Difficulties amnd perspectives of the contemporary research on Herbart (in reference to a monograph by Andrzej Murzyn: J.F. Herbart i jego miejsce w kontekście pokantowskiej myśli idealistycznej [J.F. Herbart and his place in the context of post-Kantian i
DOI:
https://doi.org/10.34767/PP.2008.02.02Abstract
The present article takes an attempt at describing the state of research on J.F. Herbart’s (1776-1841) philosophy and pedagogy in Poland. The analysis is based on a monograph by Andrzej Murzyn published in 2004. The first chapter specifies three areas of difficulty in the new research on Herbart initiated a few years ago. The second chapter explores misunderstandings regarding the philosophical character of Herbart’s pedagogy and its place in the system developed by him. The sociorealistic distortion and limitation of his ideas to be overcome by a new language and research perspective appear as the main concern the third chapter. In the fourth chapter were evaluated the chances of presenting the „bright side” of Herbart’s pedagogy. In the end, a direction was specified, which should be followed in order to discover a new outlook on Herbart himself as well as his philosophy and pedagogy.
References
Benner D. (1993). Die Pädagogik Herbarts. Eine problemgeschichtliche Einführung in die Systematik neuzeitlicher Pädagogik. Weinheim und München: Verlag Juventa.
Benner D. (2006). Pedagogika ogólna. Przeł. M. Wojdak-Piątkowska. W: B. Śliwerski (red.) Pedagogika. T. 1: Podstawy nauk o wychowaniu (s. 115-194). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.
Boużyk M. (2006). Herbart – realista czy idealista? W: J. Piskurewicz, D. Stępkowski (red.) Herbart znany i nieznany. W dwusetną rocznicę wydania „Pedagogiki ogólnej” (s. 58-80). Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
Buck G. (1974). Über die dunkle Seite der Pädagogik Herbarts. Zeitschrift für Pädagogik, 20, z. 1, s. 79-107.
Coplestone F. (1995). Historia filozofii: Od Fichtego do Nietzschego. Tłum. J. Łoziński. T. VII. Warszawa: PAX.
Głombik Cz. (1999). [Recenzja:] Herbart i studia historyczno-filozoficzne Josefa Zumra. Edukacja Filozoficzna, vol. 28.
Gołuchowski J. (1861). Dumania nad najważniejszymi zagadnieniami człowieka, poprzedzone historycznym rozwinięciem głównych systematów filozoficznych od Kanta do najnowszych czasów. Wilno: (druk) J. Zawadzki.
Hejnicka-Bezwińska T. (2006). Recepcja Herbartowskiej kategorii „naukowości” pedagogiki. W: J. Piskurewicz, D. Stępkowski (red.) Herbart znany i nieznany. W dwusetną rocznicę wydania „Pedagogiki ogólnej” (s. 39-57). Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
Henckmann W. (1993). Einleitung. W: J.F. Herbart (1993). Lehrbuch zur Einleitung in die Philosophie (s. VII-LXX). Hg. W. Henckmann. Hamburg: Verlag Meiner.
Herbart J.F. (1912a). Brief an Dissen. W: J.F. Herbarts Sämmtliche Werke in chronologischer Reihenfolge. Hg. Th. Fritzsch. Bd. XIX. Langensalza: Verlag Veit.
Herbart J.F. (1912b). Pedagogika ogólna wywiedziona z celu wychowania. Tłum. T. Stera. Warszawa: Gebethner i Wolff. 2 wydanie – 2007.
Herbart J.F. (1913). Diktate zur Pädagogik. W: J.F. Herbarts Pädagogische Schriften. Hg. O. Willmann, Th. Fritzsch. Bd. 1. Osterwieck/Harz und Leipzig: Verlag Zickfeldt.
Herbart J.F. (1937). Wykłady pedagogiczne w zarysie. Tłum. J. Jakóbiec. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Herbart J.F. (1965). Rückblick auf die pädagogische Wirksamkeit in Königsberg. W: J.F. Herbart, Pädagogische Schriften. Hg. W. Asmus. Bd. 3. Dusseldorf und München: Verlag Küpper.
Herbart J.F. (1967). Zarys wykładów pedagogicznych. Tłum. B. Nawroczyński. W: Jan F. Herbart, Pisma pedagogiczne (s. 23-182). Warszawa-Wrocław-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN.
Herbart J.F. (1993). Lehrbuch zur Einleitung in die Philosophie. Hg. W. Henckmann. Hamburg: Verlag Meiner.
Jachmann R.B. (1811). Recension der Herbart’schen „Allgemeinen Pädagogik” in der Jenaischen Allgemeinen Literaturzeitung. W: K. Kehrbach (red.) J.F. Herbarts Sämmtliche Werke in chronologischer Reihenfolge. Bd. 2. Langensalza: Verlag Beyer.
Lewowicki T. (2006). Szkic do dziejów metodologii pedagogiki. W: D. Kubinowski, M. Nowak (red.) Metodologia pedagogiki zorientowanej humanistycznie (s. 17-27). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Majorek Cz. (1996). Herbartyzm i „nowe wychowanie” w polskiej myśli pedagogicznej w Galicji na przełomie XIX i XX wieku. W: A. Meissner (red.) Nauczyciele galicyjscy. Udział polskich nauczycieli galicyjskich w rozwoju teorii i badań naukowych 1860-1918 (s. 11-26). Rzeszów: Wydawnictwo WSP.
Męczkowska A. (2006). Podmiot i pedagogika. Wrocław: Wydawnictwo WS TWP.
Murzyn A. (2004). Johann Friedrich Herbart i jego miejsce w kontekście pokantowskiej myśli idealistycznej. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Murzyn A. (2006). O błędnym odczytaniu pedagogicznych poglądów J.F. Herbarta. W: J. Piskurewicz, D. Stępkowski (red.) Herbart znany i nieznany. W dwusetną rocznicę wydania „Pedagogiki ogólnej” (s. 137-150). Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
Nawroczyński B. (1967). Wstęp: Życie i dzieło filozofa i pedagoga. W: Jan F. Herbart, Pisma pedagogiczne (s. XI-LXXIV). Warszawa-Wrocław-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN.
Natorp P. (1907). Herbart – Pestalozzi und die heutigen Aufgaben der Erziehungslehre. Acht Vorträge. W: P. Natorp Gesammelte Abhandlungen zur Sozialpädagogik. Bd. 1: Historisches. Stuttgart.
Piskurewicz J., Stępkowski D. (red.) (2006a). Herbart znany i nieznany. W dwusetną rocznicę wydania „Pedagogiki ogólnej”. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
Piskurewicz J., Stępkowski D. (2006b). Słowo wstępne. W: J. Piskurewicz, D. Stępkowski (red.) Herbart znany i nieznany. W dwusetną rocznicę wydania „Pedagogiki ogólnej” (s. 7-11). Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
Stępkowski D. (2003). O jasnej stronie pedagogiki. Studium podstaw pedagogiki J.F. Herbarta (1776-1841). Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Wydział Pedagogiczny (niepublikowana praca doktorska).
Stępkowski D. (2006a). „Punkt wyjścia” myślenia pedagogicznego J.F. Herbarta. W: J. Piskurewicz, D. Stępkowski (red.) Herbart znany i nieznany. W dwusetną rocznicę wydania „Pedagogiki ogólnej” (s. 81-100). Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
Stępkowski D. (2007a). Herbart i jego myśl w Polsce. Dzieje recepcji i oddziaływania. Artes Liberales. Zeszyty Naukowe Akademii Humanistycznej im. A. Gieysztora, 1, s. 87-111.
Szulakiewicz W. (1995). Władysław Seredyński. Studium z dziejów pedagogiki galicyjskiej. Rzeszów: Wydawnictwo WSP.
Tatarkiewicz W. (1988). Historia filozofii. T. III. Warszawa: PWN.
Wagner E. (1891). Vollständige Darstellung der Lehre Herbarts. Langensalza: Schulbuchhandlung Gressler.
Willmann O. (1873). Über die Dunkelheit der „Allgemeinen Pädagogik” Herbart´s. Jahresbuch des Vereins für wissenschaftliche Pädagogik, 5, s. 124-150.
Zaczyński W.P. (1988). Metodologiczna tożsamość dydaktyki. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
