Belgia, Brazylia, Estonia – trzy wizje głosowania elektronicznego
DOI:
https://doi.org/10.34767/SIIP.2025.02.02Słowa kluczowe:
Belgia, Brazylia, Estonia, głosowanie elektroniczne, e-voting, demokracja elektroniczna, e-demokracjaAbstrakt
W tekście przeanalizowano rosnącą rolę technologii w demokracji, skupiając się na głosowaniu elektronicznym (e-voting). Wraz z rozwojem technologicznym różne dziedziny zaczęły stosować nowe rozwiązania, podobnie jak demokracja, którą w tym kontekście można określić jako e-demokrację, której integralną częścią jest e-voting. Pomimo wielu pozytywnych założeń głosowanie oparte na technologii, jako zjawisko stosunkowo nowe, jest często postrzegane jako nieznane, niepewne lub ryzykowne. Artykuł przedstawia rozwiązania przyjęte przez Belgię, Brazylię i Estonię. Kraje te znajdują się na różnych etapach rozwoju e-głosowania, przyjęły różne podejścia technologiczne i wyrażają różne poglądy na temat e-głosowania. Oprócz analizy samych metod e-głosowania uwzględniono również czynniki demograficzne i przepisy wyborcze. W rezultacie artykuł nie koncentruje się wyłącznie na rozwiązaniach technologicznych, ale pokazuje systemy e-głosowania w szerszej perspektywie.
Bibliografia
Calabres, A., & Borchet, M. (1996). Prospects for electronic democracy in the United States: rethinking communication and social policy. Media, Culture & Society, 18(2), 249–268. https://doi.org/10.1177/016344396018002005
Clarke, D., & Tarvi, M. (2016). E-voting in Estonia. In: F. Hao & P. Ryan, Real-World Electronic Voting: Design, Analysis and Deployment (pp. 132–133). Boca Raton: CRC Press.
Council of Europe (2009, February 18). Recommendation CM/Rec(2009)1 of the Committee of Ministers to member states on electronic democracy (e-democracy). https://www.coe.int/t/dgap/democracy/Activities/GGIS/CAHDE/2009/RecCM2009_1_and_Accomp_Docs/Recommendation%20CM_Rec_2009_1E_FINAL_PDF.pdf (accessed: 2.12.2025).
Czakowski, M. (2011). E-voting na przykładzie Estonii i Brazylii. Studia BAS, 3(27), 121–136.
European Commission (2023). Compendium of e-voting and other ICT practices. https://commission.europa.eu/system/files/2023-12/compendium.pdf (accessed: 2.12.2025).
France 24 (2022). Five things on Brazil’s voting machines. https://www.france24.com/en/live-news/20220901-five-things-on-brazil-s-voting-machines (accessed: 2.12.2025).
Grodzka, D. (2009). E-demokracja. Warszawa: BAS Biuro Analiz Sejmowych.
Kużelewska, E. (2016). Compulsory Voting in Belgium. A Few Remarks on Mandatory Voting. Białostockie Studia Prawnicze, 20, 37–51. https://doi.org/10.15290/bsp.2016.20A.en.03
Madise, U., & Martens, T. (2006). E-voting in Estonia 2005. The first practice of country-wide binding Internet voting in the world. Conference: Electronic Voting 2006 – 2nd International Workshop.
Musiał-Karg, M. (2010). Głosowanie elektroniczne – nowe wyzwanie dla demokracji? Przegląd Politologiczny, 4, 123–134. https://doi.org/10.14746/pp.2010.15.4.10
Musiał-Karg, M. (2012). Elektroniczne referendum w Szwajcarii. Wybrane kierunki zmian helweckiej demokracji bezpośredniej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM.
Mzyk, K. (2020, September 26). Debata Nixon-Kennedy zmieniła politykę. Dziś mija 60 lat. Onet. https://wiadomosci.onet.pl/swiat/debata-nixon-kennedy-60-lat-temu-zmienila-polityke-co-zmienia-ja-dzis/yzetd4y (accessed: 2.12.2025).
Schneider, R. (2020). Free or Fair Elections? The Introduction of Electronic Voting in Brazil. Economía, 21(1), 73–100.
Smartmatic (2019). Belgium: Custom voting solution enables seamless election experiences for all. https://www.smartmatic.com/featured-case-studies/belgium-custom-voting-solution-enables-seamless-election-experiences-for-all-2 (accessed: 2.12.2025).
Superior Electoral Court (2024). Voters abroad Brazil. https://international.tse.jus.br/en/elections/voters-abroad (accessed: 2.12.2025).
Valimised (N/A.). Internet voting in Estonia. https://www.valimised.ee/en/internet-voting-estonia (accessed: 2.12.2025).
Vedel, T. (2006). The Idea of Electronic Democracy: Origins, Visions and Questions. Parliamentary Affairs, 59(2), 226–235.
Vegas González, C. (2012). The New Belgian E-voting System. In: M.J. Kripp, M. Volkamer, & R. Grimm (Eds.), 5th International Conference on Electronic Voting 2012 (EVOTE2012) (pp. 199–211). Bregenz: GI-Edition.
