Kultura uczenia się matematyki uczniów klas 7 i 8 w województwie kujawsko-pomorskim
DOI:
https://doi.org/10.34767/SZP.2025.01.09Słowa kluczowe:
kultura uczenia się, edukacja matematyczna, uczenie się matematykiAbstrakt
Prezentowane badanie jest nawiązaniem do autorskiego badania o podobnym temacie, które przeprowadzone zostało w 2017 roku. Zarówno wtedy, jak i teraz celem było poznanie deklarowanych przekonań i postaw na temat i wobec uczenia się matematyki. Samo kluczowe pojęcie kultury uczenia się wraz ze swoimi aspektami (refleksja, poczucie sprawstwa, współpraca i kultura)
zostało wyprowadzone z teorii uczenia się Jerome’a S. Brunera. Otrzymane wyniki dobrze korespondują z wynikami uzyskanymi w 2017 r., a także z innymi doniesieniami z podobnego zakresu. Uczniowie deklarują trudności w dostrzeganiu roli matematyki w świecie i licznie preferują pamięciowe strategie uczenia się. Może to być wynik lekcji, podczas których koncertują się na przepisywaniu z tablicy i czują obawę przed przyznawaniem się do niewiedzy.
Bibliografia
Arends, R. (2000). Uczymy się nauczać. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Brophy, J. (2002). Motywowanie uczniów do nauki. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bruner, J.S. (2006). Kultura edukacji. Wydawnictwo Universitas.
Brzezińska, A. (2005). Kiedy lider staje się tutorem, a kiedy nauczycielem? Remedium,11–12.
Brzeziński, J. (2006). Metodologia badań psychologicznych. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Czarnocha, B. (2025). Nauczanie–badanie: konstruktywistyczny eksperyment nauczający jako metodyka nauczania. W: B. Czarnocha, W. Baker (red.), Aha! Twórcze olśnienia w matematyce z perspektywy ucznia i nauczyciela (s. 81–101). Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Czarnocha, B., Baker, W. (2021). Creativity of an Aha! Moment and mathematics education. BRILL.
Dehaene, S. (2020). How we learn: why brains learn better than any machine… for now. Penguin Books.
Duckworth, A. (2016). Upór. Potęga pasji i wytrwałości. Wydawnictwo Galaktyka.
Filipiak, E. (2008). Uczenie się w klasie szkolnej w perspektywie socjokulturowej. W: E. Filipiak E. (red.), Rozwijanie zdolności uczenia się (s. 17–34). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. Filipiak, E. (2012). Rozwijanie zdolności uczenia się. Z Wygotskim i Brunerem w tle. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Grouws, D.A., Cebulla, K.J. (2000). Improving students achievements in mathematics. Educational Practices 4. UNESCO: International Bureau of Education.
Gruszczyk-Kolczyńska, E. (1989). Dlaczego dzieci nie potrafią uczyć się matematyki? Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych.
Hernik, K., Malinowska, K., Piwowarski, R., Przewłocka, J., Smak, M., Wichrowski, A. (2013). Polscy nauczyciele i dyrektorzy na tle międzynarodowym. Główne wyniki badania TALIS 2013. Instytut Badań Edukacyjnych.
Kalinowska, A. (2010). Pozwólmy dzieciom działać. Centralny Ośrodek Kształcenia Nauczycieli.
Karpiński, M., Grudniewska, M., Zambrowska, M. (2013). Nauczanie matematyki w gimnazjum. Raport z badania. Instytut Badań Edukacyjnych.
Karpiński, M., Zambrowska, M. (2015). Nauczanie matematyki w szkole podstawowej. Instytut Badań Edukacyjnych.
Klus-Stańska, D. (2000). Konstruowanie wiedzy w szkole. Wydawnictwo Uniwersytetu
Warmińsko-Mazurskiego.
Klus-Stańska, D. (2010). Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Klus-Stańska, D. (2019). Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Klus-Stańska, D. (2020). Konstruktywizm edukacyjny – niejednoznaczność, kontrowersje,
dylematy. Problemy Wczesnej Edukacji, 4(51).
Liljedahl, P. (2020). Building thinking classrooms in mathematics. Sage Publications.
Mason, J., Burton, L., Stacey, K. (2005). Myślenie matematyczne. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Mroczkowski, A. (2019). Kultura uczenia się matematyki uczniów kończących II i III etap edukacyjny. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Mroczkowski, A. (2023). Deklarowane przekonania dotyczące uczenia się matematyki w czasach szkolnych przez kandydatki i kandydatów na nauczyciel(k)i edukacji wczesnoszkolnej. Problemy Wczesnej Edukacji, 56(1).
Robinson, K., Aronica, L. (2020). Kreatywne szkoły. Oddolna rewolucja, która zmienia edukację. Wydawnictwo „Element”.
Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Semadeni, Z. (2011). Nauczanie początkowe matematyki. W: Strategia nauczania matematyki w Polsce: wdrożenie nowej podstawy programowej (s. 139–147). Instytut Problemów Współczesnej Cywilizacji im. Marka Dietricha.
Semadeni, Z. (2015). Matematyka w edukacji początkowej – podejście konstruktywistyczne (s. 9–170). W: Z. Semadeni, E. Gruszczyk-Kolczyńska, G. Treliński, B. Bugajska- -Jaszczołt, M. Czajkowska (red.), Matematyczna edukacja wczesnoszkolna. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Spitzer, M. (2008). Jak się uczy mózg? Wydawnictwo Naukowe PWN.
Stevenson, H.W., Chen, C., Lee, S.Y. (1993). Mathematics achievement of Chinese, Japanese, and American children: ten years later. Science, 259.
Szczygieł, M., Cipora, K. (2016). Lęk przed matematyką przyszłych nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Jak uczyć, kiedy sama się boję? Problemy Wczesnej Edukacji, 2(33).
Tocki, J. (2006). Struktura procesu kształcenia matematycznego. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
