What Do Teachers from Generation X Tell us about Cooperation with Parents? A Phenomenographic Study of Polish General Secondary Schools
DOI:
https://doi.org/10.34767/PP.2025.02.09Keywords:
cooperation/collaboration, teacher’s work, generation X, student, school-parent relations, interviews, phenomenography, transactional analysisAbstract
The aim of this article is to identify the meanings attributed to the category of school-parent cooperation. The research problem was formulated in the form of the following question: how do general secondary school teachers, born in the years 1965–1979, define the phenomenon of school-parent cooperation? A qualitative research strategy in the form of phenomenography was used (N = 15). Based on the reconstructed analyses, four social definitions of the phenomenon of school-parent cooperation in the studied generation were revealed (categories of description): 1. cooperation as an action aimed at the good of the student; 2. cooperation as a communicative action; 3. cooperation as mutual agency; 4. cooperation as a process. According to the obtained results, the convergent scope of understanding the phenomenon of cooperation includes the following designations: recognition of each party, partnership in action, searching for solutions, noticing opportunities, searching for leaders, creating a situation of support for a young person, activation, agency, initiative, authenticity, commitment, taking action, creating opportunities, providing feedback, a sense of place, time and circumstances, the assessment process, overcoming barriers, assertiveness, courage, maintaining relationships, transformations, autonomy, mutual support in the positive and negative dimensions of joint functioning. In turn, the identification of the divergent scope of understanding brought with it a vision of five concepts that interpenetrate each other: 1) activity: relationships versus undertaking formally designated activities; 2) form of actions: recognition of authority versus abandoning authority; 3) communication: meetings using the latest technology versus stationary meetings; 4) implementation of tasks: public institutions versus private institutions; 5) status of rights: teacher’s rights versus rights of pupils. In the collected empirical material, the marginal ranges of revealed meanings include the phenomena of exerting unjustified pressure, a sense of indifference and dishonest behaviour of parents (lies, lack of sincerity, minor frauds). The narratives of the respondents oscillate around the semantic construction of the type “I am OK, you are OK”, developed within the framework of transactional analysis. Moreover, categories such as personality traits, attitudes and beliefs about oneself turned out to be key in understanding the phenomenon of school-parent cooperation.
References
Berne E. (2024). W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich. Tłum. P. Izdebski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Brzozowska B. (2005). Gen X: pokolenie konsumentów. Kraków: Rabid.
Coupland D. (2005). Generation X: tales for an accelerated culture. London: Abacus.
Giddens A. i Sutton P.W. (2012). Socjologia. Tłum. O. Siara i in. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Haidt J. (2024). The anxious generation: how the great rewiring of childhood is causing an epidemic of mental illness. New York: Penguin Books Ltd.
Haidt J. (2025). Niespokojne pokolenie. Jak wielkie przeprogramowanie dzieciństwa spowodowało epidemię chorób psychicznych. Tłum. R. Filipowski. Poznań: Zysk i S-ka.
Hennessey M. (2020). Zero hour for gen X: how the last adult generation can save America from millennials. New York: Encounter Books.
Howe N. i Strauss W. (1993). 13th gen: abort, retry, ignore, fail? New York: Vintage Books.
Husserl E. (2008). Idea fenomenologii. Tłum. J. Sidorek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Jurgiel A. (2009). O możliwościach poznawczych fenomenografii. W: D. Kubinowski (red.), Pedagogika kultury, T. 5 (s. 97–104). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Klus-Stańska D. (2024). Wiedza w szkole. W: tejże (red.), Dydaktyka i jej paradygmaty. Różnorodne światy szkoły (s. 1–66). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kopciewicz L. (2003). Polityka kobiecości jako pedagogika różnic. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Kopciewicz L. (2007). Rodzaj i edukacja: studium fenomenograficzne z zastosowaniem teorii społecznej Pierre’a Bourdieu. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP.
Marton F. (1981). Phenomenography – Describing conceptions of the world around us. Instructional Science, 10(2), 177–200.
Marton F. (1986). Phenomenography – A Research Approach to Investigating Different Understandings of Reality. Journal of Thought, 21(3), 28–49.
Marton F. i Booth S. (1997). Learning and awareness. Mahwah-New Jersey: Lawrence.
Marton F. i Booth S. (1998). The Learner’s Experience of Learning. W: D.R. Olson i N. Torrance (eds.), The Handbook of Education and Human Development: New Models of Learning, Teaching and Schooling (s. 513–541). Oxford: Blackwell Publishers.
Męczkowska A. (2003). Fenomenografia jako podejście badawcze w obszarze studiów edukacyjnych. Kwartalnik Pedagogiczny, 3, 71–89.
Nowak-Dziemianowicz M. (2020). Szkoła jako przestrzeń uznania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Nowak-Łojewska A. (2020). Fenomenografia jako strategia jakościowa w badaniach pedagogicznych nad edukacją dzieci. W: M. Magda Adamowicz i E. Kowalska (red.), Dziecko i dzieciństwo w badaniach pedagogicznych (s. 189–227). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Piekarski J. i Urbaniak-Zając D. (2001). Badania jakościowe – orientacje teoretyczno-metodologiczne. W: D. Urbaniak-Zając (red.), Jakościowe orientacje w badaniach pedagogicznych: studia i materiały (s. 13–92). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Pilch T. i Bauman T. (2001). Zasady badań pedagogicznych: strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Rusiecki J. (1995). Poszukiwać zmieniać, tworzyć szkołę dla ucznia. W: S. Kawula i J. Rusiecki (red.), O nowy model wychowania (s. 80–85). Olsztyn: Studium Kształcenia Ustawicznego „Glob”.
Silverman D. (2008). Prowadzenie badań jakościowych. Tłum. J. Ostrowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Smolbik-Jęczmień A. (2017). Kształtowanie własnej kariery zawodowej w kontekście wielopokoleniowości. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.
Stelmach E. i Dawid-Sawicka M. (2023). 13 wzorców dobrej komunikacji i relacji: analiza transakcyjna w praktyce. Warszawa: Wolters Kluwer.
Wiktorowicz J. i Warwas I. (2016). Pokolenia na rynku pracy. W: J. Wiktorowicz, J. Kliombka-Jarzyna, A. Stankiewicz i in. (red.), Pokolenia – co się zmienia? kompendium zarządzania multigeneracyjnego (s. 19–37). Warszawa: Wolters Kluwer.
Wurtzel E. (1994). Prozac nation: young and depressed in America. Boston: Houghton Mifflin.
Zdybel D. (2023). Fenomenografia jako klucz do świata dziecięcych koncepcji umysłu i poznania. Edukacja, 2(165), 1–19. https://doi.org/10.24131/3724.230211
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
