Autorytet w rozumieniu przedstawicieli pokolenia Z
DOI:
https://doi.org/10.34767/SZP.2023.02.07Słowa kluczowe:
pokolenie Z, autorytet, wartości,, osoba znacząca,Abstrakt
W artykule podjęto rozważania dotyczące autorytetu i tego, jak osoby z pokolenia Z definiują autorytet. W literaturze przedmiotu można odnaleźć liczne ujęcia definicyjne odnoszące się do autorytetu. W tekście zaprezentowano koncepcje autorytetu. Celem artykułu było przedstawienie postrzegania autorytetów przez przedstawicieli pokolenia Z. W artykule zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych w czwartym kwartale 2022. W badaniu wzięło udział 258 osób. Realizując badanie, zastosowano metodę sondażu, technikę ankiety. Narzędziem był kwestionariusz ankiety, w którym oprócz pytań zamkniętych, poproszono respondentów o napisanie krótkiej wypowiedzi na temat: Co oznacza dla mnie słowo „autorytet”? W niniejszym opracowaniu przedstawiono wyniki badań dotyczących pytania otwartego. Przedmiotem prowadzonych badań było zdefiniowanie pojęcia autorytet przez przedstawicieli pokolenia Z, z kolei celem – poznanie rozumienia tego terminu przez przedstawicieli tej generacji. Główny problem badawczy został postawiony w pytaniu: Jak przedstawiciele pokolenia Z definiują „autorytet”? Uzyskane wyniki badań wskazują na fakt, że dla pokolenia Z osoba będąca autorytetem to osoba m.in. godna naśladowania, posiadająca określone wartości; wzorzec do naśladowania; osoba godna zaufania; taka, która imponuje, inspiruje; godna szacunku, obdarzona uznaniem itp. Analiza odpowiedzi na pytanie otwarte prowadzi do wniosków, że młodzi mają swoje autorytety, osoby godne naśladowania. Mają też potrzebę posiadania takich wzorów. Można zatem stwierdzić, że we współczesnych czasach nie dochodzi do kryzysu autorytetów, lecz że następuje zmiana ich postrzegania.
Bibliografia
Babbie, E. (2013). Podstawy badań społecznych, Warszawa: PWN.
Dudzikowa, M. (1996). Śmiech uczniowski jako wyzwanie pedagogiczne. (Konteksty pytań o autorytet nauczyciela). W: M. Dudzikowa (red.), Nauczyciel – uczeń. Między przemocą a dialogiem: obszary napięć i typy interakcji. Kraków: Impuls.
Jagielska, K. Autorytet zawodu nauczyciela w opinii studentów studiów nauczycielskich. Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska. Sectio J Paedagogia-Psychologia, 34, 4 (2021).
Jarmoszko, S. (2010). Autorytet – kontrowersje i aksjomaty. Warszawa: Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora.
Kata, J. (2021). Rola autorytetu w kształtowaniu jakości życia młodego człowieka. W: A. Chrapusta, I. Skoczeń, S. Wronka (red.), Pomiędzy szacunkiem a odpowiedzialnością. Rola autorytetu w rozwoju osobowym człowieka. Kraków: UPJPII.
Łukasik, J.M. Znaczenie wzoru osobowego nauczyciela w kształtowaniu zawodowym adeptów. Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska. Sectio J Paedagogia-Psychologia, 34, 4 (2021).
Mikołejko, A. (1991). Poza autorytetem? Społeczeństwo polskie w sytuacji anomii. Warszawa: „KeyTex”.
Olbrycht, K. (2014). O roli przykładu, wzoru, autorytetu i mistrza w wychowaniu osobowym. Toruń: Adam Marszałek.
Piorunek, M. (2020). Wzory osobowe, autorytety, mentorzy w dochodzeniu do dorosłości. W: A. Cybal-Michalska, M. Orłowska, M. Piorunek, Młodzież – meandry życia ku dorosłości. Dąbrowa Górnicza: Akademia WSB.
Przybylski, B. Autorytet w kryzysie czy brak zapotrzebowania na autorytety? Znaczenie autorytetu dla młodzieży zaangażowanej w życie polityczne Polski. Przegląd Pedagogiczny, 2 (2013).
Sośnicki, K. Autorytet a wychowanie. Nowa Szkoła, 10 (1958).
Stach, R. (1998). Autorytet i przywództwo. W: W. Szewczuk (red.), Encyklopedia psychologii. Warszawa: Fundacja Innowacja.
Stańdo, J., Jagielska, K., Fechner, Ż. Measurement of Learning Outcomes in Mathematics in Relation to Choosing a Role Model. Multidisciplinary Journal of School Education, 12, 1(23) (2023), https://doi.org/10.35765/mjse.2023.1223.17
Szreder, M. (2010). Metody i techniki sondażowych badań opinii. Warszawa: PWE.
Sztumski. J. (1980). Autorytet i prestiż uczonego. W: P. Rybicki, J. Goćkowski (red.), Autorytet w nauce. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Tchorzewski, A. de. Autorytet i jego struktura aksjologiczna. Studia Paedagogica Ignatiana, 5(20) (2017), https://doi.org/10.12775/SPI.2017.5.008
Tuziak, B. Autorytet jako zjawisko społeczne. Wymiar lokalny. Studia Socjologiczne, 2(19) (2010).
Wagner, I. (2005). Stałość czy zmienność autorytetów. Pedagogiczno-społeczne studium funkcjonowania i degradacji autorytetu w zmieniającym się społeczeństwie. Kraków: Impuls.
Wasylewicz, M. Autorytety medialne – starcie czy wsparcie(?) autorytetów realnych współczesnej młodzieży. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, XXXV, 1 (2016), http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2016.35.1.99
Żarczyńska-Dobiesz A., Chomątowska B. Pokolenie Z na rynku pracy – wyzwania dla zarządzania zasobami ludzkimi. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 350 (2014), http://dx.doi.org/10.15611/pn.2014.350.36
