Kompetencje medialne, informacyjne i cyfrowe a kształcenie w społeczeństwie informacyjnym
DOI:
https://doi.org/10.34767/SZP.2020.01.04Słowa kluczowe:
edukacja medialna, kompetencje medialne, kompetencje cyfrowe, społeczeństwo medialneAbstrakt
Funkcjonowanie człowieka w rzeczywistości medialnej jest jedną z głównych umiejętności, którą powinien dysponować w życiu dorosłym, i która powinna być kształtowana od najmłodszych lat. Istnieje wiele problemów związanych z miejscem kompetencji i umiejętności w edukacji człowieka. Począwszy od kwestii rozróżnienia kompetencji medialnych, cyfrowych, informacyjnych przez dyskusję, czy kompetencje te są zadaniem edukacji czy pedagogiki medialnej, aż do tego, kto ma realizować tę edukację i czy te osoby, grupy zawodowe są do tego przygotowane. Artykuł jest próbą przeglądu definicji dotyczących funkcjonowania człowieka w społeczeństwie informacyjnym oraz ma na celu podkreślenie konieczności współczesnej edukacji medialnej w zakresie socjalizacji jednostki, w szczególności w aspekcie wykorzystania kompetencji opartych na krytycznym myśleniu użytkowników cyberprzestrzeni.
Bibliografia
Andrzejewska A., Nowe kompetencje nauczycieli w zakresie możliwości i niebezpieczeństw cyberprzestrzeni, [w:] J. Bednarek, A. Andrzejewska (red.), Zagrożenia cyberprzestrzeni i świata wirtualnego, Difin, Warszawa 2014.
Borawska-Kalbarczyk K., Kompetencje informacyjne uczniów w perspektywie zmian szkolnego środowiska uczenia się, Żak, Warszawa 2015.
Chyliński M., Kompetencje informacyjne i kompetencje medialne wobec procesów zarządzania uwagą masowej publiczności, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, seria Organizacja i Zarządzanie” 2017, nr 106.
Czerepaniak-Walczak M., Kompetencja: słowo kluczowe czy „wytrych” w edukacji?, „Neodidagmata” XXIV.
Gajda J., Media w edukacji, Impuls, Warszawa 2002.
Goban-Klas T., Nadchodzące społeczeństwo medialne, „Chowanna”, LXIII, t. 2 (29).
Goban-Klas T., Społeczeństwo medialne, WSiP, Warszawa 2005.
Homfokl T., Wizja społeczeństwa informatycznego w raporcie Bangemanna. Wpływ infostrady na społeczeństwo i gospodarkę, [w:] G. Bliźniuk, J. S. Nowak (red.), Społeczeństwo informacyjne. Doświadczenie i przyszłość, PTI – Oddział Górnośląski, Katowice 2006.
Jasiewicz J., Kompetencje informacyjne młodzieży. Analiza – stan faktyczny – kształcenie na przykładzie Polski, Niemiec i Wielkiej Brytanii, SPB, Warszawa 2012.
Kołodziejczyk A., Wczesna edukacja medialna w rodzinie. Uwarunkowania rodzicielskich form mediacji korzystania z mediów, „Edukacja” 2013, nr 3 (123).
Kopaliński W., Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Rytm, Warszawa 1999.
Kron F.W., Sofos A., Dydaktyka mediów, GWP, Gdańsk 2008.
Mastalski J., Metodyka wychowania zawarta w adhortacji Amoris Laetitia, „Sosnowieckie studia teologiczne”, tom XIII, Kraków-Sosnowiec 2016–2017.
Marczuk D., Kucała K., Wolność słowa w świcie wirtualnym – wartość nadużywania, [w:] J. Bednarek, A. Andrzejewska (red.), Zagrożenia cyberprzestrzeni i świata wirtualnego, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2014.
Michalczyk S., Społeczeństwo medialne, Śląsk, Katowice 2008.
Michalczyk S., Demokracja medialna. Teoretyczna analiza problemu, Adam Marszałek, Toruń 2010.
Morańska D., Jędrzejko M. Z., Psychologiczne konteksty aktywności dzieci i młodzieży w sieci, [w:] S. Bębas, M.Z. Jędrzejko, K. Kasprzak, A. Szwedzik, A. Taper (red.), Cyfrowe dzieci. Zjawisko. Uwarunkowania. Kluczowe problemu, ASPRA-JRS, Warszawa-Milanówek 2017.
Pedagogika medialna. Podręcznik akademicki, B. Siemieniecki (red.), Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2007.
Plis J., Społeczeństwo „zmediatyzowane", [w:] J. Plis, A. Mamcarz (red.), Media jako wyzwanie wychowawcze, WSH w Radomiu, Radom 2010.
Próchnicka M., Information literacy. Nowa sztuka wyzwolona XXI wieku, [w:] J. Dzieniakowska (red.), Książka, biblioteka, informacja. Między podziałami a wspólnotą, UJK, Kielce 2007.
Serdyński A., Kompetencje informatyczno-medialne nauczyciela, USz, Szczecin 2007.
Strykowski W., Kompetencje medialne, pojęcie, obszary, formy kształcenia, [w:] W. Strykowski, W. Skrzydlewski (red.), Kompetencje medialne społeczeństwa wiedzy, eMPi2, Poznań 2004.
Szpunar M., Konektywizm – (r)ewolucja kształcenia w technologicznym świecie, „Horyzonty Wychowania” 2015, nr 31/14.