The concept of “religious poetry” in the context of the phenomenon of secularisation
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr18.art7Keywords:
religious poetry, secularization, the sacred in literature, minimal religion, Jasińska- -WojtkowskaAbstract
The subject of this article is the concept of “religious poetry” formulated by Jasińska-Wojtkowska. It attempts to answer the question of what correction to this definition is made by taking into account the context of the secularisation of culture, with particular reference to Taylor’s “secular age”. If we accept, that salvaging the presence of religion in the secular age means minimising its confessionality and responding to transcendence through a search for wholeness, then the emphasis in the definition needs to be shifted – the relationship between religiosity and the confessional context of literature should be loosened. A poetic work, representative of the sensibility of the “secular age”, is one that minimises the confessional aspect of spiritual experience and maximises the individual search for wholeness present in it.
References
Asad T., Formations of the Secular. Christianity, Islam, Modernity, Stanford, Stanford University Press, 2003.
Bogalecki P., Pokorne prze(d)stawienia. Postsekularyzm w badaniach literackich [W:] Literatura a religia. Wyzwania epoki świeckiej, t. 1: Teorie i metody, red. T. Garbol, Ł. Tischner, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2020, s. 511–555.
Borkowska E., Pojęcie „inscape” w poetyce Gerarda Manleya Hopkinsa [W:] W. Kalaga, T. Sławek (red.), Interpretacje i style krytyki, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1988, s. 86–103.
Borowy W., O wierszach religijnych Mickiewicza, „Znak”, 1949, nr 7, s. 531–547.
Brajerska-Mazur A., Los geniuszów, czyli niezwykle paralelizmy w życiu i twórczości Gerarda Manleya Hopkinsa i Cypriana Kamila Norwida [W:] W. Rzońca (red.), Symbol w dziele Norwida, Warszawa, UW, 2011, s. 299–310.
Eco U., Lector in fabula, przeł. P. Salwa, Warszawa, PIW, 1994.
Eco U., Czytanie świata, przeł. M. Woźniak, Kraków, Znak, 1999.
Eco U., Tryb symboliczny [W:] A. Burzyńska, M. P. Markowski (red.), Teorie literatury XX wieku, Kraków, Znak, 2006.
Eliade M., Preface [W:] Sacred and Profane Beauty. The Holy in Art, przeł. D. E. Green, London, Weidenfeld and Nicolson, 1963, s. IV–IX.
Franciszek, Adhortacja apostolska Evangelii gaudium, https://www.vatican.va/content/ francesco/pl/apost_exhortations/documents/papa-francesco_esortazione-ap_20131124_ evangelii-gaudium.html
Griffiths B., Złota nić. Chrześcijański aśram, przeł. J. Mroczkowska, P. Mroczkowski, Kraków, Znak, 1974.
Japola J., Chrześcijańskie badania literackie – szansa, nieporozumienie czy wypaczenie? Sytuacja w amerykańskiej szkole wyższej, „Ruch Literacki”, 2005, nr 6, s. 565–577.
Jasińska-Wojtkowska M., Literatura – sacrum – religia. Problematyka badawcza [W:] eadem, Horyzonty literackiego sacrum, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2003, s. 45–62.
Jasińska-Wojtkowska M., Uwagi o poezji religijnej [W:] eadem, Horyzonty literackiego sacrum, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2003, s. 35–43.
Kaczmarek W., Widzieć wiarą. Kerygmatyczna interpretacja dramatu i teatru, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2024.
Leeuw van der G., Sacred and Profane Beauty. The Holy in Art, przeł. D. E. Green, London, Weidenfeld and Nicolson, 1963.
Łapiński Z., Wstęp [W:] Cz. Miłosz, Wiersze wybrane, wybór i opracowanie Z. Łapiński, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2013, s. V–LXII.
Mariański J., Odkościelnienie religijności jako przejaw sekularyzacji [W:] idem, Religia w społeczeństwie ponowoczesnym. Studium socjologiczne, Warszawa, Oficyna Naukowa, 2010, s. 101–112.
Ołdakowska-Kuflowa M., Naukowa sylwetka Marii Jasińskiej-Wojtkowskiej [W:] M. Ołdakowska-Kuflowa, W. Felski (red.), Potrzeba sacrum. Literatura polska okresu PRL, Lublin, TN KUL, 2009, s. 23–34.
Sawicki S., Sacrum w literaturze, „Pamiętnik Literacki”, 1980, z. 1, s. 13–26.
Sawicki S., Sacrum w badaniach literatury [W:] idem, Wartość – sacrum – Norwid, Lublin, Wydawnictwo KUL, 1994, s. 95–103.
Sawicki S., Współczesność Norwida [W:] idem, Wartość – sacrum – Norwid, Lublin, Wydawnictwo KUL, 1994, s. 235–239.
Skwarczyńska S., Studia i szkice literackie, Warszawa, PAX, 1953.
Spaeamann R., Kroki poza siebie. Przemówienia i eseje, przeł. J. Merecki, Warszawa, Oficyna Naukowa, 2012.
Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, oprac. T. Gadacz, wstęp A. Bielik-Robson, przeł. M. Gruszczyński i in., Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.
Taylor Ch., A Secular Age, Cambridge, Massachusetts and London, The Belknap Press of Harvard University Press, 2007.
Taylor M. C., After God. Religion and Postmodernism, Chicago and London, The University of Chicago Press, 2007.
Tischner Ł., Epifaniczna moc literatury. O badaniach Charlesa Taylora [W:] T. Garbol, Ł. Tischner (red.), Literatura a religia. Wyzwania epoki świeckiej, t. 1, Teorie i metody, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2020, s. 19–56.
Zarębianka Z., O poezji religijnej i sposobach jej badania, „Roczniki Humanistyczne”, 1990, z. 1, s. 25–56.
