Cielesność i ciało w E.E. Olgi Tokarczuk
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr11.art4Schlagwörter:
corporeality, identity, body, Polish prose, somatopoeticsAbstract
Olga Tokarczuk’s novel E.E. apart from the fact that it is the story of a 15-year-old girl with mediumistic abilities and her family is also affacted by the issue of corporeality. Especially inspiring, valuable cognitively and imoprtant from a perspective of this article seem to be the corporeality presentation of two main characters – Erna Eltzner and her mother. This article containing an in-deph reflection on the issue of corporeality of Olga Tokarczuk’s novel. The aim of the work is to analyze and interpret showed by Tokarczuk images of corporeality related to psychic and personality domain of the main characters. The main thesis is the assumption that corporeality is essential for the novel about the fate of Erna Eltzner. The aim is to look and subject the interpretation of the presented by Tokarczuk depiction of corporeality, capturing its function, reflection on the cosequences of the used way of imagery as well as to analyze what is the connection between the corporeality of the main character and gaining by her identity and independence. The methodology adopted in the project is based on the elements of Maurice Merleau-Ponty’s theory as well as the conception of somatopoetics by Anna Łebkowska. The essay’s author on the basis of somatopoetics theory brings us closer the functioning of the body as an interpretive category not just as a subject of literaturę, as well as using the tools created by somatopoetics examines various aspects of the manifestation of the category of corporeality in the novel.
Literaturhinweise
BIELEWICZ K., Granice cielesności w „Morfinie” Szczepana Twardocha, „Annales Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica” 2015, nr 3, s. 143–155.
CHOWANIEC-PUZO U., Melancholia i depresja w literaturze pisanej przez kobiety po 1989 roku, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” 2009, nr 9, 129–143.
DE CARLO A.F., Ecce Femina – podróż do źródła kobiecości. Wokół krwi menstruacyjnej we współczesnej literaturze polskiej na postawie wybranych przykładów – Izabeli Filipiak i Olgi Tokarczuk, „Postscriptum Polonistyczne” 2007, nr 2 (20), s. 119–131.
DRWIĘGA M., Ciało człowieka. Studium z antropologii filozoficznej, Kraków, Wydawnictwo „Księgarnia Akademicka”, 2002.
FAURE O., Spojrzenie lekarzy, [W:] CORBIN A. (red.), Historia ciała. Od Rewolucji do I wojny światowej, T. 2, Gdańsk, Wydawnictwo „Słowo/obraz/terytoria”, 2013.
GOŁĘBIEWSKA M., Sensotwórcza rola ciała w samopoznaniu według Maurice’a Merleau-Ponty’ego, „Teksty Drugie” 2004, nr 1–2, s. 237–251.
HELBIB-MISCHEWSKI B., Histeria historii i historia histerii. Jeszcze raz o „Absolutnej amnezji” Izabeli Filipiak i „E.E.” Olgi Tokarczuk, „Dykcja” 1998, nr 9/10, s. 49–59.
KANTNER K., Podmiotowość „mediumiczna”. „E.E.” Olgi Tokarczuk jako powieść psychologiczna, „Ruch Literacki” 2015, z. 1, s. 47–59.
ŁEBKOWSKA A., Jak ucieleśnić ciało: o jednym z dylematów somatopoetyki, „Teksty Drugie” 2011, nr 4, s. 11–27.
KONECKI K.T., CHOMCZYŃSKI P., Słownik Socjologii Jakościowej, Warszawa, Wydawnictwo „Difin”, 2011.
ŁEBKOWSKA A., Somatopoetyka, [W:] NYCZ T. i WALAS T. (red.), Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, Kraków, Wydawnictwo „Universitas”, 2012.
MERLEAU-PONTY M, Fenomenologia percepcji, Warszawa, Wydawnictwo „Aletheia”, 2001.
NĘCKA A., Cielesne o(d)słony. Dyskursy erotyczne w polskiej prozie po 1989 roku, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2011.
OLKUSZ K., Materializm kontra ezoteryka. Drugie pokolenie pozytywistów wobec „spraw nie z tego świata”, Kraków, Wydawnictwo „Ośrodek Badawczy Facta Ficta”, 2017.
POCAŁUŃ-DYDYCZ M., Dojrzewanie Erny i dziecięca pierwotność, czyli dwa obrazy kobiecości w „E.E.”, [W:] RABIZO-BIREK i in. (red.), Światy Olgi Tokarczuk, Rzeszów, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2013.
PRZYMUSZAŁA B., Szukanie dotyku. Problematyka ciała w polskiej poezji współczesnej, Kraków, Wydawnictwo „Universitas”, 2006.
SÉGAL A., Les moyens d’exploration du corps, [W:] GRMEKA M.D. (dir.), Histoire de la pensée médicale en Occident, T. 4, Paris, Éditions du Seuil, 1997 (cyt. za: FAURE O., Spojrzenie lekarzy, [W:] CORBIN A. [red.], Historia ciała. Od Rewolucji do I wojny światowej, T. 2, Gdańsk, Wydawnictwo „Słowo/obraz/terytoria”, 2013).
TOKARCZUK O., E.E., Wałbrzych, Wydawnictwo, „Ruta”, Wyd. 6 popr., 1999.
