Polityka na ambonie: czy agitacja polityczna w polskich kościołach jeszcze istnieje?
DOI:
https://doi.org/10.34767/SIIP.2025.01.08Słowa kluczowe:
agitacja wyborcza, wybory, Kościół i polityka, badanie sondażowe, politologia religiiAbstrakt
Celem artykułu jest wskazanie aktualności zjawiska agitacji politycznej w kościołach w okresie kampanii wyborczej poprzedzającej elekcję parlamentarną z 2023 r. w Polsce. Przeprowadzono autorskie badanie sondażowe na grupie dorosłych Polaków dobranych w sposób warstwowo-kwotowy (N = 1069), które następnie poddano analizie statystycznej, co pozwoliło na przeprowadzenie rozważań. Wyniki uzyskanych analiz pozwoliły odpowiedzieć na następujące pytania badawcze: Q1: Czy agitacja polityczna w polskich kościołach to zjawisko powszechne? Q2: Jakie komitety wyborcze mogły liczyć na poparcie z ambon polskich kościołów? Q3: Jacy wyborcy zwracają uwagę na agitację wyborczą w polskich kościołach? Wnioski płynące z przeprowadzonej analizy wskazują, że zjawisko agitacji politycznej w polskich kościołach jest aktualne i nie może zostać ocenione jako marginalne. Ugrupowaniem, które jest w największym stopniu promowane przez duchownych, jest Prawo i Sprawiedliwość, natomiast wskazane zjawisko dotyczy elektoratów wszystkich największych partii politycznych w Polsce.
Bibliografia
Albert, A. (1995). Najnowsza historia Polski. T. 1, 1914–1993. Warszawa: Świat Książki.
Burgoński, P. (2009). Patronat i mediacja duchownych w polityce. W: P. Burgoński & S. Sowiński (red.), Ile Kościoła w polityce, ile polityki w Kościele. Katowice: Księgarnia Świętego Jacka.
Centrum Badania Opinii Społecznej (2019a). Kościół i wybory. Raport z badań nr 149/2019.
Centrum Badania Opinii Społecznej (2019b). Oceny sytuacji Kościoła katolickiego w Polsce. Raport z badań nr 101/2019.
Dudek, A. (2023). Historia polityczna Polski 1989–2023. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Dzidek, M. (2007). Miejsce i rola polskiego Kościoła katolickiego w życiu publicznym. Zarys relacji między państwem, Kościołem, społeczeństwem. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Frasik, T. (2021). Historia Kościoła katolickiego w Polsce. Kraków: Wydawnictwo AA.
Konferencja Episkopatu Polski (2023). Stanowisko Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski w kontekście nadchodzących wyborów. https://episkopat.pl/doc/213629.stanowisko-rady-stalej-konferencji-episkopatu-polski-w-kontekscie-nadchodzacychwyborow (dostęp: 12.03.2025).
Kracik, J. (2010). Historia Kościoła katolickiego w Polsce. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie.
Pieniężny, D. (2019). Polityczny przekaz kazań kapelana „Solidarności”. Analiza homilii księdza Jerzego Popiełuszki wygłoszonych w latach 1982–1984. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Pieniężny, D. (2024). Różnice w preferencjach wyborczych osób religijnych na tle podziału administracyjnego Kościoła katolickiego w Polsce w latach 2019–2023. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Przyczyna, W. & Szewczyk, L. (red.) (2015). Polityka na ambonie? Kraków: Wydawnictwo Petrus.
Pyrzyńska, A. (2017). Problem agitacji wyborczej w kościołach i innych miejscach kultu religijnego. Studia z Zakresu Nauk Prawnoustrojowych. Miscellanea, 7, 151–165.
Secler, B. (2016). Religia i religijność a poziom frekwencji wyborczej. W: R. Michalak (red.), Implementacja zasad religijnych w sferze politycznej. Zielona Góra: Wydawnictwo Morpho.
Sobczyk, P. (2005). Kościół a wspólnoty polityczne. Warszawa: Santiago.
Terlikowski, T. (2007). Kościół po wyborach. Przegląd Powszechny, 11(1035), 168–171.
Wipszycka, E. (2017). Kościół w świecie późnego antyku. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
