Uwarunkowania cyberbullyingu wśród studentów
DOI:
https://doi.org/10.34767/PP.2026.01.04Słowa kluczowe:
cyberbullying, cyberprzemoc, czynnik ryzyka, student, osoba doświadczająca cyberbullyingu, sprawca cyberbullyingu, świadek cyberbullyinguAbstrakt
Celem tekstu jest analiza cyberbullyingu w środowisku akademickim, ze szczególnym uwzględnieniem studentów jako „cyfrowych tubylców”. Omówiono definicje i przejawy zjawiska według Nancy E. Willard, Jacka Pyżalskiego, Sameera Hinduji i Justina W. Patchina. Wskazano na takie formy jak: flaming, nękanie, oczernianie, cyberprześladowanie. Przedstawiono również czynniki ryzyka cyberbullyingu zarówno dla sprawców, ofiar, jak i wspólne dla obu ról (m.in. normatywne przekonania o agresji, problemy psychiczne, czas spędzany online, cechy osobowości z ciemnej triady czy wpływ środowiska rodzinnego). Tekst odnosi się także do koncepcji Jonathana Haidta o niespokojnym pokoleniu i rozpieszczonym umyśle. Koncepcja ta łączy zmiany społeczne i rozwój technologii z pogorszeniem zdrowia psychicznego młodych dorosłych oraz ze wzrostem cyberprzemocy. Wskazano na wpływ mediów społecznościowych i „wielkich nieprawd” na odporność psychiczną. Badania własne miały na celu określenie skali cyberbullyingu wśród studentów oraz zidentyfikowanie czynników ryzyka bycia sprawcą cyberprzemocy.
Bibliografia
Haidt J. (2024). Niespokojne pokolenie. Jak wielkie przeprogramowanie dzieciństwa spowodowało epidemię chorób psychicznych. Tłum. R. Filipowski. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Hinduja S. i Patchin J.W. (2015). Bullying Beyond the Schoolyard. Preventing and Responding to Cyberbullying. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Jasińska-Maciążek A. i Dolata R. (2023). Nasilenie i uwarunkowania cyberprzemocy w ostrołęckich szkołach podstawowych. Ostrołęckie obserwatorium oświatowe 2023/24. Warszawa: Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego.
Kasturiratna K.T.A.S., Hartanto A., Chen C.H.Y. i in. (2025). Umbrella review of metaanalyses on the risk factors, protective factors, consequences and interventions of cyberbullying victimization. Nature Human Behaviour, 9(1), 101–132. https://doi.org/10.1038/s41562-024-02011-6
Kowalski R.M., Giumetti G.W., Schroeder A.N. i in. (2014). Bullying in the digital age: a critical review and meta-analysis of cyberbullying research among youth. Psychological Bulletin, 140(4), 1073–1137. https://doi.org/10.1037/a0035618
Lukianoff G. i Haidt J. (2018). Rozpieszczony umysł. Jak dobre intencje i złe idee skazują pokolenia na porażkę. Tłum. F. Filipowski. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Ostaszewski K. (2008). Czynniki ryzyka i czynniki chroniące w zachowaniach ryzykownych dzieci i młodzieży. W: J. Mazur, I. Tabak, A. Małkowska-Szkutnik i in. (red.), Czynniki chroniące młodzież 15-letnią przed podejmowaniem zachowań ryzykownych. Raport z badań HBSC 2006 (s. 19–46). Warszawa: Instytut Matki i Dziecka.
Pyżalski J. (2012). Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Schodt K.B., Quiroz S.I., Wheeler B. i in. (2021). Cyberbullying and Mental Health in Adults: The Moderating Role of Social Media Use and Gender. Frontiers in Psychiatry, 12, 674298. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.674298
Willard N.E. (2007). Cyberbullying and cyberthreats. Responding to the challenge of online social aggresion, threats, and distress. Champaign, Illionois: Research Press.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
