Implementation of The Educational and Socialization Process in the Foster Family as a Space for Reconstructing the Child-Parent Relationship in the Biological Families of Children in Foster Care. Analysis of the Problem in the Light of Own Research
DOI:
https://doi.org/10.34767/PP.2026.01.05Keywords:
family dysfunction, family foster care, reconstruction of child-parent relationships, reintegration, subjectivity, holistic child growth, parental responsibilityAbstract
Currently, the majority of children in foster care are children affected by various developmental disorders or integrated diseases. The main reason for their being in care is the dysfunctionality of their families of origin, which directly or indirectly threatens the holistic growth of children. Hence, the optimal implementation of educational and socialization processes in the foster family aims to compensate for the neglect of biological parents and create conditions for the overall growth of the child. It can therefore be considered a specific space for the reconstruction of the original child-parents relationship in biological families. The aim of the research on foster families was to determine how the educational and socialization processes implemented by them towards/for children reconstruct their original relationship with biological parents. In these interactions of foster families, special attention was paid to caring for the child’s health, compensatory, equalizing and preventive actions taken for the children, meeting their various needs and striving for optimal progerss in various areas. Quantitative and qualitative research covered foster families in the city of Szczecin using mixed methods and techniques. As part of the research, interviews were conducted with foster care coordinators or social workers working with families of children staying in foster families. The stay of children in foster families is to encourage various forms of reintegration work with them, aimed at creating the possibility of the child returning to their own family and taking up responsible parenthood for their children. However, if this cannot be fulfilled, it is important to ensure that the children are placed in adoptive families or family forms of foster care as quickly as possible. Then we are dealing with the process of reconstructing negative relationships, experiences and experiences of children taken from the family home in order to create a platform for constructive, multidimensional advancement and functioning in various areas of social life.
References
Basiaga J. (2014). Zawodowa miłość. O opiece nad dziećmi w pogotowiach rodzinnych. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Bębas S. i Gucwa-Porębska K. (2022). Dysfunkcjonalność rodziny. Wychowanie – profilaktyka – wsparcie. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Borzucka-Sitkiewicz K. (2006). Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna. Przewodnik dla edukatorów zdrowia. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Brągiel J. (2022). Więzi społeczne w rodzinie. W: S. Kawula, J. Brągiel i A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny: obszary i panorama problematyki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Czerepaniak-Walczak M. (1999). Podmiotowość jako kategoria pedagogiczna i edukacyjna. W: E. Kubiak-Szymborska (red.), Podmiotowość w wychowaniu. Między ideą a realnością. Bydgoszcz: Wydawnictwo Wers.
Demel M. (1980). Pedagogika zdrowia. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Denek K. (1999). Aksjologiczne aspekty edukacji szkolnej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Fernandes-Berrocal P. (2025). Inteligencja emocjonalna. Jak zarządzać emocjami. Tłum. b.d. Warszawa: Zwierciadło.
Folkierska A. (1990). Pytanie o pedagogikę. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Goleman D. (2023). Inteligencja emocjonalna. Tłum. A. Jankowski. Poznań: Media Rodzina.
Golka M. (2013). Socjologia kultury. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Gordon T. (1991). Wychowanie bez porażek. Tłum. M. Szafrańska-Brandt. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Harewska N. (2022). Profesjonalizacja rodzinnej pieczy zastępczej. W: N. Harewska i G. Gajewska, Profesjonalizacja rodzinnej pieczy zastępczej. Teoria i praktyka. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Harwas-Napierała B. (2006). Komunikacja interpersonalna w rodzinie. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Izdebska J. (2000). Dziecko w rodzinie u progu XXI wieku. Niepokoje i nadzieje. Białystok: Wydawnictwo Trans Humana.
Jegier A., Mikler-Chwastek A. i Piotrowicz R. (2024). Wspomaganie rozwoju dzieci do lat trzech w domu i żłobku. Możliwości i ograniczenia. Warszawa: Difin.
Kantowicz E. (2012). Pedagogika (w) pracy socjalnej. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Kawula S. (2004). Mozaikowość i koloryt współczesnej rodziny. W: S. Kawula, J. Brągiel i A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Kazubowska U. (2007). Reintegracja jako nowy kierunek pracy z rodziną. W: I. Kość i E. Magiera (red.), Z dziejów oświaty polskiej: księga jubileuszowa dedykowana prof. Danucie Koźmian. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Kazubowska U. (2008). Rodziny własne wychowanków domów dziecka. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Kazubowska U. (2019). Values in the family: the specificity and transfer in the process of forming the identity of the child. W: V. Lubkina, A. Klavinska i S. Usca (eds.), SOCIETY. INTEGRATION. EDUCATION. Proceedings of the International Scientific Conference. Volume III. Special Pedagogy. Social Pedagogy. Innovation in Language Education, May 24th–25th. Rezekne: Rezekne Academy of Technologies.
Kazubowska U. (2021). Health and its importance in the family care, educational and socialization process on the example of the functioning of professional foster families in Szczecin. W: V. Lubkina, L. Danilane i O. Vindaca (eds.)., SOCIETY. INTEGRATION. EDUCATION. Proceedings of the International Scientific Conference. Volume III. Special Pedagogy. Social Pedagogy. May 28th–29th. Rezekne: Rezekne Academy of Technologies.
Kazubowska U. (2022). The atmosphere of family life as an important condition for optimizing family education: on example of the funtctioning of foster families in the city of Szczecin. W: S. Usca, L. Danilane, K. Laganowska i in. (eds.), SOCIETY. INTEGRATION. EDUCATION. Proceedings of the International Scientific Conference. Volume I. May 27th, 2022. Rezekne: Rezekne Academy of Technologies.
Kazubowska U. (2024). Rola i znaczenie rodziców w procesie budowania świadomości zdrowotnej dzieci i młodzieży ze szczególnym uwzględnieniem radzenia sobie ze stresem. W: M. Majewska, M. Matuszewska-Birkowska i T. Orczykowski (red.), Kompetencje przyszłości. T. 2. Wyzwania w pedagogice, edukacji i psychologii. Radom: Akademia Handlowa Nauk Stosowanych.
Kazubowska U. (2025). Rodzic/opiekun jako mistrz i jego działania wobec / na rzecz dziecka jako człowieka uczącego się odpowiedzialności i samodzielności w spectrum koncepcji J. Korczaka. W: I. Jazukiewicz (red.), Sprawności moralne w wychowaniu: mistrzowie, autorytety, wzory. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Krasiejko I. (2019). Rodzina z dziećmi. Rodzina dysfunkcjonalna. Pedagogika – praca socjalna – terapia. Warszawa: Difin.
Kruk A.M. (2010). Pracownik socjalny – profesja wspomagająca rodzinę dysfunkcjonalną. W: M. Dudek (red.), Wsparcie rodziny dysfunkcjonalnej. Tychy: Maternus Media.
Łuczyński A. (2008). Dzieci w rodzinach zastępczych i dysfunkcyjnych. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Matejek J. (2020). Rodzinna piecza zastępcza. Teoretyczne aspekty funkcjonowania rodzin zastępczych. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Matejek J. (2022). Rodzinna piecza zastępcza nad dzieckiem – formy pomocy i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu oraz w sytuacjach trudnych – kryzysowych. Kultura – Społeczeństwo – Edukacja, 21(1), 63–79. https://doi.org/10.14746/kse.2022.21.5
Matyjas B. (2017). Komunikacja w rodzinie – modele, style, bariery. Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne, 4, 39–49.
Nowak M. (1984). Wizje człowieka i społeczeństwa w badaniach naukowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Nowak M. (2000). Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcia dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Obuchowski K. (2000). Przez galaktykę potrzeb. Psychologia dążeń ludzkich. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Okoń W. (2001). Nowy słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Przybylińska M. (2017). Zaspokajanie potrzeb psychicznych dzieci korzystających z opieki hospicjum. Acta Universitatis Nicolai Copernici. Pedagogika, 34/2, 440, 153–176.
Ruszkowska M. (2022). Instytucjonalna piecza zastępcza wobec zdolnych podopiecznych. Biała Podlaska: Akademia Bialska Nauk Stosowanych im. Jana Pawła II.
Sendyk M. (2011). Praca z rodzinami dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 239, 214–223.
Skalec-Ruczyńska A. (2023). Proces profesjonalizacji opiekunów zastępczych w Polsce. Główni aktorzy i zasoby. Warszawa: Difin.
Światowy G. (2019). Edukacja i promocja zdrowia w zachowaniach podmiotów rynku. W: W. Nowak i K. Szalonka (red.), Zdrowie i style życia: wyzwania ekonomiczne i społeczne. Wrocław: E-Wydawnictwo, Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2011 nr 149 poz. 887 z późn. zm.).
Wadeley A., Birch A. i Malim T. (2000). Wprowadzenie do psychologii. Tłum. J. Suchecki i J. Bobryk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wilk J. (2002). Pedagogika rodziny. Zagadnienia wybrane. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Wilk J. (2016). Pedagogika rodziny. Lublin: Episteme.
Woynarowska B. (2007). Edukacja zdrowotna. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Woynarowska B. (2017). Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wódź K. (1998). Praca socjalna w środowisku zamieszkania. Katowice: Wydawnictwo Śląsk.
Ziemska M. (2009). Postawy rodzicielskie. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
