Przygotowanie do podjęcia pracy zawodowej jako obszar usamodzielnienia nieletnich z placówek resocjalizacyjnych

Autor

DOI:

https://doi.org/10.34767/SZP.2025.02.10

Słowa kluczowe:

resocjalizacja nieletnich, usamodzielnienie, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, placówka resocjalizacyjna dla nieletnich, praca

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę usamodzielnienia nieletnich z placówek resocjalizacyjnych, ukazując ją jako istotny obszar badań w naukach społecznych. Jego struktura składa się z typowej triady dla prac badawczych. W części teoretycznej opisano znaczenie pracy jako wartości w procesie resocjalizacji nieletnich. Następnie przedstawiono założenia konceptualne badań własnych, których celem było porównanie przygotowania do samodzielności zawodowej wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW) z młodzieżą ucząca się w szkołach ogólnodostępnych. Badania przeprowadzono w nurcie pragmatyzmu, stosując strategię ilościowo-jakościową. Do realizacji projektu wybrano metodę wywiadu z użyciem dyspozycji własnego autorstwa jako narzędzia badawczego. Z badań własnych wynika, że wychowankowie MOW wykazali się większą niepewnością oraz mniejszą świadomością w kwestiach związanych z karierą zawodową, oczekiwaniami wobec pracy, przygotowaniem do rozmów rekrutacyjnych i tworzeniem Curriculum Vitae (CV). Uczniowie szkół ogólnodostępnych mieli z kolei bardziej sprecyzowane oczekiwania i lepszą orientację w aspektach związanych z poszukiwaniem pracy, pisaniem CV oraz instytucjami wspierającymi aktywność zawodową. Na tej podstawie sformułowano wniosek, że uczniowie szkół ogólnodostępnych byli nieco lepiej przygotowani do samodzielnego życia zawodowego niż ich rówieśnicy z MOW.

Bibliografia

Babbie, E. (2006). Badania społeczne w praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Basiga, J. (2014). Zawodowa miłość. O opiece nad dziećmi w pogotowiach rodzinnych. Wydawnictwo Akademickie Żak.

Creswell, J.W. (2013). Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane, tł. J. Gilewicz. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czapów, C. (1978). Wychowanie resocjalizujące. Elementy metodyki i diagnostyki. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Czapów, C., Jedlewski, S. (1971). Pedagogika resocjalizacyjna. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Flick, U. (2010). Projektowanie badania jakościowego. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Górski, S. (1985). Metodyka resocjalizacji. Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych.

Gudkova, S. (2012). Wywiad w badaniach jakościowych. W: D. Jemielniak (red.), Badania jakościowe. T. 2. Metody i narzędzia (s. 111–129). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Karpuszenko, E. (2017). Praca a readaptacja społeczna osadzonych. Pedagogika. Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, 26(1).

Konopczyński, M. (2008). Metody twórczej resocjalizacji. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Maciaszkowa, J. (1991). Z teorii i praktyki pedagogiki opiekuńczej. Opieka rodzinna nad dzieckiem i kompensacja jej niedostatków. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Marzec, H. (2011). Działania opiekuńczo-wychowawcze wobec dziecka w rodzinach zamożnych i ubogich. Analiza porównawcza. Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie.

Motow, I. (2006). Standardy opieki instytucjonalnej dla nieletnich. Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Kupieckiej.

Pierzchała, K. (2018). Rola pracy w resocjalizacji penitencjarnej w kontekście badań własnych. Przegląd Więziennictwa Polskiego, 100.

Pstrąg, D. (2014). Praca w procesie readaptacji społecznej skazanych. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 33.

Raś, D. (2011). Rodziny ubogie i przestępczość od XVI do XX wieku. Warunki życia, badania psychologiczno-społeczne, dobroczynność i wychowanie młodzieży. Oficyna Wydawnicza Impuls.

Ruman, N.M. (2021). Wychowanie ekumeniczne – realizacja form organizacyjnych oraz metod działalności szkół ponadpodstawowych z uwzględnieniem sytuacji zróżnicowania wyznaniowego na ziemi pszczyńskiej. Podstawy Edukacji, 14.

Ruszkiewicz, D. (2018). Samodzielność życiowa dorosłych córek nadopiekuńczych ojców. Pedagogika Rodziny, 8(1).

Silverman, D. (2008a). Interpretacja danych jakościowych. Metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Silverman, D. (2008b). Prowadzenie badań jakościowych. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Szafrańska, K. (2018). Kształtowanie się celów życiowych nastolatków w pieczy instytucjonalnej. Model ontologiczno-gnozeologiczny. Oficyna Wydawnicza Impuls.

Szpakowski, P. (2014). Dorosłość w kontekście wartości i edukacji. Andragogiczna perspektywa badawcza [rozprawa doktorska]. Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego, https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/handle/11089/13131 (20.07.2025).

Wach, T.J. (2014). Profilaktyka i resocjalizacja nieletnich zagrożonych uzależnieniem od środków psychoaktywnych. Wydawnictwo Difin.

Zięciak, M. (2020). Samodzielność i usamodzielnienie wychowanków w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. Oficyna Wydawnicza Impuls

Pobrania

Opublikowane

2025-12-18

Numer

Dział

Raporty z badań

Jak cytować

Przygotowanie do podjęcia pracy zawodowej jako obszar usamodzielnienia nieletnich z placówek resocjalizacyjnych. (2025). Szkoła - Zawód - Praca, 30, 186-200. https://doi.org/10.34767/SZP.2025.02.10