Parents’ attitudes and children’s career choices – analysis of factors and relationships
DOI:
https://doi.org/10.34767/SZP.2025.01.10Keywords:
parental attitude, career path, vocational orientation, predispositionsAbstract
The analysis of the role of parents in the context of career decision-making is important for understanding the decision-making mechanisms of young people, which makes it possible to develop appropriate forms of support in conscious career planning. The aim of the study was to investigate the role of the family environment in the process of shaping young people’s career interests. The main research problem concerned the ways in which parental attitudes influence young people’s career choices. The study was conducted using the diagnostic survey method. The research tool was a questionnaire based on the Parental Attitude Questionnaire (Roe and Siegelman, 1963) and the JOB-6 Vocational Preferences Questionnaire (Retowski, 2009). The study involved 102 respondents, residents of the Małopolskie Voivodeship, who were currently studying at higher education institutions. The findings
showed that parental attitudes significantly influence the formation of young people’s career orientations. They constitute a key element in the process of career decision-making, and parents’ beliefs and aspirations play an important role in shaping young people’s career paths. Individual abilities, interests, economic situation, gender stereotypes, and labor market needs are also of crucial importance. The results point to the necessity of raising parents’ awareness of their influence on their children’s career decisions and emphasize the need for the development of career counseling that supports young people in making
independent and informed choices.
References
Gałęska, U. (2013). Rola rodziny w wyborach edukacyjno-zawodowych młodzieży. Wychowanie w Rodzinie, 8(2).
Garbula, J.M. (2009). Dzieci wobec stereotypów płci. Forum Oświatowe, 21(40).
Hassan, M., Luo, Y., Gu, J., Mushtaque, I., Rizwan, M. (2022). Investigating the parental and media influence on gender stereotypes and young Student’s career choices in Pakistan. Frontiers in Psychology, 13, 890680.
Holland, J.L. (1997). Making vocational choices. A theory of vocational personalities and work environments (3rd ed.). Psychological Assessment Resources.
Jakimiuk, B. (2016). Proces budowania kariery zawodowej. Poradnictwo zawodowe. Rozwój zawodowy w ujęciu przekrojowym. Wydawnictwo Difin.
Kowalik, D., Sodel, P. (2015). Wychowanie w rodzinie w kontekście aspiracji edukacyjno--zawodowych. Edukacja Ustawiczna Dorosłych, 4.
Kowalski, W.S. (1984). Kwestionariusz Stosunków Między Rodzicami a Dziećmi A. Roe i M. Siegelmana. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.
Krajewska, A. (2022). Różni, ale czy równi? O socjalizacji do ról płciowych we współczesnych polskich rodzinach. W: A. Krajewska, M. Rawłuszko (red.), Równouprawnienie. Księga jubileuszowa dla Profesory Małgorzaty Fuszar (s. 347–369). Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Kubiczek, K. (2019). Gdy rodzice różnią się w podejściu do wychowania dzieci, https://katarzynakubiczek.pl/wychowanie/gdy-rodzice-roznia-sie-w-podejsciu-do-wychowaniadzieci/ (25.06.2024).
Liu, J., McMahon, M., Watson, M. (2015). Parental influence on child career development in mainland China. A qualitative study. The Career Development Quarterly, 63(1)
Matyjas, B. (2023). Współczesne rodzicielstwo w perspektywie pedagogiki. Roczniki Pedagogiczne, 15(4).
Mielżyński, J. (2007). Wybrane problemy migracji zarobkowej Polaków, mobilności zawodowej i przestrzennej. Rocznik Lubuski, 33(1).
Mikiewicz, P., Mikiewicz, A. (2024). Wspieranie adekwatnych aspiracji młodzieży na rzecz budowania satysfakcjonującej kariery zawodowej – wskazania dla doradztwa zawodowego. Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika, 48(2).
Morrongiello, B.A., Rennie, H. (1998). Why do boys engage in more risk taking than girls? The role of attributions, beliefs, and risk appraisals. Journal of Pediatric Psychology, 23(1).
Niedzielski, E. (2013). Aspiracje zawodowe młodzieży wiejskiej. Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, 15(1).
Nowak, J. (2020). Rola rodziny w wyborze ścieżki kształcenia młodzieży. Szkoła – Zawód– Praca, 20.
Olszewski, K., Talik, E., Oleś, M. (2016). Martwienie się młodzieży w okresie dorastania a percepcja postaw rodzicielskich. Developmental Psychology, 21(3).
Peplińska, A., Połomski, P., Pogorzelska, I. (2014). Postawy rodzicielskie a preferencje zawodowe młodzieży. Psychologia Rozwojowa, 19(2).
Retowski, S. (2009). Test preferencji zawodowych. Wyższa Szkoła Psychologii Społecznej.
Roe, A., Siegelman, M. (1963). A parent-child relations questionnaire. Child Development, 34(2).
Serzysko-Zdanowska, M. (2008). Postawy rodzicielskie wobec dzieci z upośledzeniem umysłowym. Student Niepełnosprawny. Szkice i Rozprawy, 8(1).
Suchorab, A. (2014). Czynniki determinujące wybory edukacyjno-zawodowe studentów. Szkoła – Zawód – Praca, 7–8.
Szumiec, M. (2019). Czynniki determinujące kierunek kariery zawodowej w świetle wybranych teorii rozwoju zawodowego oraz ich znaczenie dla poczucia bezpieczeństwa jednostki. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis, Studia de Securitate, 9(280).
Wieczorek, G. (2009). Rodzice a wybór zawodu. Problemy Profesjologii, 2.
Ziemska, M. (2009). Postawy rodzicielskie. Wiedza Powszechna.
