Relacja między ojcem/opiekunem a dzieckiem na przykładzie wybranych filmów animowanych dla dzieci
DOI:
https://doi.org/10.34767/PP.2026.01.06Słowa kluczowe:
pedagogika medialna, dziecko w wieku przedszkolnym, film animowany, ojciec, opiekun, relacjaAbstrakt
Media i nowoczesne technologie to obok rodziny najważniejsze środowisko wychowawcze. Filmy animowane należą do pierwszych najchętniej wybieranych i najczęściej oglądanych bajek przez dzieci. Transformacja wizerunku ojca jest konsekwencją przemian zachodzących w strukturze i funkcjach rodziny, determinowanych globalnymi procesami społecznymi. Zmiany te wymuszają adaptację do nowych realiów, redefinicję ról rodzicielskich oraz stopniowe odchodzenie od tradycyjnych wzorców rodzinnych. Celem badań jest rekonstrukcja obrazu opiekuna – ojca w relacji z dzieckiem na przykładzie bohaterów sześciu filmów animowanych: Bing, Świnka Peppa, Blue, Przytul mnie, Masza i Niedźwiedź oraz Tygrysek Daniel i jego sąsiedzi, powstałych między rokiem 2004 a 2018. Wnioski z badań dowodzą, że przemiany, które dotknęły współczesne społeczeństwo, dokonały się również wśród bohaterów bajek – opiekunów/ojców i dzieci. Rozpowszechnienie się w kulturze zachodniej partnerskiego modelu rodziny, w którym ojciec przejmuje część obowiązków związanych z opieką nad dzieckiem, znalazło odzwierciedlenie w filmach animowanych.
Bibliografia
Arcimowicz K. (2003). Obraz mężczyzny w polskich mediach. Prawda – fałsz – stereotyp. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Arcimowicz K. (2010). Obraz mężczyzny w polskich przekazach medialnych na przełomie stuleci. W: M. Dąbrowska i A. Radomski (red.), Męskość jako kategoria kulturowa. Lublin: Wydawnictwo Portalu Wiedza i Edukacja.
Augustyn J. (1999). Ojcostwo. Aspekty pedagogiczne i duchowe. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Bauman Z. (2011). Kultura w płynnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Agora.
Cieniuch S. (2008). Kryzys męskości jako zmiana tradycyjnego paradygmatu. W: A. Radomski i B. Truchlińska (red.), Męskość w kulturze współczesnej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Dudak A. (2017). Obraz ojca w zmieniającej się rzeczywistości społecznej. Pedagogika Społeczna, 16, 2(64), 117–134.
Dudak A. i Klimkowska K. (2017). Sukces jako doświadczenie biograficzne ojców sprawujących opiekę nad dzieckiem. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Giddens A. (2001). Nowoczesność i tożsamość: „ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Tłum. A. Szulżycka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Konarzewski K. (2000). Jak uprawiać badania oświatowe. Metodologia praktyczna. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Kornas-Biela D. (2001). Współczesny kryzys ojcostwa. W: taż (red.), Oblicza ojcostwa (s. 171–190). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Korzeniowska M. (2016). Bohaterowie bajek animowanych w życiu dziecka (w świetle własnych badań empirycznych). W: M. Butkiewicz, A. Gralczyk i K. Marcyński (red.), Dziecko w mediach (s. 73–92). Warszawa: Wydawnictwo Dom Wydawniczy Elipsa.
Proniewski A. (2011). Ojcostwo fizyczne i duchowe. W: E. Ozorowski i R.C. Horodeński (red.), Mężczyzna, etyka, ekonomia (s. 51–62). Białystok: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku.
Rogers C.R. (2002). O stawaniu się osobą – poglądy terapeuty na psychoterapię. Tłum. M. Karpiński. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
Rubacha K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Sosnowski T. (2011). Ojciec we współczesnej rodzinie. Kontekst pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Sosnowski T. i Konaszewski K. (2018). Od tradycyjnego do nowego modelu ojcostwa – potrzeba pedagogicznej zmiany. Roczniki Nauk Społecznych, 10(46), 51–63. https://doi.org/10.18290/rns.2018.46.2-3
Szlendak T. (2000). Rodzina. W: W. Kwaśniewicz (red.), Encyklopedia socjologii. T. 3. O–R (s. 314). Warszawa: Oficyna Naukowa.
Wesoły W. (2013). Wychowawcza rola ojca w rodzinie. Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie, 20(1–2), 319–330.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
