The friendship between Stanisław Wygodzki and Władysław Broniewski in the light of documents and ego-documents
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr17.art04Keywords:
Stanisław Wygodzki, Władysław Broniewski, interwar poetry, egodocuments, literary correspondenceAbstract
The aim of this article is to describe the friendship of two Polish poets: Stanisław Wygodzki and Władysław Broniewski, and to assess its influence on the formation of the younger poet’s ideological attitudes and literary workshop. The research used archival sources: correspondence exchanged between the poets, Wygodzki’s e-documents, press materials published in Poland and Israel, and recordings of the author’s interviews with Irena Wygodzka. Methodologically, content analysis and reconstruction of the socio-political contexts of the inter-war and post-war period were used. Particular attention was paid to Broniewski’s mentoring function – the way of formulating critical remarks and workshop corrections was analysed. The article shows that the friendship discussed was a key factor in Wygodzki’s poetic development, creating a model of literary dialogue and social involvement, the echo of which can be seen in the later works of both authors.
References
Adamczyk-Garbowska M., Stanisław Wygodzki [W:] L. Kremer (red.), Holocaust Literature, t. 2, New York, Routledge, 2003, s. 1341–1343.
Archiwum Jana Koprowskiego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu akc. 130/83.
Archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Akta Więzienne w Piotrkowie c/3 Piotrków t. 1483.
Bujnicki T., Władysław Broniewski, Warszawa, PIW, 1974.
Frajlich A., Nie zbudzę więcej nikogo… [W:] K. Bernard, Wygodzki. Zeszyt pamięci, Tel-Aviv: s.n. 1992, s. 23–27.
Głębicka E., Wygodzki Stanisław [W:] J. Czachowska, A. Szałagan (red.), Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2004, t. IX, s. 309–312.
Kuncewicz P., Wygodzki Stanisław [W:] tegoż, Leksykon polskich pisarzy współczesnych, Warszawa, Graf-Punkt, 1995, t. 2, s. 452–455.
Lichodziejewska F., Od bliskich i dalekich. Korespondencja do Władysława Broniewskiego. Tom 1. 1915–1930 oraz tom 2, 1931–1939, Warszawa, PIW, 1981.
Lichodziejewska F., Twórczość Władysława Broniewskiego. Monografia bibliograficzna, Warszawa, Instytut Badań Literackich PAN, 1973.
Pamiętnik historii. Rozmowę przeprowadził Andrzej Mencwel, „ITD. Ilustrowany Magazyn Studencki”, 1962, nr 29, s. 12.
Siedlecka J., Kryptonim „Liryka”. Bezpieka wobec literatów, Warszawa, Prószyński i S-ka, 2008.
Szabłowska-Zaremba M., „Tragarz pamięci” – rzecz o Stanisławie Wygodzkim [W:] S. Buryła, A. Molisak (red.), Ślady pamięci, Kraków, Universitas, 2010, s. 213–230.
Szabłowska-Zaremba M., Trwać w języku — przypadek Stanisława Wygodzkiego, „Archiwum Emigracji”, 2021, s. 140–152.
Teczka osobowa: Stanisław Wygodzki, Muzeum Władysława Broniewskiego w Warszawie: listy Stanisława Wygodzkiego do Władysława Broniewskiego.Teczka osobowa: Stanisław Wygodzki, Archiwum Akt Nowych, sygn. 15191.
Tramer M., Wszystko zmienne. Pięć szkiców o Władysławie Broniewskim, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2021.
Urbanek M., Broniewski. Miłość, wódka, polityka, Warszawa, ISKRY, 2011.
Weintraub W., O współczesnych i sobie. Wspomnienia, sylwetki, szkice literackie, Kraków, Znak, 1994.
Wygodzka I., wywiad własny, nagranie z 14.05.2011 r. wykonane w Warszawie, archiwum prywatne autorki.
Wygodzki S., Cenzorzy wielkiego poety Broniewskiego, „Nowiny Kurier” [Tel Awiw], 1977, nr 60, s. 8.
Wygodzki S., Nad pamiętnikiem Władysława Broniewskiego, „Gazeta Zielonogórska”, 1965, nr 49, s. 5; „Spojrzenia” [dodatek „Gazety Pomorskiej”], 1965, nr 13, s. 4.
Wygodzki S., Napisz Broniewskiemu, że się czuję młodym, „Głos Wielkopolski”, 1950, nr 265, s. 3. Artykuł ten przedrukowano w: „Kurier Szczeciński”, 1950, nr 265, s. 3.
Wygodzki S., Nasz poeta (w piątą rocznicę śmierci), „Głos Pracy”, 1967, z dn. 10.02., s. 3.
Wygodzki S., Pamiętnik Broniewskiego, „Gazeta Krakowska”, 1965, nr 102, s. 5.
Wygodzki S., Władysław Broniewski wspomnienie pośmiertne, „Głos Olsztyński”, 1962, nr 41, s. 5, przedr. potem m.in. w: „Słowo Ludu”, 1962, nr 46, s. 2.
