Młodzież akademicka w drodze do tożsamości zawodowej
DOI:
https://doi.org/10.34767/SZP.2025.02.09Słowa kluczowe:
tożsamość zawodowa, młodzi dorośli, młodzież akademicka, wsparcie doradczeAbstrakt
Celem artykułu jest analiza problematyki kształtowania się tożsamości zawodowej młodych dorosłych, w szczególności studentów znajdujących się na etapie wyłaniającej się dorosłości. Etap ten stanowi kluczowy okres rozwojowy, w którym jednostka buduje poczucie własnej wartości oraz określa kierunki swojej aktywności zawodowej. W kontekście współczesnych, dynamicznych przemian społeczno-kulturowych, obejmujących m.in. niestabilność rynku pracy, kryzysy społeczne i ekologiczne, redefinicję norm kulturowych oraz konsekwencje pandemii – proces ten nabiera szczególnej złożoności. Badanie opinii młodych dorosłych na temat ich tożsamości zawodowej umożliwia lepsze zrozumienie ich potrzeb, oczekiwań oraz trudności napotykanych w środowisku akademickim i zawodowym. Zaprezentowane wyniki badań, uzyskane w ramach przeprowadzonego sondażu diagnostycznego, o charakterze pilotażowym, stanowią punkt wyjścia do dalszych analiz empirycznych. Mogą także posłużyć jako podstawa do opracowania skuteczniejszych form wsparcia doradczego i edukacyjnego, a także do kształtowania polityki zatrudnienia odpowiadającej realnym wyzwaniom i aspiracjom młodego pokolenia.
Bibliografia
Arnett, J.J. (2000). A theory of development from the late teens through the twenties: emerging adulthood. American Psychologist, 55(5).
Bańka, A. (2007). Psychologia organizacji pracy i zarządzania. Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Batory, A., Brygoła, E., Oleś, P.K. (2016). Tożsamość osobista i narracyjna w cyklu życia człowieka. Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Boni, M. (red.). (2021). Raport „Młodzi 2020 – w poszukiwaniu tożsamości”. Centrum Rozwoju Społecznego.
Dubar, C. (1991). La socialisation: construction des identités sociales et professionnelles. Armand Colin Éditeur.
Ibarra, H. (2003). Working identity. Unconventional strategies for reinventing your career. Harvard Business Review Press.
Jensen, D.H., Jetten, J. (2016). The importance of developing students’ academic and professional identities in higher education. Journal of College Student Development, 57(8).
Jezierski, K. (2010). Tożsamość osobista: struktura i funkcje. Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Kliś, M. (2011). Tożsamość emocjonalna w pracy zawodowej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Laila, A.N., Widyaswari, M. (2021). Generation Z career identity formation through guidance and counselling services. Bisma, 5(2).
Liberska, H. (2007). Kształtowanie się tożsamości a styl wychowania w rodzinie. W: B. Harwas--Napierała, H. Liberska (red.), Tożsamość a współczesność: nowe tendencje i zagrożenia (s. 53–74). Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Łukaszewicz, R. (1979). Wyznaczniki kształtowania sukcesów zawodowych. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Marcia, J.E. (1966). Development and validation of ego-identity status. Journal of Personality and Social Psychology, 3(5).
Marcia, J.E. (1980). Identity in adolescence. W: J. Adelson (ed.), Handbook of adolescent psychology (s. 159–187). Wiley.
McAdams, D.P. (2001). The psychology of life stories. Review of General Psychology, 5(2).
Meijers, F., Wardekker, W. (2003). Career learning in a changing world: the role of emotions. International Journal for the Advancement of Counselling, 24(1).
Minta, J. (2016). Tranzycje w konstruowaniu karier przez młodych dorosłych. Przesłania dla poradnictwa. Dolnośląska Szkoła Wyższa.
Oleś, P. (2011). Psychologia człowieka dorosłego: ciągłość, zmiana, integracja. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Oleszkowicz, A., Gwiżdż, K. (2019). Formowanie się tożsamości osobistej w okresie stającej się dorosłości w kontekście poczucia bezpieczeństwa i gotowości do zmian. Polskie Forum Psychologiczne, 24(2).
Pustułka, P., Sarnowska, J., Buler, M. (2021). Młodzi dorośli wobec przemian rynku pracy.
W: M. Boni (red.), Raport „Młodzi 2020 – w poszukiwaniu tożsamości” (s. 109–125). Centrum Rozwoju Społecznego.
Sladek, A. (2018). Studenci – młodzież w drodze ku dorosłości. W: A. Cybal-Michalska, B. Kanclerz, L. Myszka-Strychalska, P. Peret-Drążewska (red.), Młodzież w sferze doświadczeń edukacyjno-zawodowych (s. 115–134). Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Tajfel, H., Turner, J.C. (1986). The social identity theory of intergroup behavior. W: S. Worchel, W.G. Austin (eds.), Psychology of intergroup relations (s. 276–293). Nelson-Hall.
Tomlinson, M., Jackson, D. (2021). Professional identity formation in contemporary higher education students. Studies in Higher Education, 46(4).
