kunstund Gesellschaftskritik, Wien 1978.
Schulte M., Berta Zuckerkandl: Salonière, Journalistin, Geheimdiplomatin, Zürich 2006.
Spoerri B., „Auf meinem Diwan wird Österreich lebendig. Die jüdische Journalistin Bertha Zuckerkandl Szeps und ihr Wiener Salon”, [W:] Hammel A., Weiss-Sussex G. (red.), Not anessence but a Positioning. German-Jewish Women Writers (1900-1938), München 2009.
Studziżba B., Polichromia Skarbca Katedry Wawelskiej Józefa Mehoffera 1900-1902, „Folia Historica Cracoviensia” 2000, Vol. 7.
Taborski, R., Pisarze polscy i Wiedeń, „Pamiętnik Literacki” 1995, t. 20.
Taborski, R., Polsko-wiedeńskie kontakty kulturalne na przestrzeni wieków, „Rocznik Towarzystwa Naukowego” 1989, r. 47/48.
Wytrzens G., Wiedeń w życiu i twórczości Stanisława Wyspiańskiego, „Pamiętnik Literacki” 1973, z. 2.
Zeńczak A., Polichromia Katedry Wniebowzięcia Matki Boskiej w Płocku 1901-1903, Józef Mehoffer Opus Magnum.
Zuckerkandl B., Hat ein Kunst-Mäcen das Veto-Recht?, „Die Kunst für Alle: Malerei, Plastik, Graphik, Architektur” 1903.
Zuckerkandl B., Österreich intim, Erinnerungen 1892 bis 1942, Wien 2013.
Zuckerkandl B., Zeitkunst Wien 1901-1907, „Jung Polen” 1908.
