Wpływ pandemii COVID-19 na zwiększenie dostępności cyfrowej jednostek samorządu terytorialnego

Abstrakt

Pandemia COVID-19 wymusiła przeniesienie usług publicznych administracji samorządowej do świata wirtualnego. Zdalne załatwianie spraw w urzędach stało się regułą, a nie wyjątkiem. Dyrektywa Unii Europejskiej z 2016 r. dotycząca stron internetowych i aplikacji mobilnych sektora publicznego oraz Europejski akt o dostępności z 2019 r. nałożyły obowiązek, aby usługi te były świadczone elektronicznie oraz były dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. Celem badania przeprowadzonego przez autorów było sprawdzenie, czy pandemia COVID-19 spowodowała implementację rozwiązań europejskich w polskim porządku prawnym oraz czy ta implementacja spowodowała rzeczywiste dostosowanie cyfrowych działań jednostek samorządu terytorialnego (JST) do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Badania przeprowadzono w IV kwartale 2022 r. na dwóch próbach: 1. w formie ankietowej (ok. 250 JST) obejmowały spełnienie wymogów formalnych, przygotowanie urzędników do tworzenia dokumentów i treści dostępnych cyfrowo oraz przygotowanie organizacyjne urzędów. 2. w formie analizy kodu źródłowego stron internetowych 66 polskich miast na prawach powiatu – ze względu na posiadane wyniki takiej samej próby z 2015 r. Zrealizowane badania wykazały, że JST w Polsce: 1. spełniły formalne i organizacyjne wymogi dostępności cyfrowej, 2. nie dołożyły niezbędnych starań w zakresie przygotowania pracowników do tworzenia dokumentów i treści dostępnych cyfrowo, 3. badane strony internetowe miały w 2022 r. gorszej jakości kod źródłowy w zakresie spełniania standardu WCAG niż w 2015 r. Zasadny wydaje się wniosek, że pandemia COVID-19 miała formalny, a nie rzeczywisty wpływ na dostępność cyfrową usług świadczonych przez polskie JST.