Działalność translatorsko-redakcyjna Panajotisa Kondylisa jako przykład kulturotwórczej roli tłumacza
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr12.art17Słowa kluczowe:
Translator Studies, Kondylis Panajotis, cultural role of translator, specialized translationAbstrakt
The aim of the article is to present the cultural role of translator based on the example of Panajotis Kondylis work and legacy. He was one of the most important Modern Greek philosophers, but beside that he was one of the most important translators specialised in translating humanities works and books. His contribution in Modern Greek culture as a translator and editor-in-chief of two important book series is worth mentioning and should be displayed as a key example of impact which can be made by a preeminent figure in the field of translation especially in case of less translated languages like Greek as a target one in this case. Initially, this paper examines the status of the translator in translation studies. In such an approach the emphasis is given on a translator as a main part of transfer between cultures. We present briefly the views held by Panajotis Kondylis concerning the translator’s activity and its aim. Then we outline his legacy presenting three stages of his activity as an inexperienced translator, freelancer and finally leader and initiator of a book series dedicated to introducing important humanities work previously unknown in contemporary Greece. The chronological order presented in this paper is our own proposal.
Bibliografia
AMARANDOS S., I boulisi tis isxyos ston stochasmo toy Panagioti Kondyli, Athina, Papazisis, 2021.
BARAŃCZAK S., Ocalone w tłumaczeniu: Szkice o warsztacie tłumacza poezji z dodatkiem Małej antologii przekładów-problemów, Kraków, Wydawnictwo a5, 2004.
BRZEZICKA B., Tadeusz Boy-Żeleński jako tłumacz tekstów filozoficznych [W:] Lubocha-Kruglik J., Małys O., (red.), Przestrzenie przekładu, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016.
CHESTERMAN A., The Name and Nature of Translator Studies, „HERMES – Journal of Language and Communication in Business” 2009, nr 22(42), s. 13–22. https://doi.org/10.7146/hjlcb.v22i42.96844.
DAM V. H., The Translator Approach in Translation Studies – reflections based on a study of translators’ weblogs [W:] Eronen M., Rodi-Risberg M., (red.), Point of view as challenge.VAKKI Symposium XXXIII. Vaasa 7.-8.2.2013, Vaasa, Vakki Publications, 2013.
DIMITRIOU F., Der Nachlass von Panajotis Kondylis. Die Notate zur Sozialontologie, 2021,praca doktorska.
DOMAŃSKI J., Blaski i cienie kultury przekładu, „Przekładaniec” 2009, nr 21, s. 30–37.
GASZYŃSKA-MAGIERA M., Tłumacz w kontekście kulturowym i społecznym. O Zofii Chądzyńskiej, „Przekładaniec” 2012, nr 26, s. 68–86. http://dx.doi.org/10.4467/16891864PC.12.004.0837.
GORTYCH, K., Dyglosja w historii greckiego języka prawa, „Investigationes Linguisticae” 2008, nr 16, s. 33–43.
HEYDEL M., Kto tłumaczy? Sylwetka tłumacza w najnowszych badaniach przekładoznawczych[W:] Kita-Huber J., Makarska R. (red.), Wyjść tłumaczowi naprzeciw. Miejsce tłumacza w najnowszych badaniach translatologicznych, Kraków, Universitas, 2020.
HORST F. (red.), Panajotis Kondylis und die Metamorphosen der Gesellschaft: Ohne Macht lässt sich nichts machen, Berlin, Duncker & Humblot, 2019.
HORST F. (red.), Panajotis Kondylis. Aufklärer ohne Mission, Berlin, Akademie Verlag, 2007.
HORST F., VERYKIOS K., ZIELIŃSKI L., Obserwacja rzeczywistości a tworzenie teorii w myśli Panajotisa Kondylisa, „Studia z Historii Filozofii” 2015, nr 6(3), s. 79–92.
HORST G., Panajotis Kondylis. Leben und Werk – eine Übersicht, Würzburg, Königshausen und Neumann Verlag, 2019.
INGARDEN R. O tłumaczeniach [W:] Rusinek M., O sztuce tłumaczenia, Wrocław, Ossolineum, 1955.
JARNIEWICZ J., Tłumacz jako twórca kanonu [W:] Balcerzan E., Rajewska E., (red.), Pisarze polscy o sztuce przekładu 1440-2005. Antologia, Poznań, Wydawnictwo Poznańskie, 2007.
KANTZENBACH F.W., Panajotis Kondylis: Die Aufklärung im Rahmen des neuzeitlichen Rationalismus. Stuttgart, Klett-Cotta, 1981, 725 pp., „Zeitschrift für Religions – und Geistesgeschichte” 1984, nr 36(3), s. 263–264.
KARAMANOLAKIS W., Kalvos 1968–1974 Enas ekdotikos oikos sta chronia tis diktatorias, „Archeiotaksio” 2012, nr 14, s. 104–121.
KASINIS K.G., I metafrasi se akadimaiko epipedo [W:] Elliniki glossa kai metafrasi sti diewrymeni Ewropaiki Enosi, Athina, Metafrastiko Parartima, 1995.
KONDYLIS P., Die Aufklärung im Rahmen des neuzeitlichen Rationalismus. Stuttgart, Klett--Cotta, 1981.
KONDYLIS P., Die Entstehung der Dialektik: Eine Analyse der geistigen Entwicklung von Hölderlin, Schelling und Hegel bis 1802, Stuttgart, Klett-Cotta, 1979.
KONDYLIS P., Niewidoczna chronologia myśli. Trzy wywiady z Panajotisem Kondylisem, przejrzeli, opracowali, wstępem opatrzyli Olkiewicz F. i Zieliński L., Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2020.
KONDYLIS P., Polityka światowa po zimnej wojnie, przeł. H. Samulska, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2019.
KONDYLIS P., Prologos, [W:] Marx K., Diafora tis dimoriteias kai epikoureias fysikis filosofias, Athina, Ekdoseis Gnosi, 1983.
KONDYLIS P., Prologos. w: N. Machiavelli. 1971. Erga. Tomos A’, Athina, Ekdoseis Kalvos,1971.
KONEFAŁ E., Tłumacz jako obiekt zainteresowań badawczych, „Rocznik przekładoznawczy”2018, nr 13, s. 111–137.
KOURTOWIK D., Elliniki glossa kai metafrasi i elliniki glossa gia metafrasi? [W: ] Elliniki glossakai metafrasi sti diewrymeni Ewropaiki Enosi, Athina, Metafrastiko Parartima, 1995.
LAWRANDONIS A., Ta diamorfotika chronia tou P. Kondyli, „Simeioseis” 2000, nr 54,s. 21–38.
LEVÝ J., Przekład jako proces podejmowania decyzji [W:] Bukowski P., Heydel M. (red.),Współczesne teorie przekładu. Antologia, Kraków, Wydawnictwo Znak, 2009.
LEWICKI R., Zagadnienia lingwistyki przekładu, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2017.
MERTIKAS J., Sta ichni tis metafrastikis kai ekdotikis drastiriotitas tou P. Kondyli, „I Avgi”,13.07.2008.
PACZKOWSKI P., Władysław Witwicki jako tłumacz Platona, „Galicja. Studia i Materiały”2019, nr 5, s. 232–242. http://dx.doi.org/10.15584/galisim.2019.5.15.
RUSINEK M., O sztuce tłumaczenia, Wrocław, Ossolineum, 1955.
SOSONIS V., Multilingualism in Europe. Blessing or curse? [W:] Branchadell A., West L. M.,Less Translated Languages, Amsterdam/Philadelphia, John Benjamins Publishing Company, 2004.
STILIANOU A., Politiques des traductions philosophiques, „Rue Descartes” 2006, nr 1 (51), s. 17–25.
ŚWIERKOCKI M., Łódź Ulissesa, Łódź, Wydawnictwo Officyna, 2021.
TABAKOWSKA E., Tłumacząc się z tłumaczenia, Kraków, Wydawnictwo Znak, 2009.
WOJTASIEWICZ O., Wstęp do teorii tłumaczenia, Warszawa, Wydawnictwo Translegis, 2007.
WOŹNIAK M., Puchata przepustka do sławy. Pochwała Ireny Tuwim, „Przekładaniec” 2012, nr 26, s. 115–134. http://dx.doi.org/10.4467/16891864PC.12.007.0840.
WRAZAS I., Nihilizm i teoria. Panajotisa Kondylisa deskryptywna teoria decyzji, „Nowa Krytyka” 2005, nr 18, s. 69–84.
