„A KRAJ W NIEWOLI, KRAJ WE KRWI, W POŻODZE…” Dyktator Jerzego Żuławskiego wobec wydarzeń z 1863 roku
DOI:
https://doi.org/10.34767/HG.2014.04.12Keywords:
memory, coming into existence, defeat, multidimensionalness, victimAbstract
A Dictator of Jerzy Żuławski is a drama, in which the “memory” about the January coming into existence has multidimensional character. It is regarding very coming into existence and matters strongly connected with him above all. We have supporters and opponents of the dash here among others, examples of a few means of getting the longed-for freedom, ambivalent attitude of for the leader coming into existence, Marian Langiewicz. The recalled multidimensionalness is also connected from very often with motives turning up at the drama for blood and tears, appearing in different contexts. The vision of the freedom and solemn passwords is also juxtaposing insurgents with the tragic situation. So the subject taken up in the Dictator of the January uprising does not have homogeneous character, but is located in many areas. It is also attempt to underline the critical attitude of Żuławski towards the dash from 1863.
References
Bachórz J., Nieco o obrachunkach z powstaniem styczniowym, [w:] Poszukiwanie realności. Literatura – dokument – kresy. Prace ofiarowane Tadeuszowi Bujnickiemu, pod red. S. Gawlińskiego i W. Ligęzy, Universitas, Kraków 2003.
Bachórz J., Powstanie styczniowe, [w:] Słownik literatury polskiej XIX wieku, pod red. J. Bachórza i A. Kowalczykowej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2009.
Eustachiewicz L., Dramaturgia Młodej Polski. Próba monografii dramatu z lat 1890-1918, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1986.
Frybes S., Powstanie styczniowe w literaturze polskiej, [w:] Powstanie Styczniowe. 1863-1864. Wrzenie, bój, Europa, wizje, pod red. S. Kalembki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1990.
Hirsz B., Na rocznicę. „Dyktator” Jerzego Żuławskiego, „Pamiętnik Literacki” 1998, z. 2.
Janion M., Żmigrodzka M., Mit i historia, [w:] idem, Romantyzm i historia, Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2001.
Karwacka H., Jerzy Żuławski, [w:] Literatura okresu Młodej Polski, t. II, zespół red. K. Wyka, A. Hutnikiewicz, M. Puchalska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1967.
Kuderowicz Z., Artyści i historia. Koncepcje historiozoficzne polskiego modernizmu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1980.
Kurkiewicz M., Jerzego Żuławskiego „Dyktator” we krwi, [w:] Zapomniany dramat, t. I, pod red. M. J. Olszewskiej i K. Ruty-Rutkowskiej, Nakład Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011.
Kurkiewicz M., Tętno epoki. Miejsce i rola motywu krwi w literaturze Młodej Polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2013.
Krzyżanowski J., Legenda powstania styczniowego (1863-1963), [w:] Dziedzictwo literackie powstania styczniowego. Praca zbiorowa Katedry Historii Literatury Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego pod red. J. Z. Jakubowskiego, J. Kulczyckiej-Saloni, S. Frybesa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964.
Okońska A., Dramaty Jerzego Żuławskiego, „Przegląd Humanistyczny” 1975, z. 1.
Stafiej A., Historia w dramatach Jerzego Żuławskiego, [w:] Jerzy Żuławski. Życie i twórczość. Referaty i materiały Sesji Naukowej, pod red. E. Łoch, Wydawnictwo Rzeszowskie, Rzeszów 1976.
Szurek J., „My powstaniem żyć będziem”. Pierwiastki narodowe i patriotyczne w poezji Jerzego Żuławskiego, [w:] Między literaturą a historią. Z tradycji idei niepodległościowych w literaturze polskiej XIX i XX wieku, pod red. E. Łoch, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1986.
Taborski R., O „Dyktatorze” Jerzego Żuławskiego, [w:] Dziedzictwo literackie powstania styczniowego. Praca zbiorowa Katedry Historii Literatury Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, pod red. J. Z. Jakubowskiego, J. Kulczyckiej-Saloni, S. Frybesa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964.
Waligóra J., Dramat historyczny w epoce Młodej Polski, Universitas, Kraków 1993.
Witkowska A., Po 1863, [w:] idem, Wielkie stulecie Polaków, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987.
Żuławski J., Dyktator. Prolog i cztery akty z krwawych dni 1863 r., Lwów – Kraków 1903.
