Filth, kitsch and Camp. Variants of ugliness aesthetics in Bolesław Leśmian’s poetry.
DOI:
https://doi.org/10.34864/heteroglossia.issn.2084-1302.nr11.art3Keywords:
Bolesław Leśmian, aesthetics of ugliness, filth, kitsch, CampAbstract
This article presents a detailed analysis of the aesthetics contained in the poetry of Bolesław Leśmian. The point of departure for the discussion of poetry is a theoretical and literary essay entitled Thinking about Bergson. The poetic works are discussed in detail in terms of the quantitative and qualitative presence of the aesthetics of ugliness, with particular emphasis on images of impurities, and the aesthetics of kitsch and Camp.
References
Adorno T., Teoria estetyczna, Warszawa 1994.
Arystoteles, Dzieła wszystkie, Warszawa 2001.
Arystoteles, Etyka Eudemejska, Warszawa 1977.
Ashenburg K., Historia brudu, Warszawa 2009-2016.
Bachtin M., Twórczość Franciszka Rabelais’go a kultura ludowa średniowiecza i renesansu, Kraków 1975.
Banach A., O kiczu, Kraków 1968.
Baranowska M., Surrealna wyobraźnia i poezja, Warszawa 1984.
Bataille G., Erotyzm, przeł. M. Ochab, Gdańsk 2007.
Berendt G., Możejko B., Stenger T., Brud i smród, Gdańsk-Sopot 2010.
Beylin P., Ideał i praktyka: szkice i kroniki, Warszawa 1966.
Bieńkowski Z., Szczyty symbolizmu, [w:] tegoż, Modelunki. Szkice literackie, Warszawa 1966.
Broch H., Kilka uwag o kiczu i inne eseje, Warszawa 1998.
Brzozowski S., Legenda Młodej Polski: studya o strukturze duszy kulturalnej, Kraków-Wrocław 1983.
Cieślak T., Stelmaszczyk B. (red.), Twórczość Bolesława Leśmiana. „Studia i szkice”, Kraków 2000.
Cirlot J. E., Słownik symboli, Kraków 2012.
Clair J., De Immundo. Apofatyczność i apokatastaza w dzisiejszej sztuce, Gdańsk 2007.
Czabanowska-Wróbel A., Baśń w literaturze Młodej Polski, Kraków 1996.
Czaplejewicz E., Adresat w poezji Leśmiana, Wrocław 1973.
Czapliński P., Mizerka A. (red.), Kamp: antologia przekładów, Kraków 2012.
Douglas, M., Czystość i zmaza, Warszawa 2007.
Dybciak K., Gry i katastrofy, Warszawa 1980.
Eco U., Historia brzydoty, Poznań 2009.
Freud S., Dowcip i jego stosunek do nieświadomości, Warszawa 1993.
Gazda G. (red.), Słownik rodzajów i gatunków literackich, Warszawa 2012.
Gazda G., Izdebska A., Płuciennik J. (red.), Wokół gotycyzmów. Wyobraźnia, groza, okrucieństwo, Kraków 2002.
Gazda G., Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku, Warszawa 2009.
Głowiński M., Sławiński J. (red.), Studia o Leśmianie, Warszawa 1971.
Głowiński M., Twórczość Leśmiana (Próba przekroju), Warszawa 1964.
Głowiński M., Zaświat przedstawiony. Szkice o poezji Bolesława Leśmiana. Prace wybrane, tom IV, Kraków 1998.
Gutowski W., „Ja, zgnilizny twej powiędły kwiat…”. Imaginacja rozkładu w prozie Wacława
Berenta, [w:] tegoż, Między negacją a nicością. Studia i szkice o literaturze modernizmu, Bydgoszcz 2013.
Historia erotyzmu, przeł. I. Kania, Warszawa 2008.
Jakowska K., Z dziejów ekspresjonizmu w Polsce: wokół „Soli ziemi”, Wrocław 1977.
Janicka K., Surrealizm, Warszawa 1985.
Janus-Sitarz A., Groteska literacka. Od Diabła w Damaszku do Becketta i Mrożka, Kraków 1997.
Jaroszyński P., Spór o piękno, Kraków 2002.
Jaworski S., Awangarda, Warszawa 1992.
Juszczak W., Wojtkiewicz i nowa sztuka, Kraków 2000.
Karpowicz T., Poezja niemożliwa. Modele Leśmianowskiej wyobraźni, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1975.
Karwowska M., Prapamięć uśpiona: świat wyobrażeń Bolesława Leśmiana, Warszawa 2008.
Kłosiński K., Wokół historii maniaków, Kraków 1992.
Kopaliński Wł., Słownik symboli, Warszawa 2015.
Kristeva J., Potęga obrzydzenia: esej o wstręcie, Kraków 2007.
Kryński S. (red.), Od Koźmiana do Czernika. Studia i szkice o literaturze polskiej XIX i XX w., Rzeszów 1992.
Kudra B., Szkudlarek-Śmiechowicz E. (red.), Kicz w języku i komunikacji, Łódź 2016.
Kulka T., Sztuka a kicz, Wrocław 2013.
Kundera M., Nieznośna lekkość bytu, Warszawa 1999.
Kwiatkowski J., Literatura Dwudziestolecia, Warszawa 1900.
Leśmian B., Poezje zebrane, oprac. Aleksander Madyda, Wydanie trzecie, przejrzane, Toruń 2000.
Leśmian B., Przygody Sindbada Żeglarza, Cieszyn 1991.
Leśmian B., Szkice literackie, Warszawa 1959.
Łopuszański P., Leśmian, Wrocław 2000.
M. Sztandara (red.), Brud. Idee – dylematy – sprawy, Opole 2012.
Małczyński B., O brudzie, kurzu i pyle w poezji Bolesława Leśmiana, [w:] M. Sztandara (red.), Brud. Idee – dylematy – sprawy, Opole 2012.
Marek Aureliusz, Rozmyślania, Warszawa 1988.
Moles A., Kicz czyli sztuka szczęścia: studium o psychologii kiczu, Warszawa 1978.
Nietzsche F., Tako rzecze Zaratustra, przeł. W. Berent, Warszawa 2008.
Nycz R., Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997.
Owczarski W., Miejsca wspólne, miejsca własne. O wyobraźni Leśmiana, Schulza i Kantora, Gdańsk 2006.
Pękala T., Świat jako przedmiot estetyczny, Kraków 1968.
Popiel M., Oblicza wzniosłości, Kraków 2003.
Poprzęcka M., O złej sztuce, Warszawa 1998.
Praz M., Zmysły, śmierć i diabeł w literaturze romantycznej, Gdańsk 2010.
Prokop J., Z przemian w literaturze polskiej 1907–1917, Wrocław 1970.
Przyboś J., Słowo o Leśmianie (Przemówienie na Wiośnie Poetyckiej w Kłobucku), [w:] tegoż, Zapiski bez daty, Warszawa 1970.
Rowiński C., Człowiek i świat w poezji Leśmiana, Warszawa 1982.
Siemaszko P., Od akademizmu do ekspresjonizmu. Sugestie pikturalne w poezji polskiej końca XIX początków XX wieku, Bydgoszcz 2007.
Słownik terminów literackich, Wrocław 2000.
Soliński M., Lucjan Freud – malarz ciała, Warszawa–Toruń 2016.
Sontag S., Notatki o Kampie, „Literatura na Świecie” 1979, nr 9.
Stala M., Ziejka F. (red.), W kręgu Młodej Polski, Kraków 2001.
Stelmaszczyk B., Demony erotyki. Groteskowo-gotyckie powinowactwa w balladach Bolesława
Leśmiana, [w:] G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik (red.), Wokół gotycyzmów. Wyobraźnia, groza, okrucieństwo, Kraków 2002.
Światopogląd surrealizmu, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1985.
Tatarkiewicz W., Historia estetyki, Warszawa 1985.
Trznadel J., Nad Leśmianem. Wiersze i analizy, Kraków 1999.
Tużnik M., Problem abiekcji w kulturze, „Kultura i Wartości”, nr 19/2016; file:///C:/Users/user/AppData/Local/Temp/4153-3417-3.pdf.
Wallis M., Wybór pism estetycznych, Kraków 2004.
Zgorzelski Cz., Ballada polska, Wrocław – Warszawa – Kraków 1962.
