The notion of simulacrum as a substantial category of education

Authors

  • Michał Głażewski University of the National Education Commission, Krakow

DOI:

https://doi.org/10.34767/PP.2025.02.01

Keywords:

education, pedagogy, simulacrum, reality, hyperreality, symbols, codes, culture, hypermarket

Abstract

The text refers to the concept of simulacrum, a metaphor created by Jean Baudrillard in his work Simulacra and Simulation, in which he tries to examine the connections between reality, symbols and society, and in particular to determine the meaning and symbolism of culture and media, which are involved in constructing the understanding of common existence. Simulacra he understands as copies, which represent things that either did not have an original from the beginning or have already lost their original, source original. Simulation is an imitation of the operation of a real process or system in time. The text consists of four parts: 1. Education – terminological clarification; 2. The question of the simulation function of education; 3. The simulacrum as a heuristic tool for the analysis of education; 4. Education as a hypermarket simulacrum. The aim of the considerations is to analyze the semantic scope of the simulation function of education in the context of the question of the usefulness of the metaphor of the simulacrum as a heuristic tool for this analysis

References

Arendt H. (1961). Between Past and Future: Six exercises in political thought. New York: Viking Press. (Pol. ed.: Arendt H. [1994]. Między czasem minionym a przyszłym: osiem ćwiczeń z myśli politycznej. Trans. M. Godyń, W. Madej. Warszawa: Fundacja Aletheia).

Arendt H. (1991). Myślenie. Trans. H. Buczyńska-Garewicz. Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”.

Arystoteles (2001). Polityka. Trans. L. Piotrowicz. In: Arystoteles. Dzieła wszystkie. Vol. VI. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Baudrillard J. (1981). Simulacres et simulation. Paris: Galilée.

Baudrillard J. (2005). Symulakry i symulacja. Trans. S. Królak. Warszawa: Wydawnictwo sic!

Berg H.C. (1983). Freie Schulen als Regelschulen. In: Zeitschrift für Pädagogik zum 8. Kongreβ der Deutschen Gesellschaft für Erziehungswissenschaft. Weiheim-Basel.

Carlgren F. & Klingborg A. (2010). Wychowanie do wolności. Pedagogika Rudolfa Steinera.

Obrazy i relacje z międzynarodowego ruchu szkół waldorfskich. Trans. M. Głażewski. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Dilthey W. (1987). O istocie filozofii i inne pisma. Trans. E. Paczkowska-Łagowska. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Education [headword]. Encyclopædia Britannica.

Folkierska A. (1990). Wychowanie w perspektywie hermeneutycznej. In: Z. Kwieciński, L. Witkowski (eds.), Ku pedagogii pogranicza. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Ośrodek Studiów Kulturowych i Edukacyjnych.

Głażewski M. (1996). O witalności szkoły. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza WSP Zielona Góra.

Głażewski M. (2010). Dystopia. Pedagogiczne konteksty teorii systemów autopojetycznych Niklasa Luhmanna. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Gnitecki J. (1989a). Empiryczna koncepcja pedagogiki. Poznań: Wydawnictwo Naukowe PTP.

Gnitecki J. (1989b). Elementy metodologii badań w pedagogice hermeneutycznej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe PTP.

Gnitecki J. (1989c). Metodologiczne problemy pedagogiki prakseologicznej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe PTP.

Goethe J.W. (1967). Faust. Tragedii część pierwsza. Trans. W. Kościelski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Hartman J. (1997). Heurystyka filozoficzna. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Hejnicka-Bezwińska T. (1990). Paradygmat pedagogiki instrumentalnej w Polsce. In: Z. Kwieciński & L. Witkowski (eds.), Ku pedagogii pogranicza. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Ośrodek Studiów Kulturowych i Edukacyjnych.

Hejnicka-Bezwińska T. (1995). Edukacja – kształcenie – pedagogika. Fenomen pewnego stereotypu. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Hessen S. (1973). Filozofia – Kultura – Wychowanie. Introduction T. Nowacki, ed. M. Hessenowa. In: S. Wołoszyn (ed.), Źródła do dziejów myśli pedagogicznej. Vol. XVII. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Kamiński W. (1996). Człowiek dorosły w sytuacjach zagrożenia tożsamości. In: T. Wujek (ed.), Wprowadzenie do andragogiki. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji.

Key E. (2005). Stulecie dziecka. Trans. I. Moszczyńska. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Kmita J. (1982). Praktyka pedagogiczna i jej badanie w świetle teorii kultury. In: idem (ed.), Studia z teorii kultury i metodologii badań nad kulturą. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Konarzewski K. (1982). Podstawy teorii oddziaływań wychowawczych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kowalski S. (1979). Socjologia wychowania w zarysie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Król M. (1991). Introduction. In: H. Arendt, Myślenie. Trans. H. Buczyńska-Garewicz. Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”.

Kunowski S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.

Kwieciński Z. (1982). Konieczność – niepokój – nadzieja. Problemy oświaty w latach siedem-dziesiątych. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.

Kwieciński Z. (1988). Aporia edukacji wobec pęknięcia moralnego. Zarys problematyki. Referat na konferencję „Kultura jako czynnik rozwoju edukacji humanistycznej”.

Kwieciński Z. (1987). Wspólnota złudzeń reformatorów oświaty i ich ekspertów. W: Badania oświatowe i polityka oświatowa. Materiały na konferencję „Badania oświatowe”, w ramach CPBP. Polskie Towarzystwo Pedagogiczne, IRWIR PAN.

Kwieciński Z. (1990). Dynamika funkcjonowania szkoły. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kwieciński Z. (2011). Co robić? In: idem, Dylematy. Inicjatywy. Przebudzenia. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe DSW.

Kwieciński Z. (2012). Nowe nierówności społeczne w edukacji wyższej. In: idem, Peda-gogie postu. Preteksty – konteksty – podteksty. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Lechte J. (1999). Panorama współczesnej myśli humanistycznej. Od strukturalizmu do post-modernizmu. Trans. T. Basznia. Warszawa: Książka i Wiedza.

Lichenberg G.C. (2005). Pochwała wątpienia. Bruliony i inne pisma, ed. T. Zatorski. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Łotman J. (2008). Uniwersum umysłu. Semiotyczna teoria kultury. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Łukaszewicz R. (1990). W poszukiwaniu alternatywy humanistycznej: od zaufania edukacji do zaufania człowiekowi. In: B. Suchodolski (ed.), Alternatywna pedagogika humanistyczna. Wrocław: Ossolineum.

Markowski M.P. (2001). Słownik. In: J. Baudrillard, Ameryka. Trans. R. Lis. Warszawa: Wydawnictwo sic!.

Mead M. (2000). Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego. Trans. J. Hołówka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mirski J. (1936). Wychowanie i wychowawca. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Muszyński H. (1976). Zarys teorii wychowania. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Mysłakowski Z. (1964). Wychowanie człowieka w zmiennej społeczności. Warszawa: Książka i Wiedza.

Obuchowski K. (1987). Mikro- i makroświat człowieka, paper for the scientific conference: „Strategia obrony i rozwoju cywilizacji humanistycznej”.

Okoń W. (1981). Słownik pedagogiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Olszewska-Dyoniziak B. (2000). Zarys antropologii kulturowej. Zielona Góra: Zachodnie Centrum Organizacji.

Ritzer G. (2003). Makdonaldyzacja społeczeństwa. Trans. L. Stawowy. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza.

Sawisz A. (1989). Szkoła a system społeczny. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Schulz R. (1992). Szkoła – instytucja – system – rozwój. Toruń: Wydawnictwo Edytor.

Suchodolski B. (1981). Społeczeństwo istniejące i społeczeństwo pożądane. Studia Filozoficzne, 7–8.

Suchodolski B. (1985). Kim jest człowiek? Warszawa: Wiedza Powszechna.

Szacki J. (1986). Florian Znaniecki. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Szołtysek A.E. (1986). Kontrowersje wokół arystotelesowskich kategorii paidagogike i „politykon dzoon”. Studia Filozoficzne, 7.

Thomasson A.A. (2004). Categories. In: Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stan-ford University.

Witkowski L. (1988). Spór o edukację jako spór o zmianę społeczną. W: J. Nowak (ed.), Oświata i wychowanie w okresie cywilizacyjnego przełomu. Warszawa: Polskie Towarzystwo Pedagogiczne.

Znaniecki F. (1987). Znaczenie rozwoju świata i człowieka. In: idem, „Myśl i rzeczywistość” i inne pisma filozoficzne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Znaniecki F. (1964). Social Groups in the Modern World. In: M. Berger, T. Abel & Ch.H. Page (eds.), Freedom and Control in Modern Society. Toronto–New York–London: D Van Nostrand Company–Macmillan & Company.

Downloads

Published

2025-12-10

Issue

Section

Studies and dissertations

How to Cite

The notion of simulacrum as a substantial category of education. (2025). Pedagogical Review, 2, 9–28. https://doi.org/10.34767/PP.2025.02.01