Coworkingowa kultura całożyciowego uczenia się
DOI:
https://doi.org/10.34767/SZP.2025.01.07Słowa kluczowe:
coworking, całożyciowe uczenie się, uczenie się w miejscu pracy, pracownicy branży ITAbstrakt
Praca to główna aktywność większości dorosłych, źródło społeczno-kulturowych relacji i możliwości nieformalnego uczenia się. Jedną
z coraz popularniejszych form organizacyjnych pracy jest coworking. Wzrost popularności coworkingu związany jest z możliwością pracy zdalnej, upowszechnieniem się nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych (ang. Information and Communications Technology, ICT), narzędzi cyfrowych (ang. digital tools) i sztucznej inteligencji (ang. Artificial Intelligence,AI). Roczne tempo rozwoju coworkingu przekracza 30%. Szacuje się, że co czwarty młody człowiek – przedstawiciel „pokolenia Z” – rozpoczyna pracę jako coworker. W coworkingu pracują głównie specjaliści branży IT (ang. Information Technology), wykorzystujący w codziennej pracy sztuczną inteligencję i twórczo ją rozwijający. Coworking staje się przedmiotem badań wielu dyscyplin naukowych, o czym świadczą właśnie ukazujące się prace naukowe, ale w pedagogice problematyka coworkingu dotąd nie zaistniała. Jest on już jednak na tyle rozwinięty i obecny w świadomości szczególnie młodego pokolenia, że zasługuje na to, żeby został zauważony także w pedagogice. W artykule tym na podstawie badań własnych przeprowadzonych w trzech coworkach zlokalizowanych w trzech polskich miastach identyfikuję i omawiam coworkingową kulturę całożyciowego uczenia się, na którą składają się: architektura, wyposażenie, relacje, wartości, narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, meet-up’y i regulaminy. Włączenie coworkingu do pola badawczego pedagogiki może rzucić nowe światło na podejmowane od dawna w pedagogice pracy problemy badawcze, takie jak: uczenie się przez całe życie, nieformalne uczenie się, humanizacja pracy i samowychowanie.
Bibliografia
Analiza sytuacji na rynku przestrzeni biurowych typu co-working w Polsce (1Q2019). (2019).Grupa Cirrus Capital, https://cirruscapital.pl/analiza-rynek-biura-coworking-1q2019/(21.05.2025).
Angrosino, M. (2010). Badania etnograficzne i obserwacyjne, tłum. M. Brzozowska--Brywczyńska. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Borowska-Pietrzak, A. (2012). Perspektywa pracownicza motywacji niematerialnej ukierunkowanej na pracownika – raport z badań. W: P. Wachowiak (red.), Człowiek w organizacji. Teoria i praktyka (s. 211–225). Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej.
Chamorro-Premuzic, T., Swan, M. (2016). It’s the company’s job to help employees learn.
Harvard Business Review, https://hbr.org/2016/07/its-the-companys-job-to-helpemployees-learn (1.06.2025).
Coşkun, Y.D., Demirel, M. (2010). Lifelong learning tendency scale: the study of validity andreliability. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5.
Hardy, W., Keister, R., Lewandowski, P. (2018). Educational upgrading, structural change and the task composition of jobs in Europe. Economics of Transition, 26(2).
Kargul, J. (2001). Obszary pozaformalnej i nieformalnej edukacji dorosłych. Przesłanki do budowania teorii edukacji całożyciowej. Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji.
Kostera, M., Krzyworzeka, P. (2012). Etnografia. W: D. Jemielniak (red.), Badania jakościowe. Podejścia i teorie (s. 57–87). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Lengrand, P. (red.). (1995). Obszary permanentnej samoedukacji, tłum. I. Wojnar, J. Kubina. Towarzystwo Wiedzy Powszechnej.
Maniak, G. (2015). Kształcenie przez całe życie – idea i realizacja. Polska na tle Unii Europejskiej. Studia Ekonomiczne, 214.
McCombs, B.L. (1991). Motivation and lifelong learning. Educational Psychologist, 26(2).
Noworolnik-Mastalska, M. (2012). Demokracja i uczenie się w miejscu pracy, Ars Educandi, 9.
Rojek, M. (2021). Coworki, (akademickie) inkubatory przedsiębiorczości i startupy – nowe środowiska pracy i uczenia się dorosłych. Rocznik Andragogiczny, 28.
Solarczyk-Ambrozik, E. (2021). Uniwersytety wobec przemian pracy i globalnej kultury edukacyjnej. Teologia i Moralność, 16, 1(29).
Spinuzzi, C. (2012). Working alone together: coworking as emergent collaborative activity.
Journal of Business and Technical Communication, 26(4).
Taczalska, A. (2017). Rozwój biur coworkingowych na świecie i w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem Krakowa. Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie, 35(3).
Tomaszewska-Lipiec, R. (2011). Edukacja w zakładzie pracy. Kontekst teoretyczny a wyniki badań własnych. Edukacja Ustawiczna Dorosłych, 2.
Tomaszewska-Lipiec, R. (2012). Edukacja w zakładzie pracy w perspektywie organizacji uczącej się. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
